Silicone tandenborstels even effectief maar bewijs voor brede toepassing ontbreekt nog

Toenemende belangstelling voor een alternatief

Een goede mondhygiëne vormt de basis voor een goede mondgezondheid en het voorkomen van orale pathologie zoals cariës en parodontale aandoeningen. Al deccenialang is de kunststof handtandenborstel, met nylon borstelharen, de standaard voor de dagelijkse mondhygiëne. Maar, door de toenemende aandacht voor comfort, duurzaamheid en beschikbaarheid voor specifieke patiëntengroepen neemt de belangstelling voor een alternatief steeds toe. Siliconen tandenborstels worden gepresenteerd als comfortabeler, duurzamer en minder traumatisch voor de orale weefsels dan de conventionele tandenborstel. In een overzichtsartikel gepubliceerd in het Global Public Health Journal, is onderzocht wat de beschikbare literatuur zegt over de effectiviteit en mogelijke meerwaarde van siliconen tandenborstels.

Overzichtsartikel brengt bestaande kennis in kaart

De onderzoekers hebben een systematische literatuurzoekactie uitgevoerd in vijf wetenschappelijke databanken. Uit de verzamelde literatuur zijn tien Engelstalige artikelen geselecteerd voor inclusie in het onderzoek. Doordat de studies aanzienlijk verschilden in onderzoeksopzet, studiepopulatie en typen siliconen hulpmiddelen, was een kwantitatieve vergelijking van de resultaten niet mogelijk. Het doel van dit overzichtsartikel was daarom vooral om de beschikbare kennis in kaart te brengen en de onderzoekslacunes zichtbaar te maken.

Vergelijkbare plaqueverwijdering met conventionele tandenborstels

Uit de geïncludeerde artikelen blijkt dat siliconen tandenborstels in vergelijkbare mate plaque kunnen verwijderen als conventionele tandenborstels. Hoewel de resultaten over plaquecontrole veelbelovend zijn, is het aantal beschikbare onderzoeken relatief klein waardoor er nog geen definitieve conclusies getrokken kunnen worden over de klinische effevtiviteit van deze borstels.

Vriendelijker voor tandvlees

Meerdere artikelen suggereren dat siliconen tandenborstels minder snel irritatie of beschadiging aan de tandvlees veroorzaken dan conventionele tandenborstels. Door het zachte en flexibele materiaal zijn ze ook vaak comfortablere vor mensen met gevoelige weefsels, ontstoken tandvlees of kwetsbaardere mondslijmvliezen. Maar ook dit voordeel moet bevestigd worden in grotere klinische onderzoeken.

Oplossing voor kwetsbare patiëntengroepen

Volgens de literatuur zouden siliconen tandenborstels vooral van toepassing kunnen zijn voor specifieke patiëntengroepen. Hierbij gaat het vooral om jonge kinderen, ouderen die afhankelijk zijn van zorg, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking en mensen met gevoelige of kwetsbare weefsels. Ook voor zorgverleners die de mondverzorging bij deze patiëntengroepen uitvoeren kunnen siliconen tandenborstels praktisch zijn doordat ze comfortabeler voor de patiënt zijn en minder makkelijk weefselschade veroorzaken.

Duurzaamheid als bijkomend voordeel

Naast de klinische eigenschappen treedt ook de milieubelasting van tandenborstels steeds meer op de voorgrond. Doordat siliconen slijtvast zijn en goed kunnen worden gereinigd en gesteriliseerd, zouden siliconen borstels langer bruikbaar blijven dan conventionele borstels, waardoor zij mogelijk tot minder afval zouden leiden. Of dit daadwerkelijk zorgt voor een lagere milieubelasting is echter afhankelijk van meerdere factoren, waaronder de levensduur van de borstels en de productie en verwerking van het materiaal. Hiernaar is echter nog weinig onderzoek verricht.

Meer klinisch onderzoek noodzakelijk

De huidige wetenschappelijke onderbouwing voor siliconen borstels is tot nu toe nog beperkt. Daarnaast zijn er vrijwel geen artikelen te vinden over de effectiviteit van siliconen borstels op de lange termijn, patiënttevredenheid met deze borstels, kosteneffectiviteit en optimale toepassingen binnen verschillende patiëntengroepen. Er zouden grotere en methodologisch sterk opgezette klinische studies nodig zijn om de plaats van siliconen tandenborstels binnen de preventieve mondzorg te bepalen. Daarbij zou ook gekeken moeten worden naar gebruiksgemak, veiligheid, levensduur en kosten van siliconen borstels.

Klinische relevantie

De beschikbare literatuur wijst uit dat siliconen tandenborstels effectief plaque kunnen verwijderen en mogelijk extra voordelen bieden op het gebied van comfort, weefselvriendelijkheid en duurzaamheid. De huidige wetenschappelijke onderbouwing is echter nog onvoldoende om een brede toepassing van siliconen tandenborstels te rechtvaardigen.

 

Bron:
PLOS Glob Public Health