tandenborstel

Vrouwen vernieuwen tandenborstel vaker dan mannen

Uit Brits onderzoek is gebleken dat vrouwen hun tandenborstel twee keer zo vaak vernieuwen als mannen. Uit een enquête bleek dat waar vrouwen gemiddeld om de 92 dagen een nieuwe tandenborstel pakken, mannen dit slechts om de 185 dagen doen.

Onderzoek
Het onderzoek werd gedaan door Carisbrook Dental uit Manchester, en werd gehouden onder 1000 van hun patiënten. Hieruit bleek overduidelijk dat vrouwen hun mondhygiëne over het algemeen veel serieuzer nemen dan dat mannen dit doen.

Risico’s door bacteriën
Mannen nemen grote risico’s door het simpelweg lang behouden van hun tandenborstels. “Het weggooien van een tandenborstel na 3 maanden mag snel lijken, maar dat is het zeker niet als je nadenkt over alle bacteriën en virussen die zich in de borstel verzamelen”, zegt dr Tariq Idrees, eigenaar van Carlsbrook Dental.

Vrouwen veel gezonder gebit            
Uit het onderzoek bleek ook dat 57% van de vrouwen gebruik maakt van een elektrische tandenborstel, tegenover 32% van de mannen. Daarnaast besteedden vrouwen jaarlijks rond de 42 pond aan hun mondhygiëne, waar voor mannen dit bedrag rond de 24 pond lag. Tot slot gaf 72% van de mannen toe wel eens de tandenborstel van hun partner gebruikt te hebben, waar dit voor vrouwen slechts bij 26% het geval was. Gevolg hiervan is dat de gemiddelde gezondheid van het gebit van vrouwen ook veel hoger ligt dan bij mannen.

 

 

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
Innovatie: Tandpasta in porties

Innovatie: Tandpasta in porties

Een opmerkelijke innovatie: geen tandpastatube maar tandpasta geleverd in kleine porties. Elke portie bevat precies de benodigde hoeveelheid tandpasta voor een poetsbeurt.

Poppits
De tandpasta (genaamd Poppits) zit in een klein reservoir gemaakt uit cellulose en lost gemakkelijk op in de mond. Zo kan er geen tandpasta verloren gaan. De tandpasta is in verschillende smaken en kleuren verkrijgbaar en wordt geleverd in een milieuvriendelijke verpakking.

Kickstarter.com
Het product is sinds 2012 in ontwikkeling. De uitvinders proberen momenteel via kickstarter.com investeerders te werven.

Bron:
Facebook: Poppits Toothpaste

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Toekomstige tandenborstel met rubber haren

Een nieuw soort tandenborstel, genaamd Boie, heeft borstelharen gemaakt van medisch elastomeer – een zacht en rubberachtig polymeer.

Nieuwe haren
Waar vandaag de dag de meeste tandenborstels komen met haren van nylon, kwamen de makers van Boie met een nieuw soort materiaal. Door de haren te creëeren van medisch elastomeer zou de borstel twee keer zo lang mee moeten gaan, zachter zijn voor het tandvlees en effectiever te werk gaan tegen tandplak.

Crowdfunding
Een andere innovatie ten opzichte van ‘normale’ tandenborstels is dat kop en handvat los van elkaar kunnen worden vervangen, wat minder belastend is voor het milieu. De tandenborstel wordt gefinancierd door middel van crowdfunding en is te vinden op het platform Kickstarter. Binnen 24 dagen werd het streefbedrag van €10.000,- gehaald. De tandenborstel zal 12 dollar gaan kosten, of 17 dollar inclusief een extra kop. Naar verwachting is deze vanaf september verkrijgbaar.

Bron:
Kickstarter

 

 

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
Mondzorg verstandelijk gehandicapten kan beter

Inspectie: mondzorg in gehandicaptenzorg kan beter

De mondzorg in de gehandicaptenzorg kan een tandje beter, volgens een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). De IGZ bezocht 14 aanbieders in de gehandicaptenzorg waaruit bleek dat een deel van de mondzorg bij deze aanbieders niet voldoende was.

Meer gebitsproblemen
Mensen met een verstandelijke beperking hebben meer gebitsproblemen dan andere mensen.  Goede mondzorg is dus erg belangrijk in de gehandicaptenzorg. Voor medewerkers is het poetsen van het gebit van mensen met een verstandelijke beperking niet makkelijk en is er vaak verzet tegen het tandenpoetsen. Hierdoor hebben mensen met een verstandelijke beperking meer kans op cariës en tandvleesontsteking.

Wat gaat wel goed?
Het onderzoek laat zien dat er voor bijna alle cliënten een plan is gemaakt over hoe het gebit dagelijks verzorgd moet worden. Ook hebben alle bewoners van de onderzochte aanbieders in de gehandicaptenzorg een tandarts.

Verbeterpunten
De punten die volgens het onderzoek niet goed gaan bij de mondzorg in de gehandicaptenzorg zijn:

  • Niet alle zorgaanbieders hebben voldoende kennis over mondzorg.
  • Er wordt te weinig gebruik gemaakt van scholing over mondzorg.
  • Veel zorgaanbieders houden niet bij hoe vaak een bewoner naar de tandarts of mondhygiënist gaat.
  • Veel zorgaanbieders nemen de adviezen van mondzorgprofessionals niet op in het zorgplan waardoor de dagelijkse mondzorg niet hierop wordt aangepast.

Verwachting inspectie
De inspectie is van mening dat de mondzorg in de gehandicaptenzorg beter kan en wil dat zorgaanbieders meer aandacht aan mondzorg besteden.  De IGZ verwacht dat zorgaanbieders met hun cliënten of diens vertegenwoordiger het onderwerp mondzorg bespreken en op welke manier dit het beste aansluit bij de cliënt. Ook ziet de inspectie graag een regelmatige evaluatie waarbij contact met de behandelende mondzorgprofessional wordt gezocht. De IGZ wil vervolgens dat zorgaanbieders investeren in het verspreiden van kennis door middel van scholing en /of het aanstellen van een aandachtsvelder. Ook verwacht de inspectie dat zorginstellingen met relevante partners uitwerken wat nodig is voor goede mondzorg.

De inspectie zal de ontwikkelingen van de mondzorg in de gehandicaptenzorg blijven volgen.

 

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
Achterstand mondgezondheid kinderen lage sociaal economische gezinnen

Achterstand mondgezondheid bij kinderen uit sociaal-economisch zwakkere gezinnen

Jeugdigen met een lage sociaaleconomische status (SES) poetsen minder vaak hun tanden, vertonen een minder gezond voedingsgedrag en bezoeken minder vaak de tandarts dan jeugdigen uit de hoge SES groep. Dit blijkt uit het onderzoek Signalement Mondzorg 2016 van Zorginstituut Nederland onder 8-, 14- en 20-jarigen.

Aantal jongeren met gaaf gebit daalt met ouder worden
Het Signalement laat zien dat vier op de vijf 8-jarigen (nog) geen aantastingen heeft van het doorbrekende blijvende gebit. Het aantal jongeren met een gaaf gebit daalt met het ouder worden. Ongeveer de helft van de 14-jarigen en driekwart van de 20-jarigen heeft een door cariës aangetast gebit. Het percentage 8-jarigen met een gaaf blijvend gebit is tussen 1990 en 2014 in beide SES groepen onveranderd. Bij de 14- en 20-jarigen is dit percentage aanzienlijk gestegen.

Verband met SES
Jongeren uit de lage SES groep zorgen minder goed voor hun gebit. Ze poetsen minder vaak hun tanden, hebben een minder gezond voedingspatroon en gaan minder vaak naar de tandarts dan jongeren uit de hoge SES groep. Jeugdigen uit de lage SES groep hebben een flinke afstand in mondgezondheid bij de start van de volwassenheid. Volgens Zorginstituut Nederland moet de aandacht voor een gaaf gebit vooral gericht zijn op de voedingsvariabelen, met name gericht op de (ouders van) jeugdigen met een lage SES.

Zelf doen

Wolter Brands, voorzitter van de KNMT zegt: ‘Een goed gebit is heel belangrijk voor je gezondheid, zeker bij kinderen. Tandartsen streven ernaar dat zoveel mogelijk kinderen met een gezonde mond opgroeien. Maar zij kunnen dat niet alleen bewerkstelligen. Er zijn factoren waarop zij onvoldoende invloed hebben. Heel belangrijk is om te beginnen bij wat ouders en kinderen zelf kunnen doen. Gaatjes – en andere problemen in de mond – zijn te voorkomen door goed en regelmatig te poetsen, het aantal snoepmomenten op een dag te beperken en regelmatig voor een controle naar de tandarts te gaan.’

Extra aandacht op het consultatiebureau
Belangrijk is dat er extra aandacht voor mondhygiëne komt op het consultatiebureau, zo stelt Brands. ‘Daar komen immers (bijna) alle jonge ouders. Consultatiebureaus besteden daaraan nu al aandacht maar soms is dat niet genoeg. Een oplossing zou kunnen komen van een gerichte samenwerking tussen tandartspraktijken en consultatiebureaus. Kinderen kunnen dan totdat ze 4 jaar zijn op gezette tijden worden gescreend en hun ouders krijgen voorlichting van een zorgverlener uit de tandartspraktijk die op het consultatiebureau aanwezig is. Op die manier is ook de drempel naar de tandartspraktijk, die voor sommige ouders hoog kan zijn, te verlagen.’

Voorlichting
Veel tandartsen, mondhygiënisten en assistenten geven voorlichting over mondgezondheid, vaak in samenwerking met scholen en consultatiebureaus of bijvoorbeeld poetslessen samen met het Ivoren Kruis. Ook is er jaarlijks ToothCamp, gericht op prepubers. Daarnaast is in 2014 het KNMT Fonds Mondgezondheid opgericht, dat mondzorgvoorlichting als opdracht heeft.

Suiker terugdringen
Brands besluit: ‘En in Europees verband vragen tandartsen aandacht voor de noodzaak om suikerconsumptie terug te dringen. Suiker is de grootste veroorzaker van gaatjes. Daarom zouden reclames voor producten met veel suiker aan banden gelegd moeten worden. Ook zouden voedingsconcerns duidelijker informatie over suiker op productetiketten moet zetten. Ten slotte moeten voedingsadviezen worden aangepast en zouden er in scholen en ziekenhuizen geen automaten moeten staan met suikerrijke producten.’

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
Fluoride

Fluoride als trigger voor ADHD en autisme?

Amerikaanse wetenschappers hebben bevonden dat fluoride bijzonder nauw verwant is aan ADHD en andere neurologische aandoeningen, zoals autisme en dyslexie.

Negatieve beïnvloeding hersenen
Deze conclusie werd getrokken uit een meta-analyse van 27 studies. Hieruit bleek dat fluoride de ontwikkeling van de hersenen negatief kan beïnvloeden. Dit kan worden toegeschreven aan de stof neurotoxine. Volgens de onderzoekers zou het aantal veroorzaakte ‘storingen’ de afgelopen jaren zijn verdubbeld.

Fluoridegebruik niet af te raden
Fluoride zou een van de meest effectieve manieren zijn op tandbederf te bestrijden. “Fluoride is een van de meest bestudeerde medicijnen ter wereld. Met meer dan 300.000 wetenschappelijke studies werd er nooit eerder een gezondheidsrisico bevonden, mits gebruik wordt gemaakt van de juiste dosis. Sterker nog, fluoride zou een van de grootste redenen zijn dat het aantal gaatjes de laatste jaren flink is gedaald.”, aldus de Duitse tandheelkundige organisatie BZÄK. Zij raden fluoride-gebruik dan ook zeker niet af.

Bron:
The Lancet & ZWP online

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Wereldwijd verbeteren van mondgezondheid noodzakelijk

De Europese Federatie van Periodontologie (EFP) heeft een oproep gedaan voor het wereldwijd verbeteren van de algemene- en mondgezondheid.

EFP
De EFP werkt als overkoepelend orgaan voor 29 landen, verspreid over Europa, Noord-Afrika en het Midden Oosten. In deze gebieden hebben zij de afgelopen 25 jaar hun best gedaan om hier de dentale gezondheid van de bevolkingen te verbeteren, waarnaast zij veel onderzoeken hebben gedaan naar tandvleesaandoeningen – een aandoening die vooral in Europa vaak voorkomt.

Tandvleesaandoeningen en chronische ziektes
Uit een van deze onderzoeken bleek een link tussen tandvleesaandoeningen en chronische ziektes, zoals diabetes type 2, cardiovasculaire aandoeningen of andere blijvende gezondheidsproblemen. Parodontale specialisten en tandartsen kunnen een hele grote rol spelen bij het begeleiden van deze mensen om geleidelijk aan de gezondheid van hun gebit te verbeteren, of zelfs te kunnen voorkomen door het problemen in een vroeg stadium te detecteren.

Rol tandarts steeds groter
‘Tandartsen worden steeds belangrijker in het veranderen van een eventuele slechte houding van patiënten ten opzichte van hun mondgezondheid, en bij het promoten van gezondheid. Dit is extra belangrijk omdat de tandartspraktijk over het algemeen de meest bezochte ‘zorgfaciliteit’ is door mensen. Dit biedt de ideale mogelijkheid om ziektes te voorkomen, of op zijn minst op tijd op te merken’, aldus Soren Jepsen – president van EFP.

Algemene gezondheid
Jepsen promoot de rol van tandartsen als hulp bij het verbeteren van de algemene, wereldwijde gezondheid. EFP collega Juan Blanco sluit zich hier volledig bij aan. ‘Voor mij is het prioriteit om de gezondheid van tandvlees en tandvleesaandoeningen hoog op de gezondheidsagenda te krijgen – wat voor het eerst in de geschiedenis zou zijn. Op deze manier hopen we bij te dragen aan het belang van de patiënten, autoriteiten, gezondheidsagents en het complete volk in zijn algemeenheid, door middel van bewustzijn creëren van parodontologie, en door het doen van onderzoek constant te blijven aanmoedigen.’

 

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
Geen verband cariës en overgewicht bij kinderen

Geen verband tussen overgewicht en cariës bij kinderen

Obesitas en cariës hebben allebei invloed op de algemene gezondheid. De vraag is of de twee ziekten met elkaar in verband staan, zodat deze eventueel gezamenlijk kunnen worden aangepakt. Echter blijkt uit onderzoek dat kinderen met tandbederf niet vaker overgewicht hebben.

Obesitas en tandbederf hebben allebei invloed op de algemene gezondheid. De vraag is of de twee ziekten met elkaar in verband staan, zodat deze eventueel gezamenlijk kunnen worden aangepakt. Echter blijkt uit onderzoek dat kinderen met cariës niet vaker overgewicht hebben.

Resultaat
230 kinderen tussen de 5 en 8 jaar oud hebben deelgenomen aan het onderzoek. De BMI-index is bij de jonge patiënten bepaald en er is gekeken naar de ernst en omvang van tandbederf. 18,3% had overgewicht waarvan 80,4% door cariës aangetaste tanden. Van het aantal kinderen die geen overgewicht, had 81,1% tandbederf. Anders dan verwacht, is er dus geen verband tussen cariës en overgewicht.

Geen voorspeller
De onderzoekers concluderen dat cariës geen voorspeller is van overgewicht, of andersom. Ondanks dat zij wel gemeenschappelijke risicofactoren hebben zoals het gebruik van suikerhoudende dranken. Een mogelijke verklaring is dat je door suikerhoudende drank wel gaatjes kan krijgen, maar dat de hoeveelheid invloed kan hebben op het gewicht. Een gemeenschappelijk aanpak voor de preventie van cariës en overgewicht wordt dus door de resultaten niet ondersteund. De onderzoekers benadrukken wel dat de onderzoekspopulatie waarschijnlijk niet representatief is, aangezien de gevonden prevalentie van tandbederf (81%) veel hoger is dan het gemiddelde onder de Nederlandse 5-jarigen (namelijk 41%).

Bron:
BioMed Central

Lees meer over: Cariës, Mondhygiëne, Thema A-Z
prevention

Prevention is the key: we can make a difference

Mondhygiënist Dyonne Leerdam startte in Suriname haar eigen mondzorgpraktijk. Tijdens haar werk kwam ze veel slechte gebitten tegen en begon een stichting om preventie op een hoger niveau te krijgen. Prevention is the Key, is haar grootste project.

Verslag van de lezing van Dyonne Leerdam tijdens het NVM-congres.

Op het podium stond een vrouw met een duidelijke missie. Haar presentatie maakte duidelijk indruk en Dyonne Leerdam ontving na haar afsluiting een zeldzaam lang applaus. Prevention is the Key, We Can Make A Difference, luidde haar presentatie titel. Dyonne werkt in een gebied waar mondzorg (en voornamelijk de preventieve tak) achtergesteld is en waar een totaal andere sfeer heerst. Ze werkt namelijk in Suriname. Zij liep haar stage in Suriname en werd kort na haar vertrek weer teruggevraagd door haar stagepraktijk. Vijf jaar geleden startte Dyonne er haar eigen praktijk.

Onderzoek
Tijdens haar werk kwam ze veel slechte gebitten tegen. Ze vroeg zich af hoe dat nou kwam. Was dit soms normaal in deze regio? Om aandacht te vragen voor dit probleem en om met cijfers te komen, startte ze in 2012 een onderzoeksproject “Hoe gezond is uw mond” met de hulp van Nederlandse stagiaires. Bij 289 participanten scoorden ze de DPSI waarbij slechts 8 personen op de lage DPSI 2 uitkwamen. De overige participanten scoorden voornamelijk DPSI 4. Sinds dien vindt dit jaarlijks plaats onder de naam “de week van de mondhygienist”

Projecten
“Hoe kan dit? Wat kan ik doen? Ik ben maar in mijn uppie?”, vroeg Dyonne zich af. Ze zette een stichting ter bevordering van de mondgezondheid op waardoor diverse projecten en evenementen worden geinitieerd. Enkele daarvan lopen min of meer synchroon met die van de NVM in Nederland. Zo hield ze de Week van de Mondhygiënist en de Diabetesmaand. Want: “Je kunt niet achterlopen, ook al ben je in je eentje!”

In laatste Week van de Mondhygiënist stonden mensen in rijen voor de deur. Dit keer bepaalde ze niet alleen de DPSI maar – samen met een verpleegkundige, en een personal trainer – ook de BMI, de bloedsuikerwaarde en de bloeddruk. In totaal heeft ze 144 mensen in de stoel kunnen helpen. De resultaten moet ze nog uitwerken: “Dat lezen jullie vast nog wel ergens. In elk geval kan ik zeggen dat er slechts 3 patiënten de DPSI 2 hadden. Waarvan een de eerste participant was: Een 70-jarige Nederlander, die al jaren trouw haar mondhygienist bezocht.”

Prevention is the Key
Voor haar grootste project Prevention is the Key bezoekt ze het binnenland. “In Botopasi geven de kinderen aan drie jaar met kiespijn te lopen!” Er wordt daar normaal gesproken enkel curatief gehandeld: een paar gezondheidswerkers hebben namelijk geleerd te extraheren. Verder zijn er geen gekwalificeerde tandheelkundigen in het binnenland van Suriname. “Het is ongelooflijk, daar zitten standaard 10 mensen in de wachtkamer en er zijn in de hele dokterspost maar 3 mondspiegels te vinden! Die worden alleen schoongemaakt met alcohol…”

Preventieprogramma
Dyonne is zeer ambitieus en wil in de vraag voorzien. De mensen daar hebben namelijk wel een enorme informatiehonger. Ze wil een constructief preventie programma creëren voor het binnenland van Suriname. Ze wil minder pijnklachten en een mindshift bij de jeugd bewerkstelligen.

“Dyonne bezocht de school in Botopasi. Deze school heeft 175 kinderen. Veel van deze kinderen hadden een 100% plak/bloedingsscore. Ze gaf met haar stagiaire poetslessen boven het open riool… Een andere plek was er nou eenmaal niet. De tandenborstels blijven op school en de juffen werken goed mee. Ze merkt duidelijk verandering: 16% minder plaque is het resultaat van het eerste kwartaal. Ook zijn er minder pijnklachten en hebben minder kinderen last van mondgeur. Deze mondgeur werd als eerst gesignaleerd door de docenten. De docenten zijn dus blij met haar/ het initiatief van de stichting!

Dyonne zou dit project graag willen kunnen blijven voortzetten en uitiendelijk opzetten in andere dorpen, maar de financiën zijn een groot probleem.

Tip
Als laatste gaf Dyonne de mondhygiënisten een portie power in de vorm van een speech: “Hol niet steeds naar de NVM, zet zelf je schouders er onder. Wij zijn als mondhygiënisten belangrijk! Vraag jezelf af, wat kan IK doen en doe het op je eigen manier.”

Dyonne Leerdam is NVM-mondhygiënist en oprichter van de eerste mondhygiënistenpraktijk in Suriname. Voor meer informatie bezoek de website of de facebook pagina

Verslag door Lieneke Steverink-Jorna, mondhygiënist, voor dental INFO van de lezing van Dyonne Leerdam Clerx tijdens het NVM-voorjaarscongres.

 

Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Mondhygiëne, Thema A-Z
Roken

Roken verandert microbiome in de mond

Uit nieuw onderzoek is gebleken dat roken de microbiome in de mond zodanig aanpast, dat dit gevolgen kan hebben als het ontstaan van tandbederf of last met het afbreken van afvalstoffen.

Roken
Het roken van sigaretten is de grootste oorzaak van te voorkomen ziektes en sterfgevallen in de Verenigde Staten. Dit staat gelijk aan 16 miljoen mensen met een door roken veroorzaakte ziekte en een jaarlijks aantal doden van 480.000 – 20% van alle doden dus.

Onderzoek
Onderzoekers van de New York University Langone Medical Center hebben genetische testen gedaan om zo de impact van roken op de microbiota in de mond te onderzoeken. Er werden samples van het speeksel van 1204 volwassenen verzameld, zowel rokers, als ex-rokers en niet-rokers, die vervolgens werden onderzocht. Alle deelnemers waren 50 plus.

Resultaten
Uit de resultaten bleek een groot verschil tussen de microbiota in de mond van de rokers en de niet- en ex-rokers. Bij de rokers werd van 150 bacteriesoorten veel hogere aantallen gevonden, en van 70 anders soorten juist veel lagere. Van Streptococcus werd bijvoorbeeld 10% meer gevonden in de rokersmonden.

Wat ook uit de resultaten bleek is dat de niveaus van microben weer bijtrekken naarmate iemand langere periode is gestopt met roken. Hoelang dit echter precies is, is niet bekend.

Bron: Nature.com

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
tandpasta

Welke verpakking geeft de meeste tandpasta?

Verbraucherzentrale Hamburg heeft onderzocht bij welke soorten tandpasta het het makkelijkst is om zoveel mogelijk tandpasta uit de verpakking te krijgen.

Ongebruikt in de vuilnisbak
Uit het onderzoekje bleek dat gemiddeld zo’n 14% van de tandpasta achterblijft in de tube en ongebruikt in de vuilnisbak wordt gegooid. Het slechtst uit de test kwam ‘Aronal’, waarvan de verpakking het best te beschrijven valt als een plastic buis. Hier werd bevonden dat wel 13 gram van de inhoud aan de binnenkant van de buis bleef plakken, wat betekent dat 50 cent van de tandpasta simpelweg wordt weggegooid.

Beste uit de test
De minste restjes bleven echter achter bij ‘Theramed natuurlijk wit’. Dit is een dispenser waarbij slechts 2 gram tandpasta in de verpakking achterbleef. Met de aankoop van deze tandpasta komt echter wel weer een ander nadeel kijken, aangezien deze verpakking een overdosis aan plastic afval produceert (43 gram om precies te zijn).

Plastic afval
Wat betreft plastic afval kan het beste voor tandpasta ‘Parodontax’ worden gekozen, aangezien deze slechts zeven gram verpakkingsafval produceert.

Alle resultaten van de test kunnen hier worden bekeken

Bron: ZWP online

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z
beperking

Mondzorg bij mensen met een beperking

De Vlaming Luc Marks coördineert een wetenschappelijk onderzoek over mondgezondheid bij mensen met een mentale beperking. Voor dit onderzoek werden maar liefst 16000 atleten afkomstig uit 49 verschillende landen in Europa en Eurasia onderzocht. Ruim 40% van de Nederlandse Special olympiërs bleek duidelijke gingivale problemen te hebben. “Er is dus werk aan de winkel.” Helaas kon hij er niet meer over vertellen omdat er nog een embargo op zijn onderzoek rust. De resultaten verschijnen dit jaar nog in een hoogstaand wetenschappelijk tijdschrift en zullen dan openbaar zijn.

Meer vergoeding
Hij kon wel vertellen dat België schrok van de resultaten en zich besefte dat er voor mensen met een beperking meer behandelingen vergoed zou moeten worden. Daarom werd in België voor mensen met een beperking het budget voor tandsteenreiniging verviervoudigd. Daarnaast kwamen ook specifieke behandelingen zoals extracties en uitneembare protheses weer terug in het pakket. Ook de specifieke conserverende zorg zal in 2015 nog een extra financiële tegemoetkoming krijgen en….last but nog least…per 2016 zal er een opleiding Mondhygiënist starten. De opleiding krijgt een verplichte stage en onderwijs over mensen met een beperking.

Tips
Tandarts met kennis
Belgisch onderzoek dat juni 2015 wordt gepubliceerd heeft aangetoond dat ouders van patiënten met Down syndroom expliciet vragen naar een tandarts met extra kennis in deze doelgroep. Zo’n specialist kan namelijk tips geven waar zij echt wat aan hebben. Bijvoorbeeld de tip over napoetsen. Hierbij blijkt ook de individuele aanpak van belang.

Aangepaste tandenborstel
Het gebruik van een specifieke en individueel aangepaste tandenborstel kan motiveren om zelf goed te gaan poetsen. Een elektrische borstel verdient bij deze doelgroep duidelijk de voorkeur. Bij gebruik hiervan is een extra instructie wel aanbevolen. Een leercurve dient in acht genomen te worden. Marks haalde ook nog de elektrische tandenborstel met de ingebouwde Blue Tooth technologie aan. “Dit heeft echt een toegevoegde waarde, waardoor men zo mooi kan evalueren! Precies die gegevens die ik wil weten: Wie heeft er wel en niet gepoetst en waar wel en waar niet. Bovendien kan zo het familielid van een patiënt met een beperking het ook zien. Hij geeft ook een signaal bij te hard drukken. Dus als iemand tijdens het poetsen blijkt geeft van discomfort en het signaal gaat af, dan weet je nu waardoor dat veroorzaakt wordt.”

Geen verschil
Ook Marks was heel stellig: “Er mag geen verschil in mondzorgkwaliteit zijn tussen niet-beperkten en beperkten! Onze overheden hebben deze aanbeveling van de Verenigde Naties ondertekend en dienen deze dan ook te respecteren.”

Prof. dr. Luc Marks is Hoofd Centrum Bijzondere Tandheelkunde in het Universitair Ziekenhuis Gent, België .

Verslag door Lieneke Steverink-Jorna, mondhygiënist, voor dental INFO van de lezing van prof. dr. Luc Marks tijdens het NVM-voorjaarscongres.

Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Mondhygiëne, Thema A-Z

Cariësdiagnostiek: waarom wachten op cavitatie?

Cariësdiagnostiek
Cariësdiagnostiek is het beslisproces van het vaststellen van het cariësrisico van de patiënt gecombineerd met de vroegtijdige detectie en de cariësactiviteit van de laesie.
Indien het zorgdoel van de patiënt ‘behoud’ is dan moet deze cariësdiagnostiek elke keer weer opnieuw uitgevoerd worden, onafhankelijk van de leeftijd van de patiënt.

Cariësrisico-schatting

– Risicofactoren
Het risico kan ingeschat worden aan de hand van de volgende risicofactoren:
– Plaque
– Frequentie van suikerconsumptie
– Speekselsecretie en buffercapaciteit
– Fluoride gebruik
Het vaststellen van risicofactoren leidt echter niet altijd tot een betrouwbare inschatting van het cariësrisico. Dit komt doordat de factor ‘tijd’ ontbreekt.

– Risico-indicatoren
Risico indicatoren voor het melkgebit zijn: eerder doorgemaakte cariës(laesies), support van ouders en de sociaal economische status. Voor het blijvende gebit zijn dit: DMFS (cariësverleden), de klinische blik van de tandarts en de pit en fissuren morfologie.

Behandelen aan de hand van cariësrisico-schatting
Het NOCTP (Non-operative caries treatment program) is gebaseerd op de inschatting van het cariësrisico. Aan de hand van deze inschatting wordt bepaald wanneer iemand terug moet komen voor een periodiek mondonderzoek.
Risico indicatoren zijn onder andere: inadequate medewerking ouders, actieve laesies, stadium eruptie molaren en cariës in doorbrekende molaren.

Cariësdetectie
Vroege detectie van cariëslaesies is belangrijk. Om goede diagnostiek te kunnen uitvoeren is het van belang dat het tandoppervlak schoon en droog is. Initiële laesies zijn namelijk alleen zichtbaar op een droog tandoppervlak.

ICDAS (international caries detection and assessment system)
Het ICDAS score systeem kan gebruikt worden om cariëslaesies te in te delen. Het score-systeem kan gebruikt worden tijdens periodieke controles.
1- Gezond en gaaf tandweefsel.
2- Eerste visuele veranderingen van het glazuur, alleen zichtbaar bij droogblazen.
3- Visuele veranderingen van het glazuur, ook zichtbaar wanneer het element vochtig is.
4- Lokaal glazuurafbraak waarbij het dentine niet (zichtbaar) betrokken is.
5- Glazuur afbraak met onderliggende donkere verkleuring afkomstig van het dentine.
6- Cavitatie met zichtbaar dentine.
7- Grote cavitatie met zichtbaar dentine.

Röntgendiagnostiek
Naast de klinische diagnostiek is het belangrijk om röntgenopnames te maken om approximale laesies te kunnen detecteren. Occlusale laesies zijn niet goed genoeg te beoordelen op een röntgenopname.

Geavanceerde detectiemethoden
Ook zijn er nieuwe detectiemethoden ontwikkeld zoals de kavo diagnocam, soprocare en de QLF (quantitative light-induced fluoresecence). Deze detectiemethoden moeten zich echter nog bewijzen.

Cariësmanagement
Aan de hand van de volgende punten kan er een behandelstrategie bedacht worden:
1. Vaststellen van cariësrisico van de patiënt. Speekselsecretie speelt hierbij een rol.
2. Detectie eerste klinische tekenen van een cariëslaesie.
3. Vaststellen van de activiteit van de laesie.
4. Herstel balans de- en remineralisatie door het beïnvloeden van causale factoren (mondhygiëne, fluoride gebruik, dieet).

Dr. Guus van Strijp
Guus van Strijp studeerde in 1978 af aan de Universiteit Utrecht. Naast zijn praktijk promoveerde hij in 1996 aan de Universiteit van Amsterdam op het onderwerp ‘Bacterial colonization and degradation of dentine’. Thans is hij universitair hoofddocent en voorzitter van de sectie Cariologie Endodontologie Pedodontologie van ACTA. Hij coördineert het onderwijs in de cariologie en pedodontologie binnen ACTA en geeft onderwijs aan tandheelkundige, mondzorgkundige en post-initiële opleidingen. Naast zijn onderwijstaak geeft hij veel cursussen en houdt hij zich bezig met onderzoek naar cariëspreventieve middelen en naar aspecten van dentinecariës. Hij publiceert hierover regelmatig in (inter)nationale tijdschriften.

Verslag door Marieke Filius, onderzoeker bij de afdeling MKA-chirurgie, UMCG, voor dental INFO van de lezing van dr. Guus van Strijp tijdens het congres Diagnostiek van Bureau Kalker.

Lees meer over: Cariës, Mondhygiëne, Mondhygiëne, Thema A-Z

Voorkomen is beter dan genezen: project Europese Unie

De Europese Unie heeft een project in gang gezet, waarin de beste onderzoekers uit verschillende landen samen aan de slag gaan om de tandheelkundige preventieve zorg te verbeteren.

Toekomstige focus op preventie
Op dit moment ligt de focus in de tandheelkunde voornamelijk op het repareren van tanden of het bieden van kunstgebitten. Door dit nieuwe project is het de bedoeling dat dit gaat veranderen. De Europese Unie investeert 6 miljoen in een internationaal onderzoeksteam om nieuwe concepten voor de tandheelkunde te ontwikkelen en om manieren te onderzoeken om steeds meer op preventie te kunnen focussen.

Bezuinigingen
Naast dat meer preventieve maatregelen goed zouden zijn voor de gebitten van individuele patiënten zou op deze manier ook veel geld kunnen worden bespaard. Op dit moment wordt in Europa jaarlijks zo’n 79 miljard euro uitgegeven aan dentale ingrepen. Met betere preventieve zorg zouden ongelooflijk veel van deze ingrepen voorkomen kunnen worden.

Wereldwijde verbetering
“Dit gezamenlijke project is een goed voorbeeld van hoe een samenwerking tussen universiteiten, publieke en private sectoren, en meerdere landen kan helpen met het verbeteren van de tandheelkundige zorg in een geheel continent. We hopen zo ook anderen te inspireren en uiteindelijk het wereldwijde tandheelkundige systeem te kunnen verbeteren.”, aldus projectcoördinator Professor Dr. Helen Whelton, decaan van de Leeds Dental School aan de University of Leeds.

Meer informatie over het project is hier te vinden.

Bron:
Klinikum

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Kauwgom vangt binnen dertig seconden honderd miljoen bacteriën

Kauwgom is een prima bacteriënvanger. Dit blijkt uit onderzoek van Stefan Wessel, promovendus bij de afdeling Biomaterialen van het Universitair Medisch Centrum Groningen.

Geen vervanger
Kauwgom heeft een aantal gezondheidsvoordelen, zoals het stimuleren van speekselvorming waardoor etensresten tussen de tanden worden verwijderd. Kauwgom helpt ook om cariës en bloedend tandvlees te voorkomen. Hoewel uit het onderzoek blijkt dat kauwgom bacteriën verwijdert op de kauwvlakken, zal kauwgom nooit tandenpoetsen en flossen kunnen vervangen.

Bacteriën
Voor het onderzoek hebben tien vrijwilligers vier weken lang drie keer per dag kauwgom moeten kauwen met en zonder de toegevoegde ingrediënten. Vervolgens is het aantal bacteriën in de tandplak en de levensvatbaarheid en samenstelling van de micro-organismen bestudeerd.

Resulaten
Het blijkt dat na dertig seconden kauwen ongeveer honderd miljoen zijn bacteriën gevangen. Tevens was het zo dat hoe langer mensen kauwgom kauwden, hoe meer verschillende soorten bacteriën in het tandplak voorkwamen. Zo’n divere samenstelling zou mogelijk gezonder zijn dan een eenzijdige samenstelling. Het is niet duidelijk welke soort bacterie het meest gevangen werd. De onderzoeker benadrukt dat het ook niet nodig is om alle bacteriën te verwijderen, aangezien een aantal een berschermende functie hebben.

Vervolgonderzoek
Om andere effecten van kauwgom aan te kunnen tonen, zoals kleurvermindering, zal eerst meer experimenteel onderzoek moeten worden verricht.

Bron: Rijksuniversiteit Groningen




Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Kindertandenborstel Bumblies teruggeroepen door fabrikant

De fabrikant van de Bumblies kindertandenborstel roept deze terug. De tandenborstel is bestemd voor kinderen van 0 tot 3 jaar. Er bestaat volgens de fabrikant een mogelijkheid dat kinderen de zuignap op de achterkant eraf kunnen bijten en inslikken.

Het bedrijf roept consumenten op om de tandenborstel niet meer te gebruiken. Het gaat om de Bumblies tandenborstel (0-3 jaar) in de kleuren geel, groen, roze en oranje.

Consumenten die de tandenborstel hebbben gekocht, krijgen hun aankoopbedrag terug. Zij kunnen een foto van de gebruikte tandenborstel mailen naar service@superunie.nl of de streepjescode van de verpakking toesturen naar Bumblies,  Antwoordnummer 3500, 4140 VH BEESD, onder vermelding van naam, rekeningnummer en winkel van aankoop.

Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Erosieve slijtage: wat is waar en niet waar?

Verslag van de lezing van mevrouw prof. dr. M.C.D.N.J.M. Huysmans tijdens de cursus Weefselverlies bij jeugdigen van de Preventie Academie.

Ontbijten
Veel tandheelkundigen adviseren om te wachten met tandenpoetsen als de patiënt iets zuurs heeft geconsumeerd. Maar ja, wat neem je dan als ontbijt en wanneer ga je dan poetsen? Veel ouders ervaren opstaan als spitstijd en kunnen simpelweg niet zo flexibel zijn. Gelukkig vertelde Huysmans dat het eigenlijk niet zo gek veel uitmaakt of nu wel of niet vlak na het consumeren van zuur gepoetst wordt. De tong kan namelijk ook slijtage geven. Voordat de tandenborstel ook maar in de buurt komt, heeft de tong al voor slijtage gezorgd. De tandenborstel zal waarschijnlijk niet zo’n groot aandeel hebben in de mate van slijtage. Maak je dus niet al te druk om het poetsmoment voor of na het ontbijt.

Verschillen en overkomsten erosieve slijtage en cariës
Het Ivoren Kruis heeft het Advies Cariëspreventie uitgebracht. In dit advies staat onder andere dat zeven eet- of drinkmomenten het basisadviesis om cariës te voorkomen. Dit basisadvies kan overgenomen worden bij de preventie van erosieve gebitsslijtage. Ook hierbij geldt dat als de zeven eet- of drinkmomenten worden overschreden, de kans op erosieve slijtage toeneemt..

Een groot verschil tussen erosieve slijtage en cariës is dat cariës niet normaal is: cariës is een ziekte. Met slijtage zal echter iedereen vroeg of laat te maken krijgen. Fysiologische slijtage is normaal, de tand des tijds slijt gebitselementen af. Versnelde, pathologische slijtage kan leiden tot problemen, zoals pijn en een verstoorde functie en esthetiek.

Een overeenkomst is dat erosieve slijtage net als cariës ‘arrested’ kan worden. De mate van slijtage blijft dan gelijk en is niet progressief.

Groot probleem?
Van de 15-jarigen heeft volgens onderzoek 44% erosieve slijtage. Dat klinkt veel, maar slechts een kwart hiervan heeft ernstige slijtage: slijtage tot in het dentine. Dit criterium werd echter in het onderzoek al snel gegeven. Daarom de vraag: Is het probleem wel echt zo erg? “Hoogstwaarschijnlijk krijgt slechts 1% van de mensen uiteindelijk echt ernstige slijtage. Het probleem is dus niet zo groot als je soms hoort. Maar daar waar het ernstig is of gaat worden, moeten we alert zijn. Deze patiënten moeten we op tijd eruit zien te pakken”, adviseert Huysmans.

Maagzuur grotere rol dan gedacht
Maagzuur speelt een grotere rol dan we met zijn allen denken. Althans bij volwassenen. We moeten daarom goed doorvragen als we tekenen van erosieve slijtage zien. Veel mensen geven namelijk niet uit zichzelf aan last te hebben van maagzuur. Vraag daarom aan patiënten met erosieve slijtage waarbij niet snel een oorzaak te vinden is of ze last van maagzuur hebben. Vraag naar oprispingen en overgeven, brandend maagzuur en dergelijke.

Kinderen met reflux en erosieve slijtage komen ook voor maar de relatie is daarbij (nog) niet aangetoond. Wel is bekend dat er een sterke relatie is tussen astma en reflux. Longklachten door reflux is waarschijnlijk maar nog niet geheel causaal aangetoond. Maar let u wel op het hoesten, keelpijn en pijn bij het slikken bij patiënten met erosieve slijtage. Dit kan een aanwijzing zijn voor de oorzaak van de slijtage.

Kwaliteit van het speeksel
Een goede pellicle kan waarschijnlijk zorgen dat zuur niet in contact komt met tandoppervlak. De ene pellicle beschermt goed en de ander niet. Er was zelfs bij het onderzoek een persoon waarbij de pellicle de erosieve slijtage juist verergerde. De een kan dus meer zuur hebben dan de ander.
Het advies om kaas, yoghurt of melk te nuttigen blijft onveranderd. Volgens Huysmans is dit een stuk effectiever dan na de maaltijd met water naspoelen. Er zijn aanwijzingen dat het melkeiwit caseïne door inbouw in de pellicle het tandoppervlak beschermt.

Fluoride
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat fluoride ook een rol kan spelen in de preventie van erosieve slijtage. Vooral formuleringen met tin (tinfluoride en/of tinchloride in combinatie met fluoride) lijken erosieve slijtage te kunnen verminderen.

Erosieve slijtage komt vaak niet alleen
Het is vaak lastig te achterhalen of de erosieve slijtage fysiologisch is of pathologisch. Met regelmaat is het een combinatie van beide. Attritie, abrasie en erosie gaan tevens hand in hand. “Dus let niet alleen op frisdrankgebruik en kijk uit voor tunnelvisie. Probeer zoveel mogelijk informatie in te winnen en denk na.” Let op: vaak spelen meerdere componenten mee bij slijtage. Vraag niet alleen wat geconsumeerd wordt, maar ook naar de manier waarop. Zo wordt door patiënten gespoeld met frisdrank, op lolly’s gebeten of bierflesjes geopend met de tanden. Een infantiele slik kan slijtage opleveren en knarsen en te hard poetsen ook. Sommige beroepen, bijvoorbeeld het werken in een fabriek met chemische stoffen in de lucht, kunnen slijtage in het gebit opleveren. Tandlijtage is multifactorieel: In dit veelal langdurige proces kunnen zuren een rol spelen, allerlei soorten mechanische belasting en de beschermende werking van speeksel. Deze factoren hangen op hun beurt samen met levensstijl, voedingspatroon, gewoonten, gezondheid en medicijngebruik. Vraag daarom ook naar gewoontes en big life events vanwege de invloed van stress. Vergeet hierbij niet dat diverse drugs ook van invloed kunnen zijn.

Advies Erosieve gebitsslijtage
Bekijk het Advies Erosieve Gebitsslijtage

Mevrouw prof. dr. M.C.D.N.J.M. Huysmans studeerde tandheelkunde van 1982 tot 1987 in Nijmegen. Daar promoveerde ze in 1992 op een vitro onderzoek naar mechanisch gedrag van plastische stiftopbouwen. Daarna volgde ze een omschakeling naar de cariologie, met als bijzonder aandachtsgebied de diagnostiek van cariës. Momenteel ligt de nadruk op diagnostiek en preventie van (secundaire) cariës en erosie, en op de kwaliteit van restauratieve zorg in de algemene praktijk. Na een periode van 10 jaar waarin zij hoogleraar Conserverende Tandheelkunde was in Groningen, is zij sinds september 2008 hoogleraar Cariologie en Endodontologie in Nijmegen. De opleiding van mondhygiënisten in de preventieve en operatieve cariologie heeft haar bijzondere aandacht.

Verslag door Lieneke Steverink-Jorna, mondhygiënist, voor dental INFO van de lezing van mevrouw prof.dr. M.C.D.N.J.M. Huysmans tijdens de cursus Weefselverlies bij jeugdigen van de Preventie Academie, maart 2015.

Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Mondhygiëne, Thema A-Z
logo-maandvdgebitscontrole-500

Februari: maand van de gebitsverzorging bij huisdieren

Februari is uitgeroepen tot de maand van de gebitsverzorging bij huisdieren. En dat blijkt nodig, want dierenartsen zien veel dieren met tandvleesontstekingen, tandresorptie en tandsteen langskomen.

Gebitsverzorging
Regelmatige gebitcontroles bij huisdieren zijn belangrijk en tandenpoetsen zou een dagelijks terugkerend ritueel moeten zijn. Voor huisdieren zijn speciale tandenborstels en tandpasta’s verkrijgbaar. Er zijn ook producten die het tandenpoetsen zouden kunnen vervangen, maar deze blijken niet altijd effectief te zijn.

Tandplak
In veel gevallen is tandplak de oorzaak van gebitsproblemen dat binnen 24 uur omgezet wordt in tandsteen. Dit kan leiden tot ontstoken tandvlees, en op langere termijn tot ernstige klachten zoals verlies van tanden en kiezen of zelfs ontstekingen aan vitale organen.

Tandresorptie
Zowel bij honden als katten komt tandresorptie voor. Bij dit verschijnsel lossen tanden en/of kiezen langzaam op. Het is nog niet duidelijk hoe tandresorptie ontstaat, maar mogelijk zouden ontstekingen en vitamine D een rol kunnen spelen. Tandresorptie is niet altijd van buiten te zien, waardoor er soms een gebitsfoto moeten worden. Als bij het dier deze vorm van tandverval is geconstateerd, moeten er tanden en kiezen worden getrokken.

Controle
Als je hond of kat last heeft van één of meerdere gebitsproblemen, is het verstandig om naar de dierenarts te gaan voor een gebitscontrole en eventuele verdere behandeling. Je kunt gebitsproblemen onder andere herkennen aan bloedend tandvlees, een bruine laag op de tanden of als het dier niet meer goed eet.

Bron:
gebitscontrole.nl


Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z

Tanden kiezen Lactona Intersticks

Bloedend tandvlees? Lactona Intersticks zorgen voor een optimale interdentale plaquereductie.

Deze tandenstokers zijn dun en speciaal ontworpen voor mensen met kleine tot zeer kleine interdentale ruimtes. Ze kunnen worden geadviseerd bij bloedend tandvlees, maar ook om gezond tandvlees gezond te houden!

Dagelijkse massage van het tandvlees met de platte kant van de driehoekige tandenstoker in combinatie met de juiste techniek, zorgt voor verwijdering van plaque en dus voor een gezonde gingiva. De Intersticks zijn gemaakt van zacht berkenhout voor een optimale plaqueverwijdering. Ze zijn dubbelzijdig te gebruiken en hebben een mintsmaak voor een optimale frisheid.
De tandenstokers zijn per 100 stuks verpakt in een handige dispenser. Uw dental depot levert per dozijn.

Ter ondersteuning van uw instructie tandenstoken kunt u onze mondverzorgingsbrochure aanvragen via info@lactona.nl (per 50 stuks). Deze brochure bevat niet alleen informatie over de techniek van het tandenstoken, maar ook poets- flos- en ragertechnieken worden uitgelegd.

 

Lees meer over: Mondhygiëne, Producten

Gebitscrisis in het Verenigd Koninkrijk

Het lijkt erop alsof Engeland in een ware crisis is beland wat betreft mondzorg. Meer dan 400 tandartsen claimen dat het niveau van de Engelse mondzorg akelig dicht bij het niveau van de derde wereld landen lijkt te komen. Ter illustratie: zo’n 46.400 kinderen zijn doorverwezen naar het ziekenhuis vanwege tandbederf.

Brief aan The Telegraph
Ruim 400 tandartsen hebben een coalitie gevormd en schrijven The Telegraph dat het huidige tandartssysteem bij verre na zijn doel niet behaald, aangezien miljoenen mensen jaren doorbrengen zonder ook maar een tandarts te zien, in combinatie met het compleet negeren van mondhygiëne. De tandartsen beschuldigen de overheid ervan het probleem weg te stoppen en er niks aan te doen.

Gebitsproblemen bij kinderen
Om hun punt te versterken verwijzen zij naar statistieken die aangeven dat grote aantallen basisschoolkinderen in behandeling (moeten) zijn voor tandbederf en andere gebitsproblemen, terwijl veel hiervan makkelijk had kunnen worden voorkomen. Daarnaast blijkt dat een op de zeven Britse kinderen op 8-jarige leeftijd nog nooit een tandarts heeft gezien.

Ontwikkelingshulp voor Engeland
Ook benadrukken ze de oprichting van een nieuwe noodbehandeling service voor arme en kwetsbare mensen in een deel van het land. Deze is opgericht door DentAid, een goed doel dat zich normaal gesproken specialiseert in mondzorg in ontwikkelingslanden. Het zou niet moeten kunnen dat deze organisatie zich moeten inzetten in een welvarend land als Engeland, aldus de tandartsen.

NHS ontkent crisis
Ondanks alles blijft de National Health Service (NHS) ontkennen dat er sprake is van een crisis, waarbij zij verwijzen naar onderzoek dat aangeeft dat negen van de tien mensen zegt de afgelopen twee jaar de tandarts te hebben gezien. Echter, andere cijfers laten zijn dat 48% van de volwassenen en 31% van de kinderen in Engeland dit niet heeft gedaan. Hieruit valt op te merken dat er daadwerkelijk een probleem speelt.

Crisis wordt genegeerd en weggestopt
“NHS blijkt totaal ongeschikt te zijn voor het doel dat zij zouden moeten hebben,” aldus tandartsen in de brief naar The Telegraph. De problemen in de mondzorg worden simpelweg genegeerd. Een woordvoerder van NHS beweert echter dat 93% van de personen die aangaf gebruik te willen maken van mondzorg, ook daadwerkelijk een afspraak maakte. Het lijkt erop dat een oplossing dus nog niet nabij is.

Bron: The Telegraph



Lees meer over: Mondhygiëne, Thema A-Z