Jongvolwassenen roken en vapen het vaakst: sociale mediavideo’s verleiden ruim drie op de tien
Het zou de rookvrije generatie moeten worden, maar 40% van de 18- tot 29-jarigen geeft aan te roken of vapen. Dit blijkt uit een enquête van Independer uitgevoerd door Q&A. Van deze jongvolwassenen geeft 33% aan door het kijken van rook- of vapevideo’s op de socials in de verleiding daarvoor te zijn gekomen. 32% geeft zelfs aan op deze platforms ook weleens hun vapes of sigaretten te kopen. Dit is sinds 1 juli 2023 verboden. Van alle Nederlanders roken of vapen de 18- tot 29-jarigen het vaakst.
Jongvolwassenen roken vaakst
In de enquête geeft 40% van de 18- tot 29-jarigen aan dat ze roken of vapen. Bij de 30- tot 44-jarigen is dat 30%. Bij de 45-59-jarigen 17% en bij de 60-plussers nog ‘maar’ 10%. Deze cijfers liggen iets hoger dan in het onderzoek van het Trimbos instituut van vorig jaar, maar ook daar rookten jongeren het vaakst en nam het aantal rokers met de leeftijd af.
Ook onder scholieren komt roken of vapen geregeld voor. Volgens de Scholierenmonitor uit 2023 had 15,7 procent van de 12- tot 16-jarigen in de voorafgaande maand gerookt en/of gevapet.
Meer dan de helft ziet ongezonde leefstijlvideo’s
Van alle sociale mediagebruikers in de enquête ziet 62 procent weleens video’s die aanzetten tot ongezond leefgedrag. Onder 18- tot 29-jarigen is dat verreweg het hoogst met 73 procent. Van de respondenten uit die groep die zulke video’s tegenkomen, ziet 74 procent filmpjes waarin mensen roken of vapen. Daarmee is roken en vapen de meest genoemde vorm van ongezond leefgedrag in de video’s op de socials.
Van de kijkers van rook- en vapevideo’s zegt 20 procent hierdoor zelf in de verleiding te zijn gekomen om te roken of te vapen. Onder 18- tot 29-jarigen is dat 33 procent. Mannen zeggen dit vaker dan vrouwen: 24 tegenover 15 procent. “Het bereik van de socials is onder de jongvolwassenen het grootst. Zij kijken verreweg het vaakst video’s van rokende en vapende mensen. Als dit door coole jongeren of influencers wordt gedaan, dan kan dit een stimulerende werking hebben”, geeft zorgexpert Knopperts van Independer aan.
Ontdek de toekomst van de tandartspraktijk
Bezoek de feestelijke showroomopening van Henry Schein en ontdek de nieuwste innovaties en oplossingen voor uw praktijk. Lees meer
Ruim een kwart koopt via sociale media
Van de respondenten die sociale media gebruiken én sigaretten of vapes kopen, zegt 28 procent deze producten weleens via sociale media aan te schaffen. Dat is opvallend, omdat de verkoop van rookwaren op afstand, bijvoorbeeld via een webshop, chat of sociale mediaplatform, sinds 1 juli 2023 verboden is. Sinds 1 juli 2026 is ook het online aanbieden van deze producten expliciet verboden.
Vaker hulp bij stoppen vergoed
Wat de afgelopen jaren wél duidelijk is geworden, is dat vapen geen onschuldig alternatief is voor roken. Volgens het Trimbos-instituut bevatten bijna alle vapes nicotine en zijn de gevolgen voor de gezondheid op lange termijn nog niet volledig bekend.
“Wie wil stoppen, hoeft dat niet alleen te doen. Tot en met 2025 vergoedde de basisverzekering maximaal één stoppen-met-rokenprogramma per jaar. Sinds 2026 worden maximaal drie programma’s vergoed. De kosten gaan niet van het eigen risico af, waardoor je hiervoor dus niets hoeft te betalen. Wie wil stoppen met vapen, kan met de huisarts of een stopcoach bespreken welke begeleiding passend is en bij de zorgverzekeraar controleren welke vergoeding geldt”, aldus Bas Knopperts, expert zorgverzekeringen bij Independer.
