Blog: Manifest voor de Preventieleider

En toch.

Nog iedere dag zien we patiënten terugkomen met problemen die grotendeels te voorkomen waren. We leggen restauraties die voorkomen hadden kunnen worden. We zien peri-implantitis ontstaan terwijl de risicofactoren bekend zijn.

Er verandert maar weinig. Omdat kennis alleen de zorg niet verandert.

Alleen tandsteen verwijderen is geen preventie

Preventie wordt nog te vaak gezien als iets wat je met je eigen handen moet doen. De nadruk van menig preventieassistenten cursus ligt op klinische vaardigheden met de bedoeling dit onder begeleiding in de praktijk te gaan doen. Maar tijd hiervoor vrijmaken in de agenda van de tandarts vormt vaak een probleem.

De M03 vliegt ons om de oren waardoor verzekeraars begrenzen en we laten de preventieassistent restaureren. De mondhygiënist behandelt soms enkel forse paro terwijl hij/zij vooral opgeleid is met het idee om de preventie op zich te nemen.

Alsof boren en paro behandeling het summum is van de mondzorg. Het hoogst haalbare. Alsof je alleen meetelt als je die pocket induikt en de boor hanteert. We denken dat dit de uitdaging vormt terwijl hij ergens anders ligt.

Echte preventie is een manier van denken. Het is een cultuur waarin iedere medewerker, van baliemedewerker tot praktijkhouder, begrijpt dat iedere patiëntcontact een kans is om gezondheid te bevorderen. Het resultaat van preventie is pas echt iets om trots op te zijn. Hier ligt de werkelijke uitdaging.

Goede bedoelingen zijn niet genoeg

• Vrijwel iedere mondhygiënist en preventieassistent wil bijdragen aan preventie.
• Vrijwel iedere praktijkhouder zegt het belangrijk te vinden.
• Vrijwel iedere richtlijn benadrukt het belang ervan.

En toch blijft preventie in veel praktijken afhankelijk van het enthousiaste individu. Terwijl een zelfsturend en zelflerend team de sleutel is.

Cultuurverandering heeft een eigenaar nodig

De zorg verandert. Patiënten worden ouder en chronische aandoeningen nemen toe. De relatie tussen mondgezondheid en algemene gezondheid wordt steeds duidelijker. Er kwamen talloze richtlijnen bij. Het team is de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid. Preventie wordt daardoor geen aanvulling meer. Het wordt de kern van goede mondzorg.

Iedere succesvolle verandering in een organisatie kent iemand die het overzicht bewaart. Iemand die collega’s meeneemt en iemand die vragen stelt. Die weerstand begrijpt en die het enthousiasme weet vast te houden. Die nieuwe medewerkers betrekt en die resultaten meet. Iemand die blijft volhouden wanneer de eerste energie verdwenen is.

Uit implementatieonderzoek blijkt dat het publiceren van een richtlijn zelden voldoende is om gedrag daadwerkelijk te veranderen. Cultuur verandert niet door documenten. Cultuur verandert door mensen.

Leiderschap is richting geven

Veel mondhygiënisten denken bij leiderschap aan management. Aan personeelsgesprekken, begrotingen en aan hiërarchie.

Maar jouw invloed ontstaat wanneer mensen vertrouwen hebben in jouw deskundigheid, jouw houding en jouw vermogen anderen mee te nemen. Je hoeft geen praktijkhouder te zijn om richting te geven. Maar wel een mens dat anderen gunt te groeien naar hun volle potentieel.

Sterker nog. Juist mondhygiënisten bevinden zich in een unieke positie. Zij zien patiënten vaak langdurig. Ze spreken dagelijks over gedrag en zijn analytisch sterk. Ze begrijpen de wetenschap achter preventie. Ze zien waar kansen blijven liggen.

Iedere praktijk heeft zo iemand nodig

Iemand die vraagt:

“Waarom doen we dit eigenlijk zo? En wat kan er nog beter?”

Iemand die nieuwsgierig blijft en die nieuwe kennis vertaalt naar de dagelijkse praktijk. Die successen zichtbaar maakten die collega’s helpt groeien vanuit verbinding en enthousiasme.
Iedere praktijk verdient iemand die preventie zichtbaar maakt en die ervoor zorgt dat nieuwe inzichten daadwerkelijk bij patiënten terechtkomen. Die de brug slaat tussen wetenschap en dagelijkse praktijk omdat veranderen ingewikkeld is.

Daarom hebben we preventieleiders nodig

Niet om anderen te vertellen wat ze moeten doen, maar om samen betere zorg mogelijk te maken. Om ervoor te zorgen dat goede ideeën werkelijkheid worden.

De mondzorg heeft uitstekende behandelaars. Wat we nu nodig hebben, zijn mensen die verandering kunnen begeleiden.

Een uitnodiging

Misschien ben jij die persoon die collega’s enthousiast maakt, vragen stelt en kansen ziet. Je afvraagt af hoe preventie nog beter kan. Dan is het tijd om die rol bewust te omarmen.

Want iedere mondzorgpraktijk heeft iemand nodig die de vraag blijft stellen:

“Hoe kunnen we morgen meer gezondheid creëren dan vandaag?”

Die persoon noemen wij een preventieleider.

De mondzorg van de toekomst wordt niet bepaald door de behandelingen die we uitvoeren, maar door de ziekten die we weten te voorkomen. Preventie gebeurt niet vanzelf. Iemand moet het voortouw nemen.

Heb je hier hulp bij nodig? Dan hoor ik het graag.

Lieneke Steverink-Jorna, mondhygiënist
Lees meer blogs