Meer tandartsen van buiten de EU naar Nederland, terwijl opleidingsplaatsen schaars blijven

Wie buiten de EU is opgeleid en in Nederland als tandarts wil werken, moet eerst aantonen over de juiste beroepskwalificaties te beschikken. Daarnaast moet aan de Nederlandse taaleis worden voldaan. Pas wanneer aan de voorwaarden is voldaan, kan een BIG-registratie worden aangevraagd.

Dit jaar leggen 120 kandidaten met een tandheelkundig diploma van buiten de EU de toelatingstoets af. In 2021 waren dat er nog 53. Voor tandartsen die hun diploma binnen de Europese Unie hebben behaald, verloopt de toelating eenvoudiger. Zij hoeven in Nederland in principe alleen aan de taaleis te voldoen.

Een op de vier tandartsen heeft een buitenlands diploma

In Nederland zijn momenteel 2.287 tandartsen werkzaam met een buitenlands diploma. Jaarlijks komen daar naar schatting 150 tot 200 tandartsen bij. Daarmee is inmiddels ongeveer een kwart van alle werkzame tandartsen in Nederland in het buitenland opgeleid, blijkt uit cijfers van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT).

De regionale verschillen zijn groot. In sommige gebieden is de afhankelijkheid van tandartsen uit het buitenland aanzienlijk groter. Zo is in Zeeland inmiddels meer dan de helft van de tandartsen buiten Nederland opgeleid.

Veel belangstelling voor de tandartsopleiding

Tegelijkertijd is de belangstelling voor de opleiding tot tandarts groot. ACTA, een van de drie tandheelkundige opleidingen in Nederland, ontving dit jaar meer dan 2.000 aanmeldingen.

Volgens Etienne Verheijck, directeur Onderwijs van ACTA, ontbreekt het echter aan financiële ruimte om het aantal opleidingsplaatsen fors uit te breiden. Hij wijst erop dat de beschikbare middelen afhankelijk zijn van beleidskeuzes van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

KNMT-voorzitter Hans de Vries vindt het moeilijk te begrijpen dat zoveel geïnteresseerde studenten niet aan de opleiding kunnen beginnen. Sommige kandidaten worden volgens hem meerdere jaren achter elkaar uitgeloot. Hij vermoedt dat ook financiële overwegingen een rol spelen bij het beperkte aantal opleidingsplaatsen.

Zorgen over tandartsen zonder BIG-registratie

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ontvangt regelmatig meldingen over personen met een tandheelkundige opleiding van buiten de Europese Unie die mogelijk niet bevoegd zijn om zelfstandig als tandarts te werken.

Het gaat bijvoorbeeld om meldingen over het uitvoeren van behandelingen, waaronder wortelkanaalbehandelingen, door personen die niet beschikken over een BIG-registratie.

Volgens De Vries kunnen tandartsen zonder BIG-registratie onder bepaalde voorwaarden wel in een tandartspraktijk werkzaam zijn. Daarvoor is echter begeleiding en toezicht door een tandarts met een geldige registratie noodzakelijk.

Een dergelijke werkperiode kan onderdeel zijn van het traject richting een BIG-registratie, maar volgens De Vries moet er dan daadwerkelijk sprake zijn van voldoende toezicht. Wanneer die begeleiding ontbreekt, noemt hij de situatie ondeugdelijk en mogelijk in strijd met de regels.

De Vries sluit niet uit dat de personeelskrapte ertoe kan leiden dat praktijken de regels minder strikt toepassen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat dit niet wenselijk is: het tekort aan tandartsen mag volgens hem niet ten koste gaan van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.

Capaciteitsorgaan adviseert meer opleidingsplaatsen

De verwachting is dat het tekort aan tandartsen de komende jaren verder zal toenemen. Ook het Capaciteitsorgaan, dat adviseert over de toekomstige behoefte aan zorgprofessionals, signaleert een groeiend tekort aan tandartsen.

Het orgaan adviseert al sinds 2009 om het aantal opleidingsplaatsen voor tandartsen uit te breiden. Zelfs wanneer de instroom van tandartsen uit het buitenland op peil blijft, zijn volgens het Capaciteitsorgaan jaarlijks 386 opleidingsplaatsen nodig.

Op dit moment zijn er 270 opleidingsplaatsen. Vanaf volgend jaar wordt dit aantal verhoogd naar 290.

Ministerie onderzoekt uitbreiding

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) benadrukt dat voor tandartsen met een buitenlands diploma duidelijke voorwaarden gelden voordat zij in Nederland mogen werken. Wanneer iemand niet aan deze voorwaarden voldoet of zich ten onrechte als tandarts presenteert, is het volgens het ministerie aan de IGJ om toezicht te houden en waar nodig handhavend op te treden.

Het ministerie onderzoekt daarnaast het advies van het Capaciteitsorgaan om het aantal opleidingsplaatsen verder te verhogen naar 386 per jaar. Daarbij wordt bekeken op welke manier het advies kan worden uitgevoerd. Een uitbreiding zou structureel een extra investering van ongeveer 27,1 miljoen euro per jaar vergen.

Volgens het ministerie moet na de zomer duidelijk worden of en op welke manier het advies wordt overgenomen.

Bron:
Nieuwsuur