Jongvolwassenen met chronische aandoening mijden vaker zorg én tandarts door kosten
Financiële drempels zorgen ervoor dat mensen afzien van noodzakelijke zorg. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Nivel, waarin zorgmijding vanwege kosten is onderzocht onder de algemene volwassen bevolking, volwassenen met een chronische aandoening en jongvolwassenen met een chronische aandoening.
Het Nivel definieert zorgmijding als het niet gebruiken van benodigde zorg vanwege kosten, bijvoorbeeld door het eigen risico, eigen bijdragen of zorg die niet wordt vergoed. Dit kan leiden tot verergering van gezondheidsproblemen en uiteindelijk tot hogere zorgkosten.
Jongvolwassenen met een chronische aandoening
Uit het onderzoek blijkt dat vooral jongvolwassenen met een chronische aandoening kwetsbaar zijn. Binnen deze groep gaf 37% aan in het afgelopen jaar ten minste één vorm van noodzakelijke zorg te hebben uitgesteld of vermeden vanwege financiële redenen. Bij volwassenen met een chronische aandoening en in de algemene bevolking lag dit percentage op ongeveer 6%.
De onderzoekers vroegen specifiek naar het afzien van een artsbezoek, medisch onderzoek of behandeling en het niet ophalen van voorgeschreven medicatie. Jongvolwassenen met een chronische aandoening rapporteerden op alle onderdelen aanzienlijk vaker zorgmijding dan andere onderzochte groepen.
Uitstellen tandartsbezoek
Voor de mondzorg is vooral relevant dat tandheelkundige zorg regelmatig spontaan werd genoemd in de open antwoorden van deelnemers. Hoewel mondzorg geen onderdeel was van de vooraf vastgestelde vragen, gaven veel respondenten aan dat zij tandartsbezoeken uitstellen of vermijden vanwege de kosten. Ook fysiotherapie werd vaak genoemd als zorgvorm waarop wordt bespaard.
Deze bevinding onderstreept de bijzondere positie van de mondzorg binnen het Nederlandse zorgstelsel. Omdat tandheelkundige zorg voor veel volwassenen slechts beperkt wordt vergoed, kunnen financiële overwegingen een belangrijke rol spelen bij het wel of niet zoeken van zorg. Uitstel van preventieve controles of noodzakelijke behandelingen kan leiden tot ernstigere mondgezondheidsproblemen en mogelijk hogere behandelkosten op een later moment.
Het Nivel wijst erop dat zorgmijding niet alleen gevolgen heeft voor de gezondheid van individuele patiënten, maar ook voor de toegankelijkheid en doelmatigheid van de zorg als geheel. De resultaten laten zien dat financiële toegankelijkheid een aandachtspunt blijft, vooral voor jongvolwassenen met een chronische aandoening.
Het onderzoek is gebaseerd op gegevens uit drie Nivel-panels: het Consumentenpanel Gezondheidszorg, het panel Samen Sterk voor volwassenen met een chronische aandoening en het panel Jong & Sterk voor jongvolwassenen met een chronische aandoening.









