De Nederlandse Vereniging van Mondhygiënisten bestaat in september 45 jaar. dental INFO interviewde Dymph Bijnen, oud-NVM-bestuurslid, over het Lustrumcongres en het beroep van mondhygiënist.

Kunt u iets vertellen over de ontwikkeling van het beroep van mondhygiënist?
‘Het beroep van mondhygiënist heeft een flinke ontwikkeling doorgemaakt. Mondhygiënisten werden in eerste instantie gezien als hulpkracht van de tandarts. In 45 jaar tijd heeft de mondhygiënist zich ontwikkeld tot een zelfstandige professional met eigen kennis en zorggebieden. De bij aanvang tweejarige opleiding is bovendien vervangen door een vierjarige HBO opleiding. Alles bij elkaar geeft dit aan dat de maatschappij de mondhygiënist als zelfstandige professional ziet.’

Wanneer zijn de eerste mondhygiënisten afgestudeerd?
‘In 1967 zijn de eerste mondhygiënisten afgestudeerd in Nederland. In Amerika zijn mondhygiënisten al veel langer aan het werk. De eerste Nederlandse mondhygiënisten zijn op initiatief van het ministerie van VWS in Amerika opgeleid. De NVM is dus direct vanaf de start van de eerste Nederlandse mondhygiënisten opgericht.’

Hoeveel leden heeft de NVM inmiddels?
‘De NVM heeft inmiddels ruim 2.000 leden. In totaal zijn er bijna 3.000 mondhygiënisten, ongeveer 75% is dus lid van de vereniging.’

Van 27 t/m 29 september organiseert de NVM een Lustrumcongres in Maastricht met als titel ‘M(H)aastricht in Flow’. Kunt u deze titel toelichten?
‘We hebben gekozen voor ‘flow’ omdat dit de dynamiek van het beroep aangeeft. De mondhygiënist is constant in beweging en maakt een vloeiende expansie door. We wilden ook het woord ‘mondhygiënist’ in de titel verwerken en kozen daarom voor
‘M(h)aasticht’. Een leuke details is dat de rivier de Maas door Maastricht stroomt en de flow ook hier weer in terugkomt.’

Op het programma staan vakgroepbijeenkomsten, workshops, wetenschappelijke sprekers, een interactief lezingen programma, een feestavond én high tea. Een uitgebreid programma.  Welke programmaonderdelen zou u aanraden?
‘Oh, dat is een moeilijke vraag. We hebben getracht om zoveel mogelijk leden goede aanknopingspunten te geven. Zo hebben we op donderdag vakgroepbijeenkomsten en diverse workshops. Op de vrijdag is er een internationale congresdag met wetenschappelijke sprekers. Zaterdag wordt meer een praktische dag waarop duo’s van tandartsen en mondhygiënisten presentaties geven. De dagvoorzitter voor de zaterdag is Dr. Schelte Fokkema. Hij is opgeleid als mondhygiënist, vervolgens als tandarts en parodontoloog en is daarna gepromoveerd. De samenwerking tussen tandarts en mondhygiënist is voor hem een bekend gebied.’

Welke nieuwe ontwikkelingen worden er tijdens het congres gepresenteerd?
‘EMS introduceert een apparaat voor het schoonmaken onder het tandvlees. Zij geven hierover donderdag een workshop ‘Nieuwe concepten mondzorg’. Zaterdag geven Mr Jeroen Craandijk en Dr. Katarina Jerkovic-Cosmic MSc een presentatie over taakdelegatie. Met vragen over hoe taakdelegatie werkt en welke tekortkomingen er zijn. Dit is een spanningsveld dat meer aandacht verdient en ook steeds meer krijgt.’

Er is ook een kennisplein. Wat kunnen de bezoekers hier zien?
‘Binnen de mondzorg zijn diverse baanbrekende mondhygiënisten actief. Zij kunnen op het plein hun kennis tentoonstellen zodat collega’s hier weer nieuwe inzichten kunnen opdoen. Een voorbeeld is een richtlijn voor behandeling van diabetespatiënten en informatie over het certificeren van een praktijk. Ook kunnen mondhygiënisten onderzoeken laten zien die zij in hun praktijk hebben gedaan.‘

Wat is uw taak binnen de lustrumcommissie?
‘Ik ben verantwoordelijk voor het wetenschappelijke en sociale programma, dus voor zowel het nuttige als het aangename deel. Samen met Dagmar Else Slot ben ik gestart met de organisatie en in de loop van de tijd zijn daar een aantal mensen bijgekomen die meehelpen met de uitwerking. Ik vind het erg leuk om te doen en het is een uitdaging om voor ieder wat wils op tafel te leggen.’

Hoeveel bezoekers worden er verwacht?
‘We verwachten 600 tot 800 bezoekers voor zowel vrijdag als zaterdag. Voor donderdag zal dit iets minder zijn, alhoewel we nu al 300 aanmeldingen hiervoor binnen hebben.’

Is het lustrumcongres alleen voor mondhygiënisten toegankelijk?
‘Nee, het lustrumcongres is voor iedereen toegankelijk. Er zijn ook (preventie)assistenten die meekomen en hier en daar zie je een enkele tandarts. Sommige praktijken maken er een teamuitje van en komen met z’n allen.’

Dymph Bijnen is één van de drijvende krachten achter het Lustrumcongres. Zij is bij de NVM verantwoordelijk voor het KRM. Eerder was zij NVM-bestuurslid voor bij- en nascholing. Ze is mondhygiënist en heeft een praktijk samen met haar man die werkzaam is als tandarts.

Te weinig mondzorgers nemen de medische anamnese af. Niet verstandig, vindt Denise van Diermen. “Iedereen kan iets onder de leden hebben.”

Ziektes kunnen verschijnselen in de mond teweegbrengen. Ziektes kunnen verslechteren door een gebrek aan tandheelkundige behandeling. Bij sommige ziektes zijn voorzorgsmaatregelen nodig. Daarom is de medische anamnese erg belangrijk.

Inspectie
De ervaring van ACTA-docent Denise van Diermen is dat de medische anamnese nog veel te weinig wordt afgenomen. Meestal steekt slechts 20% van de eerstejaars tandheelkunde studenten de hand op als ze vraagt wie zelf een tandarts heeft dit wel doet. “En dat terwijl ook de inspectie oplet of u de anamnese bij elke patiënt uitvoert.”

Eerste bezoek
Een eerste bezoek van een nieuwe patiënt is een goed moment voor de anamnese. U neemt de tandheelkundige anamnese af, maar ook de medische vragenlijst.
Vaak krijgt u al een indruk van de patiënt bij binnenkomst. Dit kan vragen oproepen. Stel deze dan ook: breidt de standaardvragenlijst hiermee uit en vraag goed verder. Een zwerver bijvoorbeeld, zult u meer vragen stellen over alcohol- en drugsgebruik.

Meegeven
“Laat u niet foppen!”, zegt Van Diermen, “Let op dat u ook bij jonge frisse mensen goed vraagt hoe de gezondheid is. Iedereen kan iets onder de leden hebben.”
De reden dat veel mondzorgers de lijst niet afnemen, is dat hij veel tijd in beslag neemt. “Ja, de lijst is lang, de patiënt kletst lang. Soms komt zelfs de gezondheid van de hond naar voren! Maar u kunt het ook voor thuis meegeven en het later inscannen.”

Tips
Een aantal tips van Denise van Diermen:

•  Zorg ervoor dat de anamnese systematisch is. Zo slaat u niets over. Herhaal de medische anamnese minstens 1 x per jaar en altijd voordat u verdoving geeft en een ingreep uitvoert.
• Interacties kunt u opzoeken in het farmacotherapeutisch kompas. In de Richtlijn overdracht van medicatiegegevens in de keten kunt u vinden welke informatie over geneesmiddelen u in elk geval beschikbaar dient te hebben.
• De folder Preventie Bacteriële Endocarditis wordt elke vijf jaar herzien. De laatste versie is van 2008.
• Orthopeden zijn het onderling niet altijd eens over wanneer een profylaxe moet worden gegeven als een patiënt een kunstgewricht heeft. Het moet bij risicopatiënten zoals patiënten met HIV, reuma, ouderen boven de 80 etc. En bij behandeling van geïnfecteerd gebied dat gaat bloeden. Meer informatie is te vinden in de richtlijn Totale heupprothese uit 2010 van de Nederlandse Orthopedische Vereniging.
  Of het dan ook moet bij gingivitis? De artsen hebben vaak onvoldoende kennis over de mond en de ingrepen in de mond, waardoor er soms tegenstrijdige adviezen gegeven worden.
• Het is logischer om de patiënt eerst door de mondhygiënist te laten behandelen, voordat er een kunstgewricht wordt geplaatst.
• Er zijn haast nooit ernstige nabloedingen bij het gebruik van antitrombotica/antistolling na ingrepen in de mond. Bij 1 trombocyten aggregatieremmer (TAR) hoeft die niet gestopt te worden bij bloederige ingrepen.
• Bij het gecombineerd gebruik van Plavix en Ascal kan er overlegd worden met de voorschrijvend arts. Maar misschien is het achterhaald dat in dat geval een van beide middelen gestopt hoeft.
• Bij sterkere orale antistolling (acenocoumarol/fenprocoumon) moet de INR 24-48 uur van tevoren worden bepaald. Deze moet onder de 3,5 zijn. Het advies is om een paar dagen na afloop van de ingreep te gaan spoelen met 5% tranexaminzuur mondspoeling bij bloederige ingrepen.
• Als er een nabloeding zou kunnen optreden, doet u er goed aan om voorzichtig te werk te gaan. Dus een kwadrant tegelijkertijd en de patiënt in de wachtkamer laten plaatsnemen tot de bloeding staakt.
• Zorg ervoor dat patiënten met dit soort medicijnen geen ibuprofen of andere “sterkere” pijnstillers gaan gebruiken. Paracetamol is een goed alternatief.

Door: Lieneke Steverink-Jorna
Bron: Congres Vereniging Promotie Mondhygiëne,  feb 2012

Denise van Diermen (1963) behaalde in 1993 haar artsenexamen en startte als arts-onderzoeker bij de afdeling Hemostase, Trombose, Atherosclerose en Ontstekingsonderzoek bij Prof. J.J.P. Kastelein. Vanaf 1994 was zij werkzaam als arts-assistent niet-in-opleiding bij de afdeling Interne Geneeskunde van het Slotervaart Ziekenhuis te Amsterdam. En vanaf 1995 tot heden is zij werkzaam als universitair docent bij de vakgroep Mondziekten en Kaakchirurgie/Ziektenleer en Medisch Tandheelkundige Interactie van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Ook was zij van 2001 tot 2008 actief als bestuurslid van de Vereniging voor Medisch-Tandheelkundige Interactie (VMTI) en startte zij in 2007 haar promotie onderzoeksproject: Richtlijn invasieve tandheelkundige ingrepen bij patiënten met antistolling. Vanaf 2009 is Denise van Diermen lid van de werkgroep Landelijke Eerstelijns Samenwerkingsafspraak (LESA) “Antistolling” en “Medicatieoverdracht”. In 2005 won zij de tweejaarlijkse ACTA-Onderwijsprijs en in 2010 de NtvT publicatieprijs 2010. Denise van Diermen publiceert regelmatig artikelen in Nederlandstalige en buitenlandse tijdschriften en is mederedacteur van het boek ‘Ziekteleer voor Tandartsen’.

Mei 2012

Volg interessante en actuele workshops tijdens de 2e editie van de studiedag ‘Tandartsassistenten terug naar de schoolbanken’.

Zaterdag 12 mei
Op zaterdag 12 mei organiseert Mark Two Communications de tweede editie van de studiedag ‘Tandartsassistenten terug naar de schoolbanken’.

Locatie
Het Nieuwe Eemland
Amersfoort

4 lesrondes, 7 vakken
Op advies van de cursisten hebben we de formule van de schoolbanken verder verbeterd. Elke les duurt voortaan 75 minuten (ipv 60) zodat er meer tijd is voor verdieping en vragen. We bieden nu 4 lesrondes in plaats van 5 waarbij je wederom kunt kiezen uit 7 vakken.

Onderwerpen
Ook nu hebben we weer een breed pallet aan boeiende en originele onderwerpen weten samen te stellen waar ook jij in de praktijk mee te maken hebt of mee te maken krijgt. Variërend van het steriliseren van instrumentarium en de behandeling van pijnklachten, tot alles over röntgenfoto’s en het behandelen van slaapstoornissen zoals snurken en tandenknarsen. Ook communicatieve vaardigheden kunnen worden geoefend tijdens deze nascholing in de workshops ‘Communicatie aan de balie’ en ‘Motivational Interviewing’.

Op 31 maart geeft DHIN de cursus Tandheelkundig vrijwilligerswerk in ontwikkelingslanden in Arnhem.

Vanaf september 2012 is het voor een selecte groep studenten of cursisten (maximaal 12 personen) mogelijk om verkort Tandheelkunde te studeren: de zogenaamde Zij-instroom Tandheelkunde.

Studiebeschrijving
Je wordt door middel van een brugjaar voorbereid op instroom in de driejarige masteropleiding Tandheelkunde. Gedurende dit brugjaar wordt deelgenomen aan grote delen van de onderwijsblokken van het tweede en derde jaar van de bacheloropleiding Tandheelkunde van het UMCG.

Gevraagd
Een WO- of HBO-bachelordiploma.
Een VWO-diploma met de vakken natuur- en scheikunde.

Toelatingsexamen
Het toelatingsexamen voor de ZIT vindt plaats op woensdag 18 april 2012.

De 12 personen met de hoogste score op de toetsen kunnen in mei/juni kennis maken met het skilslab van de opleiding Tandheelkunde. Daarna volgt nog een gesprek. Het brugjaar 2012-2013 start op 1 september 2012.

Meer informatie 
Dhr. Dr G.J. Deenen, telefoonnummer (050) 363 30 67

Solliciteren
Stuur je sollicitatiebrief met daarbij gewaarmerkte kopieën van je – voor de ZIT relevante – diploma’s (als je die hebt), o.v.v. “sollicitatie Zij-instroom Tandheelkunde”. Vermeld in je brief altijd je emailadres. Sollicitatiebrieven worden tot en met 19 maart 2012 in ontvangst genomen. Na ontvangst van de sollicitatiebrief wordt een ontvangstbevestiging gemaild met nadere informatie.

De sollicitatiebrief kun je sturen aan:
dhr. Dr. G. J. Deenen,
Onderwijsinstituut UMCG,
sector F, FB23
Postbus 196
9700 AD Groningen

Bron:
Tangris