Mondhygiënisten slaan alarm over explosieve stijging van vapen onder jongeren

Steeds jongere leeftijd

Bijna 80 procent van de ondervraagde mondhygiënisten geeft aan dat het vapen onder jongeren het afgelopen jaar is toegenomen. Vooral onder jongeren van 15 tot 17 jaar wordt regelmatig gebruik van een vape gesignaleerd tijdens een behandeling. Opvallend is dat behandelaars ook signaleren dat kinderen op steeds jongere leeftijd beginnen.

“Veel jongeren denken dat vapen onschuldig is, omdat het niet ruikt zoals sigaretten zegt Loes Velthoven-Verlinden, voorzitter NVM-mondhygiënisten. “Maar wij zien dagelijks de gevolgen in de mond: ontstoken tandvlees, droge mond, gaatjes en beschadigd slijmvlies.”

Tandvleesontsteking en droge mond meest zichtbaar

De meest genoemde mondproblemen bij jongeren die vapen zijn:

• Tandvleesontstekingen (67,1%)
• Droge mond (47,1%)
• Cariës/gaatjes (35,7%)
• Veranderingen aan het mondslijmvlies (34,3%)
• Verkleuringen van tanden (30%)

Volgens mondhygiënisten verschillen de klachten deels van die bij traditioneel roken. Waar rokers vaker donkere aanslag en verkleuringen hebben, zien mondhygiënisten bij jongeren die vapen juist vaker een extreem droge mond, rood en geïrriteerd slijmvlies en een verhoogde kans op gaatjes, mogelijk door de zoete smaakstoffen in vapes.

Jongeren onderschatten de risico’s

De enquête laat ook zien dat jongeren zich nauwelijks bewust zijn van de risico’s van vapen voor hun mondgezondheid. Zeven op de tien mondhygiënisten denken dat jongeren weinig tot geen kennis hebben van de schadelijke effecten.

Daarnaast blijkt dat jongeren hun vapegebruik niet snel uit zichzelf bespreken. Bijna twee derde van de mondhygiënisten geeft aan dat jongeren pas na doorvragen toegeven dat ze vapen.

“Vapen is voor veel jongeren genormaliseerd,” aldus Loes Velthoven-Verlinden. “Het hoort erbij op schoolpleinen en sociale media. Juist daarom is goede voorlichting essentieel.”

Meer behoefte aan wetenschappelijke voorlichting

Mondhygiënisten geven aan behoefte te hebben aan meer wetenschappelijk onderbouwd voorlichtingsmateriaal, betere samenwerking met scholen en extra scholing om jongeren effectief te kunnen begeleiden.

Volgens de respondenten werken vooral visuele en confronterende campagnes goed: echte beelden van schade aan tanden, tandvlees en longen. Ook denken veel mondhygiënisten dat boodschappen via influencers op platforms als TikTok en Instagram jongeren beter bereiken dan traditionele campagnes.