tandbacterie

Strijd tegen tandbederf door bacterie uit te schakelen

Mondflora is de benaming voor de grote groep micro-organismen die zich in de mondholte bevinden. De microbes vervullen nuttige en soms onmisbare functies, zoals het bieden van bescherming. Aan de andere kant kunnen ze ook schade aanrichten. Het blijkt dat bij het bestrijden van schadelijke bacteriën in de mond, ook belangrijke en noodzakelijke bacteriën worden vernietigd. Nieuw onderzoek van de PNAS heeft hier mogelijk een oplossing voor gevonden. Dr. Wenyuan Shi van de UCLA School of Dentistry publiceerde zijn studieresultaten op PNAS.

C16G2
Onderzoekers hebben een manier gevonden om de schadelijke bacterie Streptococcus mutans in de mondholte te bestrijden. Zij hebben een antimicrobiële peptide ontwikkeld – C16G2 – die een specifieke afweer heeft tegen deze pathogeen. Deze peptide heeft ook effect op de algehele microbiële structuur in de mondholte. Door de nieuwe samenstelling na het verwijderen van Streptococcus mutans, passen verschillende microbes zich aan de nieuwe omstandigheden aan. Zo nam het aantal bacteriën uit de groep Veillonella af, die in positief verband staat met Streptococcus mutans.

Doel
Het belangrijkste doel van het onderzoek was om een proof-of-concept te ontwikkelen waarmee de rollen en functies van de verschillende microbes en de algehele verandering in de microbiële gemeenschap onderzocht kunnen worden, wanneer specifieke bacteriën worden uitgeschakeld. Het onderzoek kan onder andere bijdragen aan verder onderzoek naar het behouden van de huidige mondflora wanneer een bepaalde bacterie wordt uitgeschakeld alsmede aan de fysiologie en pathogeniteit van de bacteriën.

Bron: Pnas.org

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Onderzoek
De kracht en zwakte van het parodontium

De kracht en zwakte van het parodontium

Het is eigenlijk een wonder dat iemand zijn hele leven met een gebit kan doen. Waar zit de kracht van het gebit nu precies in? En wat is er voor nodig om, als het mis is gegaan, de gezonde toestand weer terug te krijgen?

Gezond tandvlees
Het is eigenlijk een wonder dat iemand zijn hele leven met een gebit kan doen. In principe zijn gebitselementen kleine botjes die door het tandvlees steken en die voortdurend blootgesteld worden aan onder andere bacteriën. Waar zit de kracht van het gebit nu precies in? En wat is er voor nodig om, als het mis is gegaan, de gezonde toestand weer terug te krijgen? Een update door Fridus van der Weijden.

Aanhechtingsepitheel en vloeistofstroom
Het aanhechtingsepitheel en de voortdurende vloeistofstroom zorgen er samen voor dat de mond gezond kan blijven.

  1. Aanhechtingsepitheel
    Het aanhechtingsepitheel is een soort ‘super lijm’ die ervoor zorgt dat bacteriën niet door kunnen dringen. Bij sonderen blijft er een laag cellen aan het tandoppervlakte zitten. Epitheelcellen hebben de neiging om af te schilferen.
  2. Vloeistofstroom
    Vanuit de bloedvaten is er sprake van een voortdurende bloedstroom. Hierbij speelt de neutrofiele granulocyt (eerstelijns verdediging) een enorm belangrijke rol. Wanneer een patiënt minder goede werkende neutrofiele granulocyten heeft (neutropenie), dan heeft dit vaak grote gevolgen.

Supra-alveolair bindweefsel
Het orale epitheel om een gebitselement bestaat uit:
1. De sulcus
2. Het aanhechtingsepitheel – behoort tot de biologische breedte
3. Supra-alveolair bindweefsel – behoort tot de biologische breedte

Het supra-alveolaire bindweefsel bevindt zicht tussen het aanhechtingsepitheel en het alveolaire bot en heeft een hoogte van ongeveer 1 mm. Hierdoor is niet mogelijk om met een pocketsonde tot op het bot te sonderen, er is dus geen direct contact met bot. Bij implantaten is dit anders, als je doorduwt komt de pocketsonde wel tot aan bot omdat het geen weerstand van aangehechte vezels ondervindt. Hierdoor kan bijvoorbeeld de ‘nieuwe ziekte’ cementitis ontstaan. Cementitis wordt veroorzaakt door cementresten die achter zijn gebleven na het cementeren van een kroon. Deze cementresten kunnen bij het plaatsen van de kroon worden doorgeperst tot het bot en dit zorgt voor ontsteking. Cementitis is een veelvoorkomende oorzaak van peri-implantitis.

Samenvatting
Samenvattend kan er gesteld worden dat de verdediging wordt bewerkstelligd door:

  1. De epitheliale aanhechting
  2. De supra-alveolaire bindweefselvezels
  3. De creviculaire vloeistofstroom
  4. De lokale afweer

Parodontaal ligament
Het is belangrijk dat het parodontaal ligament intact gehouden wordt. Indien dit intact is dan is er veel mogelijk, een voorbeeld is een autotransplantatie van een gebitselement.

Wetenschappelijk onderzoek en parodontale behandeling
1984 was een erg belangrijk jaar voor de parodontologie. In dit jaar bleek dat er veel resultaat geboekt kan worden door goede supra- en subgingivale reiniging. Waar parodontitis in het verleden hoofdzakelijk chirurgisch werd behandeld bleek het werk van de mondhygiënist zeer effectief.

Mes versus curette
Ramfjord et al. (1984) vergeleek in zijn onderzoek het mes met de curette. In dit onderzoek kwam naar voren dat conservatieve behandeling (het supra- en subgingivaal reinigen) beter is of in ieder geval net zo goed is als chirurgische reiniging. Sinds 1984 is de niet-chirurgische behandeling dus erg belangrijk geworden.

Hand versus ultrasoon
Badersten et al. (1984) onderzocht een groep patiënten met parodontitis die werd behandeld op de volgende wijze: eerst instructie, daarna instrumentatie en vervolgens het uitvoeren van een na-evaluatie. Hierbij werd ultrasone reiniging vergeleken met reiniging met scalers en curettes. De resultaten lieten zien dat in deze groep parodontitis patiënten de plaquescore afnam na het geven van instructie. De bloedingsscore nam pas af nadat er ook subgingivaal werd gereinigd. Afname van pocketdiepte ontstaat door het optreden van recessie en doordat de vezels van het parodontaal ligament als een soort ‘elastiekje’ strakker om de tand gaan liggen (winst van klinische aanhechting). Geconcludeerd kon worden dat er een vergelijkbare reductie in bloeding, pocketdiepte en klinische aanhechting optreedt bij zowel hand- als ultrasone reiniging.

In 2002 sloot Tunkel et al. (2002) zich aan bij de conclusie van Badersten. In hun systematic review over dit onderwerp concludeerden ze dat er geen verschil is in effectie op pocketdiepete en aanhechtingsniveau maar dat er wel sprake is van tijdwinst: ultrasone reiniging gaat sneller. Groot voordeel is dat ultrasone instrumenten niet geslepen hoeven te worden wat ook weer tijd en werkplezier oplevert.

Elektrische tandenborstel en ragers
In 2015 publiceert van der Weijden et al. een artikel waarin wordt geconcludeerd dat de elektrische tandborstel een grote bijdrage levert aan de mondgezondheid. Sälzer et al. (2015) concludeert dat interdentale ragers de meest effectieve manier is om plaque te verwijderen. Het gebruik van deze hulpmiddelen wordt dus aangeraden.

Roken
Zee et al. concludeert in 2009 dat 40% van de parodontitis verklaard kan worden door het feit dat mensen roken. Van der Weijden et al. deed in 2001 een onderzoek onder een groep parodontitis patiënten concludeerde dat ten opzichte van de Nederlandse bevolking er beduidend meer rokers onder hen aanwezig waren hetgeen onderschrijft dat roken een risico factor is bij het ontstaan een de progressie van parodontitis.

Antibiotica
De ‘mijlpaalstudie’ over dit onderwerp is in 1989 gepubliceerd door van Winkelhoff et al. Om Actinobacillus actinomycetemcomitans (Aa) effectief te bestrijden bleek de combinatiekuur van metrondidazol en amoxicillline zeer geschikt. Dit levert klinische verbetering van zowel de pocketdiepte als de bloedingsneiging op.

Zandbergen et al. schreef in 2013 een systematic review over de winst van klinische aanhechting. De conclusie was dat de combinatie van antibiotica een extra bijdrage in behandelresultaat levert in het behandelen van diepe pockets (≥7 mm). Wel werd er op gewezen dat antibiotica alleen moeten worden gegeven worden als er een professionele supra- en subgingivale reiniging aan vooraf is gegaan.

Chloorhexidine
Feres et al. (2009) deed onderzoek naar het klinische en microbiologische effect van chloorhexidine tijdens supra- en subgingivale reiniging bij parodontitis patiënten. De conclusie was dat er bij het spoelen met chloorhexidine een significante afname van de pocketdiepte waarneembaar is aan het einde van de behandeling. Het nadeel van het gebruik van chloorhexidine is dat het niveau van mondhygiëne minder goed beoordeeld kan worden. Daarnaast is er vaak sprake van verkleuring van de gebitselementen. In een systematic review van Van Maanen-Schakel (2012) werd chloorhexidine met waterstofperoxide gecombineerd. Bij het gebruik van deze combinatie is er sprake van minder verkleuring en is het effect van chloorhexidine zelfs groter.

Laserbehandeling
Over het gebruik van lasers wordt gezegd dat de laserstraal het tandsteen verdampt en eventueel de biofilm ook: het geïnfecteerde epitheel wordt weggehaald. Volgens de American Academy of Periodontology is er weinig bewijs dat een laser iets bijdraagt aan parodontale behandeling. Je kunt voor de investering van een laser beter een nieuwe auto kopen. Daar heb je meer plezier van.

Parodontale chirurgie
In sommige situaties moet er chirurgie ingezet worden. Echter, moet men zich beseffen dat parodontitis geen appendicitis (blindedarmontsteking) is: Wanneer er tandvlees weggesneden wordt, wil dat niet zeggen dat de ‘itis’ verdwijnt. Er kan er nog steeds sprake zijn van verdere progressie van parodontitis.

Het doel van chirurgie is:

  1. Zichtbaarheid krijgen zodat tandsteen en plaque makkelijker en met beter zicht verwijderd kunnen worden (o.a. toegang tot furcaties). Daarnaast kan het bot gecorrigeerd worden (bijv. het verwijderen van glazuurparels).
  2. Het elimineren van de verdiepte pockets doordat er een randje van de gingiva weggehaald wordt.
  3. Het creëren van een gingiva-vorm die past bij het bewerkstelligen van een goede mondhygiëne.
  4. Eventueel het herstel van het parodontaal ligament met Emdogain. Gebruik van dit eiwit is vooral voorspelbaar bij niet-rokers en in geval van drie-wandige botdefecten.

Prof.dr. Fridus van der Weijden Studeerde in 1984 in Utrecht als tandarts af. Zijn erkenning tot tandarts-parodontoloog NVvP volgde in 1990. In 1993 promoveerde hij op zijn proefschrift met de titel ‘The use of models and indices in plaque and gingivitis trials’. In 2006 ontving hij zijn erkenning als tandarts-implantoloog door de NVOI. Sinds 1989 verdeelt hij zijn tijd tussen de Paro Praktijk Utrecht en de vakgroep Parodontologie van ACTA. Begin 2010 werd hij benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Preventie en Therapie van Parodontale Infecties’ aan ACTA. Deze leerstoel is ingesteld op instigatie van de stichting NVvP.

Verslag door Marieke Filius, onderzoekster afdeling kaakchirurgie, UMCG, voor dental INFO van de lezing van prof. dr. Fridus van der Weijden tijdens het congres PARO2015 van Bureau Kalker.

/door Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Parodontologie, Thema A-Z

Cholesterolverlager zou parodontitis helpen genezen

Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van cholesterolverlagers. Maar er is een ding wat we tot nu toe niet wisten: cholesterolverlagers kunnen helpen bij de behandeling van parodontitis. Dit blijkt uit onderzoek van de Harvard Medical School. Dr Ahmed Tawakol die het onderzoek leidde, zegt dat tandvleesontsteking en atherosclerosis infectieziektes lijken te zijn met dezelfde oorzaak.

Onderzoek
Voor het onderzoek werden 83 patiënten met artherosclerose en risicopatiënten hiervoor in twee groepen verdeeld. Een groep kreeg een hoge dosis (80 mg) cholesterolverlager en 10 mg placebo de controlegroep kreeg 10 mg cholestorolverlager en 80 mg placebo. Na vier weken medicijngebruik werd er bij veel mensen een significante verbetering van de conditie van de gingiva gemeten. Zij hadden tevens minder aderverkalking. Leeftijd, geslacht, wel/niet roken en het hebben van diabetes bleken geen invloed hierop te hebben. Wat wel uitmaakte was de hoeveelheid parodontale afbraak. Bij deelnemers met een hoge mate van parodontale afbraak was het effect van de cholesterolverlager groter.

Dit suggereert dan cholesterolverlagers niet alleen bij hart- en vaatziekten als medicijn gebruikt kunnen worden, maar ook bij parodontitis. Tawakol vindt dat patienten met parodontitis hun arts hierover zouden moeten vertellen. Wat in de mond gaande is, kan het hart beïnvloeden en andersom. Maar Tawakol raadt nog niet aan om cholestorverlagers te gebruiken voor behandeling van parodontitis. Daarvoor moet nog meer onderzoek gedaan worden.

Bron:
News Medical 
Emax Health

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Medisch | Tandheelkundig, Onderzoek, Parodontologie, Thema A-Z

Bacheloropleiding mondzorg start in 2016 in België

De regering in België heeft accoord gegeven voor de start van de bacheloropleiding mondzorg. Vanaf het studiejaar 2016/2017 kunnen studenten de opleiding volgen op de Arteveldehogeschool en de UC Leuven-Limburg. De minister van onderwijs in België liet dit weten, meldt De Redactie.

Momenteel kunnen studenten de opleiding tot assistent volgen. De Gentse en Leuvense hogescholen  België dienden een aanvraag in voor een bacheloropleiding in de mondzorg waarmee tandartsen hun medewerkers extra taken kunnen geven. Met een bachelordiploma in de mondzorg kunnen medewerkers werk van de tandarts overnemen. Hiervoor is nog een wijziging van een Koninklijk Besluit nodig. Het Koninkijk Besluit is 1963 zegt namelijk dat alleen een tandarts handeling in de mond mag verrichten.

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Scholing

Nieuw: Beter Poetsen app voor rapportage en voorlichting

Rapportage op basis van de door de wet bepaalde ‘functionele zelfstandigheid’ is een hele klus voor mondhygiënisten. Wanneer doe je het goed? Mondhygiënist Tiffany Claus ontwikkelde de Beter Poetsen app waarmee de mondhygiënist de anamnese en zorgrichting om kan zetten in volledige dossierverslaglegging, rapportage en voorlichting voor patiënt en tandarts.

Een interview

Na Beter Poetsen weer een nieuwe uitdaging voor jou, Tiffany?
“Ja, stilzitten lukt me toch niet. Naast het opzetten van Stichting Goed Gebekt, met drie fanatieke collega’s en het lanceren van tandvleescijfer.nl zat deze app al een tijd in de planning. Mijn hersenen gaan altijd op volle toeren door. In mijn magazine Beter Poetsen had ik al een papieren (verkorte) versie gemaakt als voorbereiding van deze app maar nu is hij dan toch bijna beschikbaar.”

Wat is de drijfveer achter de Beter Poetsen app?
“Rapportage op zich, op basis van de door de wet bepaalde ‘functionele zelfstandigheid mondhygiënist’ is een hele klus voor de mondhygiënist. Wanneer doe je het namelijk goed? En de rapportage lijkt in bijna alle gevallen eenzijdig te zijn terwijl ook de mondhygiënist behoefte heeft aan volledige informatie. Deze app lijkt een stap in de goede richting te zijn. Het verzamelt tijdens behandeltijd zeer nuttige gegevens voor samenwerking op basis van anamnese en bepaling van zorgrichting en vormt deze gegevens in een verslag voor de patiënt/klant ent tandarts. Ook kunnen digitale informatiefolders meteen worden toegevoegd zodat de klant altijd voldoende voorgelicht wordt. Met de app is de patiënt ook zelf op de hoogte van zijn patiëntendossier en kan hij dit delen met zorgverleners die hij bezoekt. De 25 digitale folders zijn ontwikkeld op basis van het Beter Poetsen magazine. Ik ben ontzettend blij met de samenwerking met Louise Witteman, schrijver van het boek Voeding en mondgezondheid. Zij heeft meegewerkt aan het digitale foldermateriaal over voeding. De De app biedt de klant de mogelijkheid om zelf actief mee te denken over welke zorg hij wil ontvangen.”

Je zet met jouw app de patiënt heel bewust centraal in de rapportage. Waarom?
“Omdat ik denk dat achter de rug van de patiënt om rapporteren van de gegevens niet altijd leidt tot een betere relatie tussen tandarts en mondhygiënist. Door de patiënt centraal te plaatsen en hem te betrekken in het gehele rapportageproces, krijg je een betere samenwerking tussen zorgverleners. Je wordt op deze manier allemaal subtiel gedwongen ook daadwerkelijk wat te doen met de informatie die voorhanden is. De tijd van 100 standaard rapportages in de week versturen naar een collega tandarts is voorbij. Als ik rapporteer wil ik dat de rapportage gelezen wordt. En als ik er 99 stuur die standaard informatie bevatten en er 1 interessante is, weet ik bijna zeker dat deze niet gelezen wordt voor de volgende zitting bij de tandarts. Door de anamnese in de verslaglegging te betrekken, en deze aan de stoel zelf door de patiënt in te laten vullen, kun je veel informatie vergaren die ook interessant is voor een tandarts. Op deze manier kunnen wij tandartsen van dienst zijn door tijd en moeite te steken in goede voorlichting en het mee zoeken naar een behandelrichting.”

In de app vraag je de patiënt een behandelrichting te kiezen. Waarom?
“Mondhygiënisten willen het stellen van diagnoses en behandelplanning niet overnemen van tandartsen maar we kunnen, met ons kennisniveau, zeker een interessante aanvulling zijn op de behandelplanning van de tandarts. Het zoeken van een behandelrichting is daarvoor uitermate geschikt voor ons beroep.

Mondhygiënisten hebben vaak zeer goede communicatieve vaardigheden en een vertrouwensband met hun patiënten. Wij zijn toegankelijker in het beantwoorden van vragen die de klant vaak niet aan de tandarts wil of durft te vragen. Wij hebben de kracht om op een eenvoudige manier dingen uit te leggen. Ook hebben wij, in veel gevallen van vrije vestiging, absoluut geen financiële voordelen bij het bespreken van verschillende voorzieningen in de mond. De klant weet dat en neemt daarom onze mening zeer serieus. Dit maakt ons, op professionele basis, een heel toegankelijke beroepsgroep. Je kunt ons dingen vragen en met ons dingen overleggen zonder dat we er direct geld aan verdienen, dit vinden patiënten ontzettend prettig. Het is jammer dat veel tandartsen deze kracht niet gebruiken. Je kunt in de praktijk wel tien preventieassistentes hebben die jou mening als tandarts ventileren, maar het onafhankelijk advies van een preventieve mondzorgprofessional als een mondhygiënist is een geweldige aanvulling voor de praktijk. Gelukkig weten tegenwoordig ook veel tandartsen ons daarom ook wel te vinden. Ik merk in de praktijk dat deze ontwikkeling duidelijk gaande is en ik hoop door middel van deze app de patiënt informatie duidelijker, gestructureerde en toegankelijker te maken.”

Wanneer is de app te downloaden?
“De Beter Poetsen app is over enkele weken verkrijgbaar voor Android in Google Play. Je kunt hem voor een heel schappelijke bedrag downloaden en direct gebruiken. Heel kort uitgelegd: de patiënt vult het eerste deel in op de tablet in de wachtkamer of behandelstoel samen met de mondhygiënist. Het verslagleggingsdeel – op basis van SOEP rapportage, goedgekeurd voor dossierverslaglegging – vul je aan de stoel in. Hierbij komen DPSI, bloedingsscore, plakscore ect aan bod. Je kunt aangeven welke van de 25 digitale voorlichtingsfolders je als link wilt toevoegen aan de verslaglegging aan je patiënt. Zo heeft hij thuis nog wat achtergrond informatie. De folders worden telkens geüpdate, in samenwerking met Louise Witteman, zodat ze altijd actueel zijn. De Beter Poetsen app vormt een pdf, die je per mail, direct aan de stoel kunt doorsturen aan de tandarts, huisarts, specialist en natuurlijk de patiënt zelf. In de app zijn dus de volledige anamnese, de zorgrichting, de verslaglegging en de voorlichtingsonderwerpen verzameld.”

Tiffany Claus is heeft een zelfstandige mondhygiënepraktijk in Uden en Oss. Ook begeleid zij het tandheelkundige team van Brabantzorg, verpleeghuis locatie ‘de Nieuwe Hoeven, Schaijk’.

/door Lees meer over: Kennis, Patiëntendossier

Vereniging tegen de Kwakzalverij: haal NVBT uit KiMo

Het is de Vereniging tegen de Kwakzalverij volkomen onduidelijk waarom de NVBT (Nederlandse Vereniging ter bevordering van de Bio-energetische Tandheelkunde) opgenomen is in het KiMo (Kennisinstituut Mondzorg). In een brief aan de KNMT vraagt de vereniging om de NVBT uit het KiMo te halen.

Afkeer van richtlijnen
“Een zinvolle bijdrage kan van deze groep dissidenten toch niet verwacht worden en zij zullen zeker, zoals zal blijken, een hinderlijke rol gaan spelen als er consensus moet worden bereikt over richtlijnen en standaarden. Per definitie bestaat de NVBT uit tandartsen die willens en wetens afwijken van wat hun vakgenoten goede zorg vinden en die een afkeer hebben van richtlijnen. Door de NVBT een plaats te geven in het KiMo legitimeert u kwakzalverij en haalt u de doelstellingen van het KiMo onderuit voor dat deze zelfs maar van start is gegaan”, schrijft de Vereniging tegen de Kwakzalverij in haar brief.

Evidence based geneeskunde
De NVBT heeft volgens de Vereniging tegen de Kwakzalverij een lange geschiedenis van minachting voor evidence based geneeskunde. “De NVBT beweerde nog tot halverwege het eerste decennium van deze eeuw, dat amalgaam schadelijk was en dat het gebruik ervan tot duizenden doden zou hebben geleid. Nog steeds conformeert de NVBT zich niet aan de uitspraak van de Gezondheidsraad dat amalgaam een veilig middel is en nog steeds staan er op de website van de NVBT een aantal tandartsen, die zich aanbieden voor amalgaamverwijdering”, schrijft de Vereniging tegen de Kwakzalverij.

“Homeopathie is een volledig absurde laat 18de eeuwse geneesmiddelleer, die nergens aan medische faculteiten wordt onderwezen en geen deel uitmaakt van het basiszorgpakket. De NVBT-leden passen deze therapie zonder schroom toe.
Chinese acupunctuur is een uiterst primitieve behandelwijze, die berust op gebrek aan anatomische kennis bij de oude Chinezen en op de aanname van het bestaan van meridianen en acupunctuurpunten. Deze zijn nimmer gevonden en bij effectiviteitsonderzoek blijkt de acupunctuur niet beter te scoren dan placebo-effecten. Zelfs als pijnbestrijding blijkt acupunctuur vrij waardeloos.”

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Kwaliteit
2016

Seminar: De Tandartspraktijk in 2016 en verder

De hedendaagse problematiek bij de tandartspraktijk staat centraal op ons seminar. Spectaculair programma met onder meer sprekers als Ben Tiggelaar, Tony Bosma, Marloes den Heijer, Charlotte van de Wall Bake en Richard Mastwijk.

10 oktober 2015, Soest

De slagkracht van de praktijkmanager, het belang van goed draaiende teams, de inkomenspositie van de tandartspraktijk, het terugdringen van no-shows en korte termijn annuleringen, communicatie met de patiënt, personeelsbeleid en de terugloop van patiëntbezoek zijn hot items in de huidige tandheelkundige branche.

Onderwerpen
De onderwerpen zijn verdeeld over 10 inspirerende en leerzame lezingen die ingaan op onderwerpen zoals:

– Leiderschap in de praktijk – Toepassen van juist en daadkrachtig personeelsbeleid
– Slagkracht van de praktijkmanager – De te verwachte ontwikkelingen
– Financieel management
– Applicaties en software toepassingen
– Marktontwikkeling
– Digitalisering

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Scholing
tandenborstel3

Chalcon: alternatief voor Triscolan

Al eerder is aangetoond dat de antibacteriële chemische stof Triclosan, die vaak wordt toegevoegd aan tandpasta, gevaarlijk kan zijn voor de gezondheid. Er is na een lange zoektocht wellicht een alternatief voor deze stof gevonden: Chalcon.

Triclosan
In tandpasta zit Triclosan omdat het aanslag en tandvleesaandoeningen voorkomt. Maar Triclosan wordt geabsorbeerd in het lichaam en kan het endocriene systeem in de war brengen, een antibioticaresistentie geven en uiteindelijk kan dit leiden tot allergieën.

Chalcon
Chalcon is een alternatief voor Triclosan. Chalcon is het centraal structuurelement in een groot aan-tal biologisch belangrijke verbindingen. Deze verbindingen staan als groep bekend onder de naam chalconen. Chalcon heeft antibacteriële eigenschappen die kunnen worden gebruikt tegen verschil-lende pathogenen. Zo vertoont het element onder andere een remmende werking bij ziektes die veroorzaakt worden door bacteriën en schimmels. Ook bij Streptococcus mutans: de bacterie in tandplak die cariës veroorzaakt.

Onderzoek
Een internationaal team heeft het mechanisme achter de antibacteriële werking van Chalcon onderzocht. Hiervoor heeft het team een soort gebruikt van chalcon: trans-chalcon, die veel in planten voorkomt. Het is daarom makkelijk verkrijgbaar en een goede optie voor commerciële productie. Vervolgens hebben zij gekeken hoe de chemische vorming van de bacterie Streptococcus mutans kan worden voorkomen. De onderzoekers dachten dat chalcon alleen de werking van de bacterie zou tegenhouden. Echter blijkt dat dat de chemische samenstelling op moleculair niveau van de bacterie verandert, zodat die nooit meer kan toeslaan.

Veelbelovend
Het onderzoek heeft laten zien dat het de moeite waard is om naar natuurlijke alternatieven te zoeken voor de huidige chemische stoffen. Hoewel er nog meer onderzoek moet plaatsvinden, zijn de resultaten veelbelovend. Het kan nog een jaren duren voordat Chalcon in mondzorgproducten ge-bruikt kan worden.

Bron: Huffingtonpost.ca

/door Lees meer over: Kennis, Mondhygiëne, Onderzoek, Thema A-Z

Mond- en tongoefeningen tegen snurken

Mond- en tongoefeningen kunnen het snurken verminderen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek gepubliceerd in CHEST.

Snurken

In de slaap ontspannen de spieren in de keel zich. De tong valt achteruit, waardoor de luchtweg nauwer wordt. De lucht in de vernauwde luchtweg laat de huig en andere slappe delen van de mond en keel trillen dat het snurkende geluid vormt.

Onderzoek

39 snurkpatiënten hebben deelgenomen aan het onderzoek. De helft van deze groep moest vier oefeningen doen. Bij de eerste oefening moesten ze de tip van hun tong tegen hun verhemelte duwen en de tong dan voorzichtig naar achter laten glijden. Voor de tweede oefening moesten ze hun volledige tong tegen hun verhemelte duwen. Bij de derde oefening moesten zij de tip van hun tong tegen de onderste tanden duwen, terwijl de rest van de tong ook ‘beneden’ moest blijven. En tot slot moesten ze hun mond zo ver mogelijk opensperren, de huig omhoog laten komen en “a” zeggen. De controlegroep werd behandeld met neusstrips.

Resultaat

Uit het onderzoek blijkt dat door het doen van de mond- en tongoefeningen, de frequentie van het snurken afneemt met 36 procent bij mensen die matig snurken of een milde vorm van slaapapneu hebben.

Behandeling

Volgens de onderzoekers lag de focus bij de onderzoeken in het verleden op zelfrapportage. Bij nieuwe behandelingen moet de focus volgens hen liggen op objectieve maatregelen.

Bron: Ieto V, Kayamori F, Montes MI, et al. (2015). Effects Of Oropharyngeal Exercises On Snoring: A Randomized Trial. doi:10.1378/chest.14-2953.

 

 

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Onderzoek

Medische diagnostiek: Wat vraag ik, hoor ik en zie ik?

In de tandartspraktijk wordt de medische vragenlijst gebruikt om er achter te komen of een patiënt een medische aandoening onder de leden heeft en in welke zin dit consequenties heeft voor de tandheelkundige behandelingen. Het is belangrijk om de medische toestand van de patiënt up-to-date te houden. Dit gebeurt meestal door de volgende vragen te stellen:

  • Is er sprake van (nieuwe) medische ziekten?
  • Welke medicijnen gebruikt u?
  • Is er recent nog een bezoek aan de huisarts en/of een specialist geweest?

Hiernaast moeten de tandarts en mondhygiënist altijd bedachtzaam zijn bij niet te verklaren of anders verlopende orale ziektebeelden. Het up-to-date houden van de medische toestand van de patiënt op de hierboven genoemde manier is niet altijd afdoende. Een systematische gezondheidsvragenlijst is altijd aan te bevelen.

Waar moeten de tandarts en mondhygiënist allemaal op letten?

Drastisch veranderde mondgezondheid
Indien een patiënt altijd een stabiele mondgezondheid heeft gehad en dit beeld ineens verandert, dan moet er een belletje gaan rinkelen. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat een patiënt ineens last heeft van ontstoken gingivae ondanks een goede mondhygiëne. Verwijzing naar de huisarts voor nader onderzoek is dan op zijn plaats. Het zou namelijk kunnen dat er een systemische aandoening aan ten grondslag ligt, zoals diabetes mellitus.

Bijwerkingen medicatie
Van veel medicijnen is het bekend dat er bijwerkingen kunnen optreden in het orofaciale gebied. Een voorbeeld is het nifedipine (calcium-antagonist), wat veel gebruikt wordt bij hypertensie. Dit medicijn kan gezwollen gingivae veroorzaken. Indien de patiënt last heeft van mond gerelateerde bijwerkingen dan zou de arts (specialist) een alternatief geneesmiddel voor kunnen schrijven.
Het kan ook zijn dat er in de bijsluiter geen bijwerking wordt omschreven maar dat er wel een zwaar vermoeden is van een relatie tussen een mond gerelateerde afwijking en het gebruik van een bepaald medicijn. Een eventueel vermoeden zou bij Lareb (Landelijk registratie bureau bijwerkingen) gemeld moeten worden. Dit kan via de website www.lareb.nl. Uit onderzoek blijkt dat tandartsen dit nog te weinig doen.

Medicatie met (directe) consequenties voor de tandheelkundige behandeling
Het gebruik van bisfosfonaten kan ernstige consequenties hebben. Er kan namelijk – spontaan of na extractie van een gebitselement – osteonecrose ontstaan. Het kan zijn dat de patiënt het medicijn jaren geleden heeft gebruikt of zich er niet bewust van is omdat het ‘eens in de zoveel tijd’ intra-veneus toegediend wordt. Het is dus van groot belang dat de tandarts er achter komt of deze medicijnen gebruikt worden. Indien een patiënt gaat beginnen met het gebruik van bisfosfonaten dan is het aan te raden de patiënt focusvrij te maken voor de start van het gebruik.

Een ander voorbeeld is het gebruik van antistollingsmiddelen zoals acenocoumarol. Vlak voor een tandheelkundige ingreep moet de INR-waarde bepaald worden door de trombosedienst.

(Vroegtijdig) ontdekken van medische aandoeningen
Soms manifesteert een medische aandoening zich als eerste in de mondholte. Bij een niet-pluis gevoel is het dus aan te raden de patiënt door te sturen naar de huisarts. Hierbij kan er belangrijke informatie gehaald worden uit de anamnese. Als een patiënt zich niet lekker voelt en in korte tijd veel is afgevallen dan is dit vaak een slecht teken. Ook de behandelhistorie kan nuttige aanvullende informatie geven. Een ziekte zoals het Syndroom van Sjögren kan zich heel langzaam ontwikkelen. Indien een patiënt altijd al veel gaatjes heeft gehad ondanks een goede mondhygiëne dan kan dit (naderhand) een eerste teken geweest zijn van het syndroom van Sjögren. Het is dus altijd goed om verder te kijken indien bijvoorbeeld een hoge cariësactiviteit niet te verklaren is.

Speekseldiagnostiek
Tegenwoordig kan er veel informatie gehaald worden uit het speeksel van de patiënt. Zo kunnen bijvoorbeeld luchtweginfecties opgespoord worden, kan er gezien worden of er sprake is van kanker of gezien worden wanneer de ovulatie plaatsvindt. Misschien gaat de tandarts in de toekomst een grotere rol gaat spelen in het afnemen van speekseltesten.

Boodschap

Jezelf blijven verwonderen is het begin van inzicht.

  • Kijk even verder dan alleen maar naar de mond.
  • De mond is de spiegel van gezondheid.
  • Dr. Denise van Diermen studeerde geneeskunde aan de UvA. Na enige jaren te hebben gewerkt als arts-onderzoeker verplaatste ze haar werkplek naar ACTA. Sinds 1995 is ze werkzaam als universitair docent bij de vakgroep Mondziekten en Kaakchirurgie/Ziekteleer en Medisch Tandheelkundige Interactie (MTI).
    Zij geeft frequent lezingen en nascholingen voor tandartsen en mondhygiënisten. In 2013 is ze gepromoveerd op een onderzoeksproject naar richtlijnen voor invasieve tandheelkundige ingrepen bij patiënten met antitrombotica. Denise van Diermen publiceert regelmatig artikelen in Nederlandstalige en buitenlandse tijdschriften en is mederedacteur van het boek: Ziekteleer voor Tandartsen.

    Verslag door Marieke Filius, onderzoeker bij de afdeling MKA-chirurgie, UMCG, voor dental INFO van de lezing van dr. Denise van Diermen tijdens het congres Diagnostiek van Bureau Kalker.
    Aug 2015

/door Lees meer over: Congresverslagen, Kennis
onderzoek

Nieuw onderzoek diabetes en parodontitis

In de British Dental Journal Team is een nieuw onderzoek gepubliceerd over de relatie tussen diabetes en parodontitis. Volgens dit onderzoek kan vergevorderde parodontitis de bloedsuikerspiegel in gevaar brengen. Parodontale behandelingen lijken verband te houden met verbetering in de bloedsuikerspiegel.

Parodontale controles zijn belangrijk voor iedereen, zowel voor diabetici als voor niet-diabetici. Patiënten met diabetes moeten echter wel gewaarschuwd worden voor hun verhoogde kans op parodontitis. De wetenschappers verwachten dat tandheelkundigen in de toekomst door middel van simpele tests gemakkelijk patiënten met een vergrote kans op diabetes kunnen identificeren.

Het volledige artikel kunt u hier vinden. 

/0 Reacties/door Lees meer over: Actueel, Kennis, Onderzoek, Thema A-Z

Welke godin zet u in in uw praktijk?

Iedereen heeft verschillende persoonlijkheidstypen – godinnen – in zich die op verschillende momenten ingezet kunnen worden. Als u zich bewust bent van deze typen, kunt u ze benutten om uw rol als balie assistent te optimaliseren. Bekijk de 7 soorten godinnen.

Tijdens het Event voor de Balie Assistent werd de lezing ‘Welke godin zet u in?’ verzorgd door Petra van Hartskamp en Sanneke Bos van Godin&Training. Zij gaven een interactieve presentatie waarin op dynamische en humorvolle wijze zeven mythologische powervrouwen gespeeld werden. Een voorstelling die als een spiegel werkt en balie assistenten uitnodigt om al hun vrouwelijke talenten in te zetten.

Deze persoonlijkheidstypen heeft iedereen in zich en ze kunnen zowel door mannen als vrouwen op verschillende momenten ingezet worden. Dit zorgde tijdens het event voor veel hilariteit en herkenbaarheid bij de deelnemers. Een veel gestelde vraag was dan ook: ‘Komen ze volgend jaar weer?’ De Godinnen die zij de revue lieten passeren waren de volgende.

Soorten godinnen

Categorie 1: Wat-wil-ik types

Athena
De godin van de wijsheid en echt one-of-the-guys

Athena weet wat ze wil en is onafhankelijk. Athena ziet het leven als een schaakspel en is voortdurend bezig een strategie te bepalen en doelen uit te zetten. Een echte multitasker als het druk wordt bij de balie. Deze balie assistent kan dus ook gemakkelijk extra coördinerende taken van de praktijk op zich nemen.

Kernwoorden die bij Athena horen zijn: rationeel, praktisch, analytisch, kritisch, efficiënt en houdt altijd het hoofd koel.

Artemis
De godin van de jacht en dus een vrouw met een missie

Als Artemis op de TomTom ziet dat ze over 23 minuten ergens kan zijn, dan zorgt zij ervoor dat het in 21 minuten kan. Het is een bedrijvige tante die gewoon lekker bezig wil zijn. Liever geen tandarts die haar in de nek hijgt, maar gewoon een opdracht geeft die ze zelf mag uitvoeren, daar houdt ze van. Artemis gaat altijd recht op haar doel af, maar als ze omkijkt ziet ze opeens dat de rest van het team nog ver achter haar ligt. Ze houdt dan wel in, maar Artemis vindt ook dat wanneer je ja zegt, je ergens voor moet gaan en niet zo moet klagen. Ze wil betrokkenheid. Artemis legt de lat dus hoog voor haarzelf, maar ook voor haar collega’s in de praktijk.

Kernwoorden voor Artemis zijn: doelgericht, zelfstandig, ondernemend, strijdvaardig en idealistisch.

Hestia
De maagdelijke godin

Hestia houdt van stilte en zorgt dat de praktijk veilig en sfeervol is. Ze werkt het liefst alleen en staat niet graag in het middelpunt. Hestia geeft geen oordeel over mensen. Ze luistert goed naar de patiënten in de praktijk en kan angstige patiënten snel op hun gemak stellen. Hestia kan alleen een duobaan achter de balie vervullen als haar duo partner bij de balie alles precies zo terug legt als Hestia dat graag wil. Hestia werkt nou eenmaal vanuit routine, maar daarentegen ook erg nauwgezet. Ze haalt altijd de deadlines, maar kent geen haast en geniet van het nu. Als Artemis en Athena een burn-out zouden willen voorkomen kunnen ze een goed voorbeeld nemen aan Hestia en af en toe voor zichzelf een rustmomentje inlassen.

Kernwoorden voor Hestia zijn: wijs, tevreden, intuïtief, zorgvuldig en oordeelloos.

Categorie 2: Wat-wil-de-ander types, de kwetsbare godinnen

Hera
De godin van het huwelijk en staat dan ook graag in dienst van een ander

Ze is vaak het geheugen van de tandarts en heeft een zeer vertrouwelijke relatie met de tandarts waar niemand tussen komt (NB: dit hoeft niet de partner van de tandarts te zijn). Ze werkt ook graag voor een man met status en is hem ongelooflijk trouw. Hera kan jaloers zijn als ze het gevoel krijgt dat iemand anders in de praktijk net zo’n goede band met de tandarts wil opbouwen als zij. Ze wil graag de hiërarchie die heerst in de praktijk in stand houden en zal nooit de tandarts bij zijn voornaam noemen. Daarentegen is Hera een echt visitekaartje voor de praktijk. Ze ziet er niet alleen erg verzorgd uit, maar kent ook alle etiquette en is erg beleefd naar patiënten toe.

Kernwoorden voor Hera zijn: trouw, traditioneel, waakzaam, trots, respect en perfectionistisch.

Demeter
De moeder godin

Demeter zorgt voor alles en iedereen. Niet alleen de patiënten maar ook de collega’s worden verzorgd en kunnen altijd bij Demeter terecht. Ze is de rots in de branding. Demeter is graag nodig. Ze leeft naar: ‘Wie goed doet, goed ontmoet’. Carrière maken in een mantelpakje is niet aan Demeter besteed. Ze werkt liever parttime en is dan vooral een doener en minder een denker. Ze moet wel oppassen dat ze zichzelf niet vergeet want ze zegt niet makkelijk nee en dat kan een valkuil zijn bij lastige patiënten.

Kernwoorden voor Demeter zijn: gul, zorgzaam, toegewijd, nuchter, praktisch en betrouwbaar.

Persephone
De dochter van Demeter

Ze kan geen nee zeggen en is altijd erg twijfelachtig. Ze is dan ook in de functie gerold zonder dat ze het ooit echt ambieerde om balie assistent te worden of te werken in een tandartsenpraktijk. Ze is niet erg bedachtzaam over hoe ze met zaken omgaat en kan gerust domme vragen stellen vanwege haar nieuwsgierigheid. Ze zorgt daardoor ook voor een goede sfeer en kan goed met collega’s en patiënten opschieten.

Kernwoorden zijn: nieuwsgierig, speels, flexibel, fantasierijk en ontwapenend.

Categorie 3: wat-wil-ik-met-de-ander type

Aphrodite
De godin van de liefde staat altijd graag in de spotlights

Maar ze kan ook anderen in de spotlight zetten. Ze is vol levenslust en onweerstaanbaar naar anderen waardoor ze anderen kan inspireren. Aphrodite is dus vrolijk en spontaan. Er komt echt iemand binnen als Aphrodite de praktijk binnenloopt. Ze geeft graag mensen aandacht en kijkt ze diep in de ogen. Fysiek contact schuwt ze dan ook niet. Ze is dan ook niet graag alleen. Ze is impulsief en kan van alles een feestje maken.

Kernwoorden zijn: creatief, sensueel, impulsief, betoverend, gepassioneerd.

In uw kracht
Herkent u zich in één van de godinnen? U heeft ze allemaal in u en kan ze als u zich er bewust van bent, verschillend inzetten in de praktijk om uw rol als balie assistent nog meer te optimaliseren. Hierdoor kunt u in uw kracht staan en uw talenten nog beter benutten.

Sprekers

   

Petra van Hartskamp en Sanneke Bos
Docenten bij Godin & Training

Verslag door Anna Berends van Loenen (Qanz), Anna begeleidt tandartspraktijken met management en organisatie vraagstukken. Daarnaast traint en ondersteunt zij tandartspraktijken op alle zaken omtrent organisatie, communicatie, balie en praktijkmanagement.

Heeft u het Event voor de Balie Assistent gemist? Op 18 september 2015 bent u weer welkom.

/0 Reacties/door Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Samenwerken, Thema A-Z

Workshop tandenpoetsen op Kidsfabriek in Dinxperlo

Op 22 augustus geeft mondhygiënist Lieneke Steverink Jorna een workshop tandenpoetsen tijdens het kinderfestival Kidsfabriek in Dinxperlo, Gelderland. Dit festival wordt voor de derde keer gehouden. Kinderen kunnen zich vermaken met allerlei spelletjes, activiteiten en workshops.

Samen met vier collega’s geeft Lieneke de gratis tandenpoetsles. “Vorig jaar ben ik door de organisatie benaderd of ik iets voor het thema gezondheid kon betekenen. Voor mij als mondhygiënist betekende dat natuurlijk het geven van poetsles en adviezen. De interesse was enorm en veel kinderen en ouders wilden graag hieraan deelnemen en natuurlijk ook aan de plaquecontrole. Het is spannend om met een rode kleurstof plekjes op je tanden en kiezen op te sporen die niet goed gepoetst zijn. Ook voor de ouders erg duidelijk”, vertelt de mondhygiënist in de Gelderse Post.

Wetenschappelijk onderzoek
De workshop is niet alleen leuk en leerzaam voor kinderen en hun ouders, maar levert ook een bijdrage aan een wetenschappelijk onderzoek. Ouders kunnen een vragenlijst invullen. De resultaten worden door Yvonne Buunk-Werkhoven, mondhygiënist en wetenschapper, verwerkt en mogelijk gepresenteerd tijdens het internationale mondhygiënistencongres in Zwitserland.

/0 Reacties/door Lees meer over: Communicatie patiënt, Kennis

Kinderen poetsen hun tanden beter na poetsles

Driekwart van de mondzorgverleners en 70% van de leerkrachten verwachten dat leerlingen na een Hou je mond gezond! poetsles beter hun tanden zullen poetsen. Ook rekent 44% van de respondenten uit de mondzorg en 40% van de respondenten uit het onderwijs erop dat het onderwijsproject Hou je mond gezond! van het Ivoren Kruis een impuls zal geven aan het tandartsbezoek van de leerlingen.

Dit blijkt uit de online Hou je mond gezond! enquête die 1.266 reacties van mondzorgverleners en 2.100 reacties van leerkrachten en leidsters opleverde. Na een Hou je mond gezond! poetsles ontvangen leerkrachten en mondzorgverleners, die de poetslessen op basisscholen en peuterspeelzalen verzorgen, een online enquête. Van de respondenten uit de mondzorg is 43% (preventie)assistent, 25% mondhygiënist en 17% tandarts. Verder vulde onder andere GGD-medewerkers, studenten mondzorg- en tandheelkunde of tandartsassistenten in opleiding de vragenlijst in. Van de respondenten uit het onderwijs geeft 84% les op een basisschool en werkt 16% op een peuterspeelzaal.

Leerkrachten (zeer) tevreden over poetslessen Hou je mond gezond!
Over de Hou je mond gezond! poetsles die in zijn of haar groep is gegeven, is 97% van de leerkrachten en leidsters zeer tevreden (61%) of tevreden (36%). Van 90% van de mondzorgverleners krijgt het schriftelijke lesmateriaal de waardering ‘goed’. Van de onderwijsgevenden geeft 73% (20% had geen mening) dat aan. Bijna alle leerkrachten (96%) en mondzorgverleners (91%) vinden het poetspakket met daarin elmex tandenborstels, elmex tandpasta en ouderfolders een goede aanvulling op de poetsles. Veel mondzorgverleners willen nog eens een poetsles geven. Zelfs 70% is bereid nog eens een poetsles te geven op een school waarvan men weet dat het noodzakelijk is aandacht te besteden aan mondgezondheid.

19.165 poetslessen
Tot en met het zojuist afgeronde schooljaar 2014-2015 zijn al 19.165 poetslessen gegeven aan ongeveer 575.000 kinderen. Het landelijke onderwijsproject Hou je mond gezond! is geïnitieerd en ontwikkeld door het Ivoren Kruis. Centraal onderdeel is het bezoek van een vrijwillige tandarts, mondhygiënist of (preventie)assistent aan de klas. Het kosteloze lesproject bestaat behalve uit het bezoek van een mondzorgverlener uit schriftelijk lesmateriaal en de website www.houjemondgezond.nl. Voor alle kinderen is er een elmex tandenborstel, een tube elmex tandpasta en voor hun ouders/verzorgers een informatieve folder met tips voor de verzorging van het kindergebit.

Bevorderen gezonde mond
Doel van het onderwijsproject is het bevorderen van een gezonde mond door het terugdringen van cariës en tanderosie en het stimuleren van tandartsbezoek. Verder wil het Ivoren Kruis bij kinderen van peuterspeelzalen en basisscholen bewustwording creëren van de eigen invloed op de (mond)gezondheid. Kinderen die de juiste houding, kennis en vaardigheden aanleren om hun gebit en mond goed te verzorgen, zijn ook vaardiger in preventie en zelfzorg bij het voorkomen van ernstiger vermijdbare ziektes, zoals diabetes, hart- en vaatziekten en aan voedingsgedrag gerelateerde kankers. Wie zelf eens een les wil geven of krijgen, kan zich aanmelden via www.houjemondgezond.nl. Meer informatie en ervaringen staan ook op Facebook en Twitter.

/0 Reacties/door Lees meer over: Communicatie patiënt, Kennis

Tuberculose en kinkhoest: wees alert

Tuberculose komt nog steeds voor in Nederland. Ook zijn er jaarlijks 2.400 tot 9.300 meldingen van kinkhoest. Hoe besmettelijk zijn deze ziekten, wat zijn de symptomen en wie zijn mogelijke dragers?

Verslag van de lezing van longarts mevrouw dr. C. Magis-Escurra tijdens het congres MRSA, soa’s en tropische infectieziekten

Elke 20 seconden sterft er wereldwijd iemand aan de gevolgen van TBC. De kosten voor behandeling zijn slechts €100 voor zes maanden. In Nederland zijn er ongeveer 1000 gevallen van TBC per jaar, wereldwijd is een derde deel van de bevolking TBC besmet.

Overdragen
Mensen kunnen bacteriën en virussen overdragen door niezen of hoesten van druppeltjes uit de mond of keel. Mensen die TBC of kinkhoest onder de leden hebben, maar dit niet weten en ook geen klachten hebben, kunnen anderen besmetten.
Maar let op: niet iedereen die hoest heeft een besmettelijke ziekte onder de leden en ook niet iedereen die besmettelijk is hoest!

Oorzaken van hoesten
Niet infectieus: astma, bronchitis, COPD, aspiratie en bronchiëctasieën
Infectieus: viraal, bacterieel, schimmels, mycobacterieel

Hoesten wordt ook vaak veroorzaakt door chronische neusklachten en reflux pathologie.

Vigilantie systeem
Tuberculose en kinkhoest zijn ziekten die bij de GGD Tuberculosebestrijding gemeld moet worden om verspreiding te voorkomen. De ziekte moet zowel door de behandelaar als door het microbiologische lab worden gemeld.

De GGD is verantwoordelijk voor de bron- en contactopsporing en ook voor de patiëntenvoorlichting, het voorkomen van besmetting en het nemen van beschermende maatregelen. Bovendien is de GGD verantwoordelijk voor de controle op inname van de medicijnen.

Tuberculose

Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door de tuberkelbacterie. De bekendste vorm is longtuberculose, maar tuberculose kan ook in andere organen voorkomen, bijvoorbeeld in halsklieren.

Symptomen van tuberculose

  • Gewichtsverlies, verlies van eetlust
  • Nachtzweten
  • Hoesten
  • Hemoptoe (ophoesten van bloed)
  • Kortademigheid

Vervolgsymptoom: bij extrapulmonale vormen – buiten de longen, dus in andere weefsels – zijn er symptomen van orgaandysfunctie of destructie van weefsel.

Orale Tuberculose laesies
De prevalentie van orale tuberculose is 0.05-5%. Primair (eerste besmetting) is deze vorm heel zeldzaam. Bij kinderen is deze zichtbaar op de gingiva. Secundair is deze vorm bij ouderen vooral zichtbaar op de tong, buccale mucosa en palatum. Orale tuberculose uit zich in de mond via infiltraat (roodachtige vlekken) en ulcera (zweertjes).

Risicogroepen

  • Mensen van buitenlandse afkomst (veel Somaliërs in Nederland)
  • Alcohol en drugsverslaafden
  • HIV-patiënten
  • Dak- en thuislozen
  • Illegalen
  • Gedetineerden
  • Hoogbejaarden

Infectiecontrole plan

  • TB patiënten bij voorkeur pas tandheelkundig behandelen na de initiële fase (eerste twee maanden na start behandeling)
  • Gebruik FFP2 maskers in geval van spoedeisende hulp bij een tuberculosepatiënt. Meer informatie kunt u vragen bij de GGD.
  • In geval van twijfel over eventuele besmettelijkheid van een patiënt kunt u het beste een FFP2 masker gebruiken.

Vaststellen van een besmetting na contact met een patiënt
Een besmetting met tuberculose kan worden vastgesteld met een mantoux huidtest. Er wordt vervolgens prophylactische therapie aangeboden of de persoon wordt gedurende twee jaar gecontroleerd door de GGD.

Behandeling
In de initiële fase, krijgt de patiënt vier typen antibiotica, in de continuatiefase (duur vier maanden) gaat dit terug naar 2 typen antibiotica. Na enkele weken behandeling is de kans op besmetting van anderen sterk afgenomen. Het gehanteerde criterium: wanneer de patiënt niet meer hoest, is de kans op besmetting heel klein. Er is echter pas echt duidelijkheid bij de kweekomslag.

Meer informatie
Tuberculose

Kinkhoest

Kinkhoest is een besmettelijke ziekte van de neus, keel en luchtwegen. De oorzaak is een bacterie. Iemand met kinkhoest heeft langdurig hevige hoestbuien, met taai slijm en een lange gierende inademing na de hoestbui. Kinderen jonger dan een jaar kunnen er ernstig ziek van worden. Bij (jong)volwassenen verloopt de ziekte milder.
In Nederland worden de meeste kinderen tegen kinkhoest ingeënt. Toch komt kinkhoest in Nederland regelmatig voor, bij kinderen en volwassenen.
Er is geen therapie voor: een kinkhoestpatiënt moet de ziekte echt uitzieken.

Besmetting
Besmetting vindt plaats van mens op mens door hoesten en niezen. De incubatietijd is 7 tot 10 dagen, soms langer (maximaal 21 dagen). Kinkhoest is erg besmettelijk, vooral in de eerste periode als de hoestbuien nog niet zijn begonnen. Hoestende patiënten zijn nog 3 tot 4 weken nadat het hoesten is begonnen besmettelijk. Binnen een gezin is de kans dat iemand met kinkhoest de andere (niet-gevaccineerde) gezinsleden besmet 90%.

Kinkhoest is een meldingsplichtige ziekte die bij de GGD moet worden gemeld.

Fasen
Kinkhoest heeft twee fasen:

  • Catarrale fase
    Symptomen: Rhinitis (ontsteking van de neusslijmvliezen), hoest en lichte temperatuursverhoging.
    De ziekte is in deze fase niet zo herkenbaar, maar wel besmettelijk.
  • Convulsieve fase
    Het hoesten krijgt een typische karakter: hoest met gierende, benauwende inspiraties met soms braken daarna.

Vaccinatie
Het aantal jaarlijkse meldingen van kinkhoest in Nederland varieert tussen de 2.400 en 9.300. Sinds de start van het vaccinatieprogramma is dit aantal aanzienlijk gedaald met zo’n 300 gevallen per jaar. Het RIVM ziet elke 2-3 jaar een piek in het aantal gemelde patiënten met kinkhoest.

De vaccinatie beschermt niet levenslang. Mensen die de ziekte al een keer hebben doorgemaakt zijn ook niet levenslang beschermd. Je kunt dus altijd kinkhoest krijgen, maar als je het eerder hebt gehad, verloopt het milder.

Meer informatie
RIVM
Thuisarts

Conclusies voor mondzorgprofessionals

  • Niet elke besmettelijke patiënt kun je herkennen
  • Denk altijd na over wie mogelijk besmet is
  • Denk na over je eigen risico’s
  • FFP2 maskers beschermen tegen respiratoire micro-organismen

Mw. dr C. Magis-Escurra, Longarts Dekkerswald Radboud UMC. Dr. Cecile Magis-Escurra earned her medical degree in 1995 from Utrecht University, The Netherlands. After graduating she completed two years of a residency in Asuncion in Paraguay, one year in infectious diseases and one year in tuberculosis. In 2005 she completed a respiratory diseases residency at Medisch Spectrum Twente Hospital, Enschede, the Netherlands. From 2005 until now, she is working as a respiratory diseases specialist at the Radboud University Medical Centre Nijmegen, location Dekkerswald, the Netherlands. Dekkerswald is one of the two Dutch specialized tuberculosis centers where patients with complicated TB (drug resistant TB, HIV-TB, extrapulmonary forms of TB asking extra attention, patients with side effects to therapy, etc) are hospitalized for some time during their treatment. Dr. Magis-Escurra is a national consultant for clinical tuberculosis and non-tuberculous mycobacterial infections since 2010. She recently completed her PhD thesis on “clinical and epidemiological studies from a tuberculosis referral center in the Netherlands”. She will continue tuberculosis research besides clinical work and teaching activities at the faculty of medicine of Radboud University Nijmegen.

Verslag door Maja Faasen voor dental INFO van het congres MRSA, soa’s en tropische infectieziekten, van Bijscholing.info.

/door Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Medisch | Tandheelkundig, Thema A-Z

Tandenpoetsen volgens de wetenschap

Elke mondzorgprofessional geeft regelmatig of zelfs dagelijks poetsinstructies. Maar wat zeggen wetenschappers over effectief en veilig tandenpoetsen? Martijn Rosema van ACTA analyseerde de onderzoeken hierover.

Verslag van de lezing van Martijn Rosema tijdens een Quality Practice cursus.

Geschiedenis tandenborstel

Inleidend vertelde Rosema over de geschiedenis van de tandenborstel. Meer dan vijfduizend jaar geleden werd voor het eerst de Miswak gebruikt. Dit is een stokje waarop gekauwd wordt waardoor er een soort borstel aan het uiteinde ontstaat. In Afrika wordt de Miswak nog steeds gebruikt.

Daarna volgde de ivoren borstel met zwijnharen en deze werd – in de tijd van Napoleon – opgevolgd door een zeer chique variant. Men pronkte met deze borstel: tandenpoetsen was hot! De borstel werd steeds beter van vorm en ook werden de haren er netter ingezet. In 1938 ontwikkelde Dupont de nylonharen. De prijs van de tandenborstel werd hierdoor lager waardoor deze voor steeds meer mensen bereikbaar werd.

Plaque verwijdering

Rosema gaf aan dat er bij onderzoeken naar plaqueverwijdering twee manieren van scoren worden aangehouden: een indeling van de tand in vlakjes via de Navy index en de Q&H index.

Bij de Navy index is de tand in 9 vlakjes verdeeld waar aan- en afwezigheid van plaque wordt gescoord. Bij Q&H index is de tand in 3 vlakken (mesiaal, vestibulair/linguaal, distaal) verdeeld waarbij naar coronaal toe de bedekkingsgraad een waarde van 0-5 krijgt.

Handmatig poetsen
Uit het systematic review van Slot et al. (2012) blijkt dat er volgens de Q&H index 30% plaque verwijderd wordt en volgens de Navy index 53%. Gemiddeld dus 42%. “Dat valt dus tegen, het is niet veel plaqueverwijdering”, vond Rosema.

Elektrisch poetsen
Bij een vergelijkbaar onderzoek bij gebruik van een elektrische tandenborstel werd er 48% plaque verwijderd. Ook hierbij was er een verschil tussen de Q&H- en Navy index: 35% en respectievelijk 69%. Ook niet bijster veel.

Duidelijk werd dat een oplaadbare elektrische borstel meer plaque verwijderd dan een batterijborstel. De oscillerend-roterende variant elektrische borstel is een duidelijke winnaar volgens Rosema.

Belang van instructie

Maar nog veel belangrijker is dat de meeste bovenstaande onderzoeken werden gedaan zonder instructie. Werd er wel een instructie gegeven dan werd er meer plak verwijderd. Rosema raadt daarom aan een visueel ondersteunde instructie te geven in de praktijk. Echter, in onderzoeken wordt soms bewust gekozen om geen instructie te geven.

Veilig

Daarna werd de presentatie wat luguber. Er werden foto’s getoond van ingeslikte borstels en zelfs van een borstelkopje dat in een oogkas was beland. Is tandenpoetsen wel veilig? In een jaar tijd behandelden Amerikaanse ziekenhuizen vierhonderd gevallen van schade van de oropharynx. “Dat lijkt veel maar relatief gezien is dat niet zo gek veel”, gaf Rosema tot onze opluchting aan. Wat meer voorkomt is schade aan het tandvlees: poetstrauma. Er wordt hierbij geen verschil gevonden tussen de elektrische borstel en de handtandenborstel. Wel tussen harde en zachte haren en ook tussen wel en niet afgeronde haren. Bovendien kan er een bacteriëmie ontstaan bij het poetsen. “Dat verklaart ook waarom patiënten wel eens koorts hebben na een behandeling”, voegde moderator Monique Danser aan het einde van de presentatie toe.

Martijn Rosema heeft de opleiding tot mondhygiënist gevolgd in Amsterdam en in 1999 afgerond. Sindsdien is hij werkzaam als mondhygiënist op de vakgroep parodontologie van het ACTA, en tot 2002 ook in een algemene praktijk. In 2002 heeft hij de stap gemaakt naar het klinisch wetenschappelijk onderzoek, ook bij de vakgroep parodontologie. Voor diverse opdrachtgevers heeft Martijn onderzoek gedaan naar o.a. tandenborstels, mondspoelmiddelen en tandpasta’s. Inmiddels heeft hij diverse nationale en internationale publicaties achter zijn naam en geeft hij presentaties in binnen- en buitenland. Tevens is hij als lid van de accreditatiecommissie verbonden aan het KwaliteitsRegister Mondhygiënisten (KRM).

Verslag door Lieneke Steverink-Jorna voor dental INFO van de cursus Paro update van Quality Practice.

 

 

/0 Reacties/door Lees meer over: Congresverslagen, Kennis, Mondhygiëne, Thema A-Z
Een derde van de kinderen in Engeland schaamt zich voor hun lach

Een derde van de kinderen in Engeland schaamt zich voor hun lach

Volgens onderzoek van de Health and Social Care Information Centre (HSCIC) in Engeland blijkt dat een derde van de kinderen zich schaamt voor hun lach door verslechterde mondgezondheid.

Survey

HSCIC verzamelt informatie over de tandheelkundige gezondheid van kinderen in Engeland, Wales en Noord-Ierland. Volgens de gegevens van The Children’s Dental Health Survey die in 2013 is uitgevoerd, schaamt 35% va de 12-jarigen en 28% van de 15-jarigen zich voor hun lach door verslechterde mondgezondheid.

Tandbederf

Tandbederf werd gevonden bij 34% van de 12-jarigen en bij 46% van de 15-jarigen. Tevens blijkt een derde (31%) van de 5-jarigen en 46% van de 8-jarigen slechte melktanden te hebben. In vergelijking tot gegevens van hetzelfde onderzoek uitgevoerd in 2003 zijn deze percentages, tegen de verwachtingen in, niet sterk gedaald.

Verdere gegevens

Tevens blijkt uit het onderzoek dat:

  • Het aantal kinderen met tandbederf varieerde tussen Engeland, Wales en Noord-Ierland.
  • 41% van de 5-jarigen uit kansarme gezinnen tandbederf heeft in vergelijking tot 29% van 5-jarigen uit minder kansarme gezinnen.
  • 59% van de 15-jarigen uit kansarme gezinnen tandbederf heeft in vergelijking tot 43% van 15-jarigen uit minder kansarme gezinnen.
  • 38% van het totaal aantal kinderen een goede algemene mondgezondheid heeft.
  • Volgens de gegevens van de ouders 9 op de 10 kinderen regelmatig naar de tandarts gaan voor een check-up.
  • Onder de 12-jarigen, 69% van de jongens en 85% van de meisjes minstens twee keer per dag tandenpoetst.
  • Onder de 15-jarigen, 73% van de jongens en 89% van de meisjes minstens twee keer per dag tandenpoetst.
  • Onder de 12-jarigen, 16% vier of meer keer per dag suikerhoudende dranken drinkt.
  • Onder de 15-jarigen, 14% vier of meer keer per dag suikerhoudende dranken drinkt.

Samenwerken

Volgens HSCIC is er hoogstwaarschijnlijk een correlatie tussen suikerinname en het hoge aantal kinderen met tandbederf. Daarom willen zij een landelijk preventieprogramma invoeren en alle beleidsmakers oproepen om kindertandheelkunde bovenaan hun agenda te zetten om er voor te zorgen dat kinderen en hun ouders altijd toegang hebben tot een tandarts.

Bron: Dentistry.co.uk 

 

 

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Kindertandheelkunde, Mondhygiëne, Onderzoek, Thema A-Z
broccoli1

Broccoli extract veelbelovend voor preventie van mondkanker

Broccoli extract beschermt tegen mondkanker bij muizen en toonde ook positieve resultaten bij een kleine groep gezonde menselijke vrijwilligers. De veelbelovende resultaten zullen verder worden onderzocht in een menselijke klinische proef met proefpersonen die een hoog risico hebben op het ontwikkelen van mondkanker.

Sulforafaan
Eerdere studies hebben aangetoond dat broccoli een hoge concentratie van sulforafaan heeft. Een hoge concentratie van sulforafaan beperkt de gevolgen van kankerverwekkende stoffen. Huidig onderzoek toont aan dat sulforafaan mondkanker bij muizen kan voorkomen en geeft daarom ook hoop dat sulforafaan gebruikt kan worden bij preventie van mondkanker bij mensen die hierop een verhoogd risico hebben door bijvoorbeeld chronische blootstelling aan kankerverwekkende stoffen.

Groene chemopreventie
Het gebruik van eenvoudige zaad preparaten of plantenextracten om de kanker te voorkomen wordt ook wel groene chemopreventie genoemd. Groene chemopreventie is goedkoper en er zijn minder middelen voor nodig dan bij een traditioneel farmaceutisch onderzoek. Ook kan het middel makkelijker worden verspreid in ontwikkelingslanden waar hoofd-halskanker vaak voorkomt.

Bron: Biospace
Aug 2015

/0 Reacties/door Lees meer over: Kennis, Onderzoek
rontgen-vk

Digitale röntgen meeste gebruikte technologie op tandheelkundige scholen

Digitale röntgen afbeeldingen is de meeste gebruikte technologie in tandheelkundige opleidingen. CAD/CAM en lasers zijn de minst gebruikte technologieën. Dit blijkt uit onderzoek, gepubliceerd in de Journal of Dental Education, waar de onderzoekers beargumenteren dat studenten constant met nieuwe technologieën moeten werken voor een succesvolle carrière in de tandheelkunde.

Onderzoek

33 decanen van tandheelkundige opleidingen hebben een survey ingevuld waarin zij moesten aangeven van welke technologieën de studenten gebruik maken. Op basis hiervan blijkt dat als veel tandartspraktijken een technologie adopteren, deze ook geïmplementeerd wordt in het curriculum van de tandheelkundige opleidingen. Omdat studenten zo meer in aanraking komen met de huidige technologieën heeft dat ook positieve invloed op de verdere verloop van hun carrière.

Uitdaging

Eén van de grootste uitdaging bij het implementeren van een nieuwe technologie op de scholen is om de hele faculteit hierop voor te bereiden. Zo moeten de opleiders getraind worden in het gebruik van techniek en de bijhorende leermethoden. Daarnaast moet ook de huidige lesinhoud worden aangepast zodat studenten bekend raken met de technologie en deze ook leren te gebruiken.

Bron:

DrBicuspid.com
J Dent Educ, March 2015, Vol. 79:3, pp. 259-264

 

 

/0 Reacties/door Lees meer over: Actueel, Kennis, Onderzoek, Röntgen | Digitale tandheelkunde, Thema A-Z
Close-up of model teeth

Histo-anatomische technieken: Dare to emulate nature

Met de huidige adhesieven en bonding materialen kunnen tandartsen en tandtechniekers de natuurlijke anatomische structuren van gebitselementen goed nabootsen. Een goed begrip van de histo-anatomische structuur en kleur van tandmateriaal geeft hierbij een voorsprong. Een verslag van de lezing van Panoz Basos tijdens het NVGPT-congres.

‘From structural analysis to visual synthesis and beyond’
Panoz Basos is samen met Pascal Magne oprichter van de ‘Bio-Emultion Group’. De Bio-Emulation studiegroep bestaat uit internationale tandartsen die werken volgens een hoge esthetische standaard. Kenmerkend voor Bio-Emulation: ‘think out of the box’.

‘Bio-Emultion’ is voor deze tandartsen een methode om producten te ontwikkelen waarvan de structuren en de fysiologische functies zoveel mogelijk overeenkomen met de originele, biologische situatie. Biomaterialen, ‘Dental Smile Design’, etc. zijn trends in de tandheelkunde die zullen komen en gaan. Morfologie is geen trend, volgens Bazos: ‘It begins and ends with morfology’.

Element compositie: glazuur, DEC en dentine
De unieke eigenschap van een natuurlijk gebitselement is dat het in staat is de energie te absorberen van een uitgeoefende kracht. Hierbij geldt hoe elastischer een element is hoe beter. Door dit vermogen is een element in staat krachten op te vangen zonder te beschadigen. Dentine is verantwoordelijk voor deze capaciteit. Teveel elasticiteit zorgt echter voor een verzwakking van het element. Dentine functioneert niet adequaat zonder de aanwezigheid van glazuur. Een natuurlijk element heeft door de combinatie van glazuur en dentine de perfecte match tussen sterkte, stijfheid en veerkracht. Restauratieve behandelingen moeten deze structurele integriteit waarborgen. De glazuurdentine grens (DEC) is het ‘epicenter’ van de tand. Glazuur is opgebouwd uit micro-diamanten, deze geven glazuur de uitzonderlijke eigenschappen.

Structuur analyse
Door een gebitselement te analyseren kan worden gekeken hoe de eigenschappen van een gebitselement verklaard kunnen worden. Er wordt dan gestart bij de basis. Door een gebitselement in zuur te leggen, lost de buitenste glazuurschelp op. Je ziet dan dat dentine concaaf is en glazuur convex. Waarom is het zo gelokaliseerd? In het midden van de kroon is een shift: de ‘Sigmoid curve’. Onder de tand heb je een fantastisch mechanisme dat de tand beschermd. Aangezien glazuur niet gerepareerd kan worden, moet je minimaal invasief werken. Erg belangrijk is dat je de patiënt weet te motiveren voor preventie. Bij behandeling is het spel al verloren.

Fotografie technieken
Fotografie is voor Bazos de manier om te analyseren, te interpreteren en te evalueren. In de tandheelkunde wil hij reproduceren wat de natuur heeft gemaakt. Met fotografie probeert hij dit te begrijpen. Vorm volgt functie en vorm bepaalt kleur.

Fotografie technieken:

  • Polar eyes
  • Fluor eyes
  • Visual eyes (voor tandtechniekers)

Zie ook de website van Emulation.

Histo-anatomische technieken: “Dare to emulate nature”
De integriteit van een tand en pulpa herstellen zijn kritische punten en absoluut een uitdaging voor de tandarts. Het mooiste zou zijn om een bio-replica te maken. Maar dat is niet mogelijk waardoor je moet simplificeren.

Tri-laminar en Penta-laminar zijn restauratietechnieken waarbij kleuren en structuren van de tand in drie of vijf lagen worden opgebouwd. De Tri-laminar techniek bestaat uit de volgende drie lagen:

  1. Dentine
  2. DEC (glazuur-dentine grens)
  3. Glazuur

Aangezien in de esthetische regio geen compromis gedaan kan worden, is de Penta-laminar techniek het beste voor deze regio. De restauratie wordt dan opgebouwd uit twee dentine lagen, 1 laag DEC en twee glazuur lagen.

Composieten verschillen onderling erg in translucentie. Panos Bazos adviseert: ‘Practice in laboratory and by patient performe!’ Een esthetische behandeling kan volgens hem niet zonder mal en hij adviseert altijd een tweede zitting voor fine-tuning te plannen.

Dr. Bazos received his DDS from the University of Southern California School of Dentistry in 2000.
He served as an Assistant Professor at the USC School of Dentistry, Division of Primary Oral Health, Los Angeles, CA. From 2005-2007, mentoring undergraduate dental students in the disciplines of Esthetic and Restorative Dentistry. He maintained a private practice limited to esthetic and restorative dentistry in Athens, Greece. Currently he is pursuing his Masters Degree in Orthodontics and Dentofacial Orthopedics at the University of Edinburgh, Scotland. In 2011 he founded the Bio-Emulation Group.
Verslag door Joanne de Roos, tandarts, voor dental INFO van de lezing van dr. Panoz Bazos tijdens het NVGPT-jaarcongres

/door Lees meer over: Congresverslagen, Cosmetische tandheelkunde, Kennis, Restaureren, Thema A-Z