Nieuwe, gerichte aanpak voor de behandeling van parodontitis
Onderzoekers van de Universiteit van Florida hebben een meer gerichte benadering ontwikkeld voor de behandeling van tandvleesaandoeningen. De methode richt zich specifiek op bacteriën die een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van de aandoening, terwijl gunstige bacteriën zoveel mogelijk worden behouden. Dit verschilt van traditionele behandelmethoden, waarbij tandplak en ontstoken weefsel mechanisch worden verwijderd of antibiotica worden ingezet. Deze antibiotica kunnen echter ook bacteriën aantasten die juist een positieve bijdrage leveren aan het orale microbioom.
Genetische rem
De onderzoekers uit Florida hebben ontdekt dat de bacterie Porphromonas gingivalis (P. gingivalis), die tandvleesaandoeningen veroorzaakt, een zogenoemde ‘genetische rem’ heeft en daarmee zijn eigen agressiviteit kan reguleren. Behandeling is gericht op het vergrendelen van deze rem met als gevolg het uitschakelen van de ziekteverwekker, terwijl nuttige bacteriën onaangetast blijven.
Zelfs in een kleine hoeveelheid kan de bacterie P. gingivalis een gehele microbiële gemeenschap manipuleren en een gezonde mond in een zieke mond veranderen.
CRISPR
Hoewel CRISPR vooral bekend is als techniek voor genbewerking, functioneert het als een afweersysteem van bacteriën tegen virussen. Onderzoekers ontdekten echter dat een CRISPR-structuur in P. gingivalis een opvallende functie heeft. De opgeslagen DNA-fragmenten waren niet afkomstig van virussen, maar bleken overeen te komen met het eigen DNA van de bacterie.
Uit experimenten bleek dat deze zogenoemde CRISPR-array 30.1 de agressiviteit van P. gingivalis juist afremt. Wanneer onderzoekers de CRISP-array verwijderden, nam de biofilmvorming sterk toe en veroorzaakte de bacterie een veel hevigere ontstekingsreactie. De bevindingen wijzen erop dat P. gingivalis dit mechanisme gebruikt om zijn eigen schadelijkheid te reguleren. Door de immuunreactie van de gastheer niet volledig te activeren, kan de bacterie langer aanwezig blijven in het tandvlees en bijdragen aan het ontstaan van een chronische infectie.
Toekomstige behandelstrategie
Een mogelijke toekomstige behandelstrategie maakt gebruik van genetisch aangepaste bacteriofagen: virussen die specifiek bepaalde bacteriën kunnen herkennen en infecteren. Deze bacteriofagen zouden zo kunnen worden ontworpen dat ze gericht P. gingivalis opsporen en vervolgens de genetische rem die de bacteriële agressiviteit onderdrukt, uitschakelen. Een dergelijke gerichte aanpak zou de schadelijke bacterie kunnen beïnvloeden zonder het evenwicht van het overige orale microbioom onnodig te verstoren.
Uitkomsten Salarisscan 2026: Wat verdient een mondzorgprofessional?
Wij deden een update onderzoek in oktober 2026 over de salarissen in de mondzorg. Download het overzicht van de gemiddelde salarissen van mondzorgmedewerkers werkend als ZZP’er en in loondienst.
Algehele gezondheid
Parodontitis wordt in verband gebracht met aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Ontstoken tandvlees kan ervoor zorgen dat bacteriële stoffen in de bloedbaan terechtkomen en zo bijdragen aan ontstekingsreacties elders in het lichaam.
Een gerichte aanpak van P. gingivalis zou daarom mogelijk niet alleen de mondgezondheid verbeteren, maar ook kunnen helpen om ontstekingsprocessen in het lichaam te beperken.
Bron:
UF Health
