Nieuwe Zelfstandigenwet moet vanaf 2028 meer duidelijkheid bieden aan zzp’ers

De komende maanden wordt het wetsvoorstel verder uitgewerkt. Naar verwachting wordt eind september een conceptversie openbaar gemaakt. Vervolgens kunnen belanghebbenden en andere geïnteresseerden via een internetconsultatie op het voorstel reageren. Ook worden verschillende uitvoeringstoetsen uitgevoerd en volgt opnieuw een beoordeling door het Adviescollege toetsing regeldruk. Daarna moet het wetsvoorstel voor advies naar de Raad van State.

Twee toetsen moeten duidelijkheid geven

De kern van de nieuwe wet bestaat uit twee onderdelen: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets.

Bij de zelfstandigentoets wordt gekeken naar kenmerken van de persoon die als zelfstandige werkt. Onder meer de mate van onafhankelijkheid, het dragen van ondernemersrisico en de vrijheid om het eigen werk te organiseren spelen daarbij een rol.

De werkrelatietoets richt zich vervolgens op de concrete samenwerking tussen de zelfstandige en de opdrachtgever. Daarbij staat onder meer centraal hoeveel vrijheid de zelfstandige heeft en of er sprake is van een gezagsverhouding.

‘Veilige haven’ voor zelfstandigen

Met de nieuwe wet wil het kabinet vooraf meer zekerheid bieden. Zelfstandigen en opdrachtgevers die aan de wettelijke voorwaarden voldoen, moeten erop kunnen vertrouwen dat hun samenwerking niet alsnog als een arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt. Het kabinet spreekt in dit verband van een ‘veilige haven’.

Volgens minister Aartsen moet bovendien duidelijk worden wat zelfstandigen kunnen aanpassen wanneer zij niet aan de voorwaarden voldoen. Zo moeten zij beter kunnen inschatten welke veranderingen in hun manier van werken of ondernemerschap nodig zijn om binnen de wettelijke kaders als zelfstandige te kunnen blijven werken.

De nieuwe wet is nadrukkelijk niet bedoeld om de bescherming van werknemers te beperken. Het kabinet wil de bestaande regels over werknemerschap en de bijbehorende arbeidsrechtelijke bescherming in stand houden.

Geen toetsingscommissie

Een eerder voorgesteld onderdeel van de Zelfstandigenwet keert niet terug. Het gaat om een onafhankelijke toetsingscommissie die vooraf een oordeel zou kunnen geven over een arbeidsrelatie. Ook het plan om voor bepaalde sectoren een afzonderlijk rechtsvermoeden van werknemerschap in te voeren, is uit het huidige voorstel verdwenen. Het kabinet kiest daarmee voor een eenvoudiger systeem met duidelijke wettelijke criteria.

Behandeling in 2027

Na de internetconsultatie en de verschillende uitvoeringstoetsen moet het wetsvoorstel naar de Raad van State. Het kabinet wil de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer in 2027 laten plaatsvinden. Als die planning wordt gehaald, kan de Zelfstandigenwet op 1 januari 2028 in werking treden. De datum is daarmee een beleidsdoel en nog geen definitieve invoeringsdatum.

Bron:
Kamerbrief van minister Aartsen over de vervolgstappen rond de Zelfstandigenwet, 10 september 2026