Mondiaal in beweging: actuele (mond)gezondheidsbijdragen van (online) congressen
Dr. Yvonne Buunk-Werkhoven vertelt over de actuele (mond)gezondheidsbijdragen: van online congressen in Litouwen en Oekraïne tot face-to-face ontmoetingen in Tallinn en tijdens de Health Staff Week in Málaga. Van verschillende collega’s en haarzelf over de sterke wisselwerking tussen sociale gezondheid en mondgezondheid, dynamiek binnen mondzorgpraktijken, Sport fit with sound teeth en het belang van toegankelijke en transparante gezondheidscommunicatie.
Afgelopen 14 april presenteerden we online actuele (mond)gezondheid onderzoeksprojecten tijdens de internationale conferentie HESDIA 2026. Deze wetenschappelijk-praktische conferentie, waarin een interdisciplinair perspectief op gezondheid, duurzaamheid en sociale vraagstukken centraal stond, werd georganiseerd door Kauno kolegija (HEI), en bracht wederom onderzoekers en professionals uit verschillende landen, o.a. Spanje, Turkije, Polen, Nederland, Estland, Finland, Indonesia en Uruguay samen. Voor HESDIA 2024 reisden we nog af naar Litouwen om de praktijkgerichte onderzoeken in Kaunas te presenteren. Echter, nu konden we zelf kiezen op welke manier we het beste aan de conferentie wilden deelnemen: met een paper en een presentatie; alleen met een presentatie, met posters, of gewoon als deelnemer. Aan onze online presentaties met diverse actuele thema’s zijn papers voor het peer-reviewed scientific journal HESDIA (Health, Environment and Sustainable Development: Interdisciplinary Approach) verbonden.
Sterke wisselwerking tussen sociale gezondheid en mondgezondheid
In mijn eigen presentatie ‘Social health and oral health: their mutual impact’ legde ik de nadruk op de sterke wisselwerking tussen sociale gezondheid en mondgezondheid. Aan de hand van een procesmodel (PATHS-model) werd besproken hoe sociale factoren zoals eenzaamheid, stress en sociaaleconomische omstandigheden en ook contextuele en culturele aspecten invloed kunnen hebben op mondzorg en algemeen welzijn. Sociale gezondheid is essentieel voor het opbouwen van relaties, sociale verbondenheid en het bevorderen van mentale en fysieke gezondheid, waarbij dus mondgezondheid een belangrijke rol kan spelen in zelfvertrouwen, communicatie en sociale participatie. Dit geldt zowel binnen de volksgezondheid in brede zin als specifiek bij zelfstandig wonende ouderen, die de reguliere mondzorgpraktijken of tandprotethici bezoeken, en bij kwetsbare ouderen in zorginstellingen of elders binnen verpleegsituaties. Door meer aandacht te geven aan mondgezondheid binnen de gezondheidszorg en samenleving, kunnen mensen zich gezonder, zelfverzekerder en meer verbonden met anderen voelen, wat hun welbevinden ten goede komt.
Validatie van een meetinstrument voor grensoverschrijdend gedrag en pesten op de werkvloer
Silvia Franco uit Montevideo presenteerde de bijdrage ‘Validation of the negative acts questionnaire – revised (NAQ-R) in Uruguay’. Zij besteedde aandacht aan de validatie van een meetinstrument voor grensoverschrijdend gedrag en pesten op de werkvloer. Deze NAQ-R-vragenlijst wordt wereldwijd gebruikt, onder meer in de gezondheidszorg en het onderwijs. Deze Uruguayaanse pilotstudie onder 226 werknemers onderstreepte het belang van betrouwbare methoden om psychosociale risico’s binnen zorg- en werkomgevingen te identificeren. Daarnaast bleek het meetinstrument geschikt om verschillende vormen van werk gerelateerd pestgedrag in kaart te brengen. Ook bood item 23 (‘item + 1’) een praktische manier om snel signalen van pesten op de werkvloer op te sporen, want pesten op het werk kan leiden tot ernstige psychische, lichamelijke, sociale en organisatorische problemen, zowel voor werknemers als voor organisaties. Vervolgonderzoek zal meer inzicht geven in concrete situaties en ervaringen van medewerkers, eerst in Uruguay en mogelijk in de toekomst met een vertaalde versie in Litouwen.
Dynamiek binnen mondzorgpraktijken
In een gezamenlijke presentatie ‘Befind the complaint: What is really going on within the team in dental practices’ behandelde de dynamiek binnen mondzorgpraktijken. Er werd toegelicht dat klachten vaak niet alleen betrekking hebben op patiëntencontact, maar ook samenhangen met communicatieproblemen, werkdruk en samenwerking binnen teams. Klachten en samenwerkingsproblemen blijken meestal niet zozeer voort te komen uit inhoudelijke meningsverschillen, maar vooral uit miscommunicatie, spanningen en verstoorde werkrelaties. Met praktijkvoorbeelden en een reflectiemodel werd zichtbaar hoe factoren zoals groepsdynamiek, machtsverhoudingen, onduidelijke verwachtingen en gebrekkige communicatie kunnen bijdragen aan escalatie binnen de praktijken. Een gestructureerde en reflectieve aanpak van klachtenafhandeling kan helpen om communicatie, samenwerking en professionele relaties binnen de mondzorg duurzaam te verbeteren.
Sport fit with sound teeth
Jolanda Gortzak trok de aandacht met de online presentatie ‘Sport fit with sound teeth: An =1 study on personalized oral health monitoring in professionals sport’. Zowel onderzocht en gerapporteerd in onze gezamenlijke paper over deze case studie, zal eveneens in het innovatieve samenwerkingsproject van Oral Vision met Performance Training Academy binnen Sport City in Amsterdam worden onderzocht en gemonitord hoe gepersonaliseerde monitoring van mondgezondheid kan bijdragen aan prestaties, herstel en algemene gezondheid van top- en professionele sporters. Beide projecten benadrukken het belang van preventieve mondzorg en continue opvolging binnen de sport.
Verbonden
De HESDIA 2026 conferentie liet zien hoe (mond)gezondheid, werkomgeving en sociale interacties nauw met elkaar verbonden zijn en hoe internationaal en interdisciplinair onderzoek kan bijdragen aan betere zorgpraktijken en duurzame gezondheidsontwikkeling.
Belang van toegankelijke en transparante gezondheidscommunicatie
Op 24 april jl. werd tijdens de online Zhytomyr Conference 2026 in Oekraïne aandacht besteed aan de verbinding tussen wetenschappelijk onderzoek en de dagelijkse praktijk binnen verpleegkunde, mondzorg en publieke gezondheid. Deze conferentie bracht enkele internationale deelnemers en vooral Oekraïense deelnemers samen rond actuele thema’s in gezondheidszorg, educatie en communicatie. In mijn presentatie ‘Bridging the gap between a scientific approach and practical application in nursing (medicine), oral healthcare, and public health, with a focus on transparent health communication’ benadrukte ik het belang van toegankelijke en transparante gezondheidscommunicatie en besprak daarbij hoe wetenschappelijke inzichten beter vertaald kunnen worden naar praktische toepassingen voor zorgprofessionals en patiënten. Ook werd ingegaan op interdisciplinair samenwerken tussen verpleegkundigen, mondzorgprofessionals en publieke gezondheidsorganisaties en werd onderstreept hoe transparante communicatie en evidence-based, inclusief practice-based werken essentieel zijn voor kwalitatieve en toekomstgerichte gezondheidszorg.
Interdisciplinaire samenwerking binnen gezondheidseducatie
Tijdens de Health Education Summit Tallinn, 6-7 mei 2026 in Estland stond internationale en interdisciplinaire samenwerking binnen gezondheidseducatie centraal. Dit congres bracht professionals, onderzoekers en docenten samen rond thema’s zoals gezondheidsbevordering, patiëntgerichte zorg, digitale gezondheid en interdisciplinair onderwijs. Mijn poster presentatie ‘Smart Nutrition, Healthy Smiles: Interdisciplinary Strategies for Bridging and Promoting Oral Health and Nutrition Education in Children’ richtte zich op de nauwe samenhang tussen voeding, mondgezondheid en gezondheidsvoorlichting bij kinderen en hoe een geïntegreerde aanpak tussen mondzorgprofessionals, voedingsdeskundigen, scholen en ouders kan bijdragen aan gezondere leefgewoonten op jonge leeftijd.
Internationale samenwerking binnen de gezondheidszorg en het hoger onderwijs
Van 11 tot 15 mei jl. stond binnen de Health Staff Week 2026 aan de Universidad de Málaga vooral internationale samenwerking binnen de gezondheidszorg en het hoger onderwijs centraal. In deze week kwamen professionals uit zeven landen samen in het kader van het Erasmus+ programma, met als doel het uitwisselen van kennis, versterken van internationale partnerschappen en stimuleren van mobiliteit binnen gezondheidsopleidingen en onderzoek.
Samen met Aurelija Radzevičienė, de nieuw decaan binnen de medische faculteit van Kauno kolegija, en Litouwse collega Sandrija Čapkauskiene uit Kaunas, en natuurlijk met alle andere buitenlandse collega’s, namen we enthousiast deel aan presentaties, interactieve workshops, netwerkactiviteiten en culturele programma’s. Speciale aandacht ging uit naar innovatie in gezondheidszorgonderwijs, interprofessioneel samenwerken en internationale mobiliteit van studenten en medewerkers. Ook was er voldoende ruimte voor het verkennen en ontwikkelen van nieuwe gezamenlijke projecten en duurzame Europese samenwerkingen.
Mijn participatie in het open debat over internationalisering en mobiliteit binnen het hoger onderwijs en de gezondheidszorg was gebaseerd op expertise en ervaringen en kansen en uitdagingen werden besproken rondom inclusieve internationale samenwerking, hybride en remote werken, culturele diversiteit en het toegankelijk maken van internationale mobiliteitsprogramma’s voor zowel studenten als medewerkers.
De Health Staff Week bood naast een platform voor professionele ontwikkeling, ook fijne contacten en veel ruimte voor interculturele uitwisseling, internationale verbinding en toekomstgerichte samenwerking binnen ‘health education, science and public health’.
Door:
Dr. Yvonne Buunk-Werkhoven, Associate Professor (gedragswetenschapper, psycholoog en mondhygiënist) remote werkzaam aan de Medische faculteit van het Kauno kolegija in Litouwen.
Foto: Sandrija Čapkauskiene en Yvonne Buunk-Werkhoven










