Microplastics afkomstig van aligners invloed op gezondheid

3 juli 2026

Orthodontieonderzoekers van de Universiteit van Buffalo hebben ontdekt dat synthetische polymeren, waaronder retainers, doorzichtige beugels en slaapbeugels, invloed hebben op het immuunsysteem. Het onderzoek dat voor het eerst live-beelden van macrofagen die microplastics van aligners vastlegde werd gepubliceerd in Progress in Orthodontics.

Microplastics en nanoplastics

Microplastics zijn fragmenten kleiner dan 5 millimeter die ontstaan wanneer plastic producten worden afgebroken. Deze microplastics kunnen terechtkomen in water, voedsel en vormen een gevaar voor milieu en de menselijke gezondheid. Er is nog weinig bekend over de schade die microplastics kunnen aanbrengen aan ons lichaam. Echter sommige studies laten zien dat blootstelling aan microplastics in verband wordt gebracht met hart- en vaatziekten, vruchtbaarheidsproblemen en genetische schade.

Aligners

Het onderzoek heeft als doel te onderzoeken hoe plastic orthodontische apparaten de mondholte en algehele gezondheid van de gebruikers kunnen beïnvloeden. Het onderzoek laat zien dat microplastics en nog kleinere nanoplastics (MNP’s) worden afgegeven. Deze MNP’s worden opgenomen door gespecialiseerde immuuncellen, de macrofagen, die vreemd materiaal opruimen en beschermen tegen infecties en ontstekingen.

Microplastics zijn niet biologisch afbreekbaar en kunnen in macrofagen blijven bestaan. Na een tijdje kan dit leiden tot chronische ontstekingen. Daarnaast kan het vermogen van het lichaam om infecties te bestrijden verminderen en een juiste wondgenezing belemmerd worden.

Onderzoek

Zes verschillende soorten orthodontische apparaten werden getest om de ernst van de afgifte van microplastics te bepalen. De onderzoekers ontdekten dat direct geprinte polymeren een grotere hoeveelheid microplastics afgeven dan thermogevormde. Echter beide typen gaven meetbare MNP-fragmenten af die makkelijk door macrofagen worden opgenomen.

Conclusie

Al-Jewair, één van de onderzoekers, geeft aan dat aligners een blijvend onderdeel van de tandheelkunde zullen zijn, maar dat fabrikanten en onderzoekers de gebruikte materialen moeten blijven evalueren om veiligheid te waarborgen. De bevindingen zijn op in-vitrostudies gebaseerd, er zijn klinische studies nodig voordat er conclusies kunnen worden getrokken.