Per 6 februari 2018 is de regelgeving op het gebied van stralingsbescherming veranderd. Vanaf die datum is het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming van kracht, dat in de plaats is gekomen van het Besluit bestralingsbescherming. Wat er is veranderd voor tandartspraktijken, wordt hier voor u op een rijtje gezet. Met inhoudslijst voor KEW-dossier.

Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming

Het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Bbs) is gebaseerd op  de Euratom ‘’Basic Safety Standards’’ richtlijn van de Europese Unie, dat er voor zorgt dat voor de hele Europese Unie dezelfde eisen voor stralingsbescherming gelden. Het is van toepassing op iedereen die te maken heeft met risico’s van ioniserende straling: werknemers, patiënten en bevolking. Ten opzichte van het oude besluit zijn er voor de Nederlandse situatie, en specifiek de regels die van toepassing zijn op de tandheelkundige praktijk, niet heel veel wijzigingen ten opzichte van het voorgaande Besluit Stralingsbescherming. Toch zijn er met de invoering van het Bbs enkele zaken enigszins aangepast en per 6 febrauri geëffectueerd.

Registratieplicht

In het Bbs is een registratieplicht opgenomen voor röntgentoestellen. Deze vervangt de meldingsplicht uit het oude besluit. De registratie verloopt via de website van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). Alle toestellen, dus ook de reeds gemelde röntgentoestellen, dienen (opnieuw) te worden geregistreerd. Hierbij geldt een overgangstermijn van twee jaar: de nieuwe registratie moet voor 6 februari 2020 zijn aangevraagd.

Conebeam CT toestellen

Alle Conebeam CT toestellen zijn vanaf 6 februari 2018 vergunningplichtig. Voorheen gold dat alleen voor toestellen met een hoogspanning boven 100 kiloVolt, maar per 6 februari vallen moet dus voor  conebeam CT toestellen een vergunning worden aangevraagd, ook voor de toestellen die onder het oude besluit gemeld werden. Als een praktijk over een Conebeam CT toestel beschikt en hiervoor dus een vergunning moet aanvragen, dan vallen alle andere toestellen uit de praktijk ook onder die vergunning. Ook hierbij geldt een overgangstermijn van twee jaar. Als u al een vergunning heeft, hoeft u niets te doen.

Toezichthoudend Medewerker Stralingsdeskundige

De tandarts of specialist is Toezichthoudend Medewerker Stralingsbescherming (TMS). Deze moet de opleiding TMS voor tandheelkunde (basisniveau) volgen. De overheid heeft er voor gekozen om de stralingsopleidingen voor beroepsbeoefenaars niet meer generiek te laten zijn, maar specifiek gericht op de toepassingen binnen het vakgebied. Zo zijn er aparte eindtermen gedefinieerd voor diverse beroepsgroepen, waaronder bijvoorbeeld tandartsen, dierenartsen en radiologisch laboranten.   Voor tandartsen die de generieke 5A/m en 4A/m opleidingen hebben afgerond geldt dat hun deskundigheid geldig blijft.

De TMS is verantwoordelijk voor het uitvoeren van of toezichthouden op de stralingshandelingen en moet er voor zorgen dat de protocollen en procedures bekend zijn en gevolgd worden. Ook moet hij er zorg voor dragen dat de medewerkers opgeleid dan wel bij- of nageschoold worden en dat de prestatietesten en controles jaarlijks worden uitgevoerd. Nieuw is dat bij de prestatietesten ook de lekstraling gemeten moet worden en dat de organisatie die kwaliteitscontroles en onderhoud uitvoert daarvoor een vergunning moet hebben.

De TMS moet samenwerken met de stralingsbeschermingsdeskundige.

Stralingsbeschermingsdeskundige

De Stralingsbeschermingsdeskundige (voorheen Stralingsdeskundige niveau 2 en 3) maakt, controleert en accordeert de stralingsrisicoanalyse. Dit hoeft niet jaarlijks te gebeuren. Als er geen veranderingen zijn, is het eens per vijf jaar opnieuw beoordelen voldoende. Wel jaarlijks moet hij de prestatietesten checken.

Bij- en nascholing

Tandartsen en medewerkers die met röntgenapparatuur werken moeten minimaal eens in de vijf jaar aan bij- of nascholing doen. Deze nascholing hoeft niet per se over stralingshygiëne te gaan, over radiologie, waarbij rechtvaardiging van röntgendiagnostiek en ALARA een belangrijk thema zijn in de nascholing, mag ook. Ook voor medewerkers die onder toezicht röntgenfoto’s maken is de nascholing verplicht. Bewijzen van de gevolgde nascholing moeten worden gedocumenteerd in het KEW-dossier

Scholing Conebeam CT toestel

Gebruikers van een Conebeam CT toestel zijn verplicht de opleiding TMS voor tandheelkunde (Conebeam CT) te volgen (de vroegere 4A/m opleiding). Waarschijnlijk komt er een verplichte driejaarlijkse nascholing. Voor verwijzende tandartsen komt er een beperkt scholing.

Patiëntinformatie

De tandarts of MKA-chirurg die een röntgenopname indiceert, is verantwoordelijk voor de diagnostiek. In geval van verwijzing dient de verwijzend tandarts voor voldoende informatie te zorgen. In het dossier van de patiënt (en/of in de verslagbrief) moet de reden (rechtvaardiging) van de opname opgenomen worden. Daarnaast moeten de diagnostische bevindingen, inclusief de relevante toevalsbevindingen, vermeld worden en wie de opname heeft gemaakt.

Inhoud KEW-dossier

Het KEW-dossier bevat alle documenten die betrekking hebben op de röntgenapparatuur en de uitvoering van de stralingshandelingen (het maken van de röntgenopnamen). Het KEW-dossier hoeft niet in een portal geplaatst te zijn; het mag ook op papier of digitaal in de praktijk aanwezig zijn.

Het dossier bevat:

• certificaat dat de deskundigheid van de Toezichthoudend Medewerker Stralingsbescherming (TMS) aangeeft; deze deskundigheid heeft in de loop der jaren verschillende namen gehad, waarvan de stralingsdeskundigheid niveau 5A/m de bekendste is;
• in geval van gebruik van een Cone Beam CT toestel: het certificaat dat aangeeft dat de verantwoordelijk TMS specifiek op deze stralingstoepassing in de tandheelkunde geschoold is;
• de namen van de behandelend tandartsen die medische verantwoordelijkheid dragen voor radiologische verrichtingen (ANVS verordening artikel 4.1);
• bewijzen van de gevolgde nascholing in de radiologie en stralingsbescherming van alle personen die zich met stralingshandelingen in de praktijk bezighouden (dus ook assistentes die röntgenfoto’s maken (BbS artikel 5.14 en toelichting));
• registratie BIG-register;
• naam rechtspersoon, verantwoordelijke stralingsbeschermingsdeskundige en TMS;
• de plaats waar de stralingshandelingen worden verricht (het praktijkadres);
• aanwijzing tandarts(en) – TMS door ondernemer;
• omschrijving taken en verantwoordelijkheden TMS;
• overzicht van de in gebruik zijnde röntgentoestellen met hun karakteristieken;
• kopie van de registratie van de röntgentoestel(len) of de vergunning;
• stralingsrisicoanalyse (met daarin de aard en omvang van de stralingshandeling en de beoordeling van de risico’s);
• uittreksel Kamer van Koophandel;
• overzicht organisatorische maatregelen voor dosisreductie, indien van toepassing;
• instructies en werkprotocollen;
• verklaring van de leverancier van het röntgentoestel dat dit aan de wettelijke eisen voldoet bij oplevering; gegevens van de acceptatietest;
• overzicht van de jaarlijkse controle op de doeltreffendheid en het juiste gebruik van beveiligingsmiddelen en technieken;
• uitkomsten prestatietests (periodieke controle van het röntgentoestel (elektrisch, mechanisch en stralingshygiënisch)) inclusief de naam van degene die de meting heeft verricht, de datum en het gebruikte meetinstrument;
• overzicht van eventueel gepleegd onderhoud aan de röntgentoestellen.

Bron:
Dr. Erwin Berkhout, hoofd van de sectie Tandheelkundige Radiologie van ACTA, stralingsbeschermingsdeskundige en eigenaar van een algemene tandartspraktijk.

Vanaf 6 februari 2018 zal er een nieuwe regelgeving wat betreft radiologie van start gaan: het Besluit Basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Bbs). Voor mondzorgpraktijken zal dit gevolgen hebben.

Belangrijkste veranderingen

Dit zijn de belangrijkste veranderingen die dit besluit met zich mee brengt:

• Röntgenapparatuur krijgt nu een registratieplicht. Hierbij vervalt de voorheen vereiste meldplicht. Dit is enkel van toepassing op röntgentoestellen.
• Conebeam CT vereist een volledige vergunningsplicht, ook bij een output lager dan 100 kV.
• In het KEW-dossier wordt nu ook de naam van de stralingsdeskundige vermeld.
• Zowel voor tandartsen als personeel dat opnamen maakt in opdracht van de tandarts, geldt 1x per 5 jaar een nascholingsplicht.

Aanpassing richtlijn

Door deze nieuwe wetgeving zal ook de richtlijn Tandheelkundige radiologie aangepast moeten worden. Dit wordt voorbereid door de KNMT. De richtlijn zal eind februari 2018 in concept klaar zijn. Tandartsen kunnen hier dan op reageren.

Voor de registratie- en vergunningsplicht zal een overgangstermijn van 2 jaar van toepassing zijn.

Bron:
knmt.nl

Alexander Tolmeijer volgde het congres Exponentional Medicine in San Diego en interviewde sprekers en bezoekers. Op Praktijk Anno Nu vatte hij het congres voor u samen en vertelde hij over de belangrijkste ontwikkelingen die in de nabije toekomst impact kunnen hebben op uw praktijk.

Spreker Alexander Tolmeijer beet het spits af na een verassend intro van de Amerikaanse dame die al hardlopend kwam binnenvallen. Zij bereidde ons voor op ‘Change’, zoals Amerikanen als geen ander kunnen. Zij omarmen veranderingen terwijl we in Nederland liever stabiel zijn. Tolmeijer bezocht Exponential Medicine, een groot innovatiecongres in San Diego in de VS, en vertelde wat hij aldaar mee had gemaakt.

“Als je in de VS naar een presentatie luistert heb je vrijwel meteen het idee dat je hopeloos achter loopt.”

Op het Amerikaanse congres waren veel Nederlanders en bekend is dat zij voorop lopen bij de digitale revolutie. De Nederlander Lucien Engelen sprak op het Amerikaanse congres en hij werkt in “Health Valley”, zoals hij het zelf noemt. Tolmeijer mocht stukken uit de presentatie van Lucien Engelen gebruiken.

Snelheid van innovatie
De Wet van Moore zegt dat de technologie zich elk jaar verdubbeld. 3D printen is nog in het beginstadium in de mondzorg maar zal absoluut binnen vijf jaar de normaalste zaak van de wereld zijn. Zo kan kaakbot al geprint worden.

Er zijn ontwikkelingen die in eerste instantie enorm knullig lijken maar die door exponentiële groei in de innovatie iets geniaals blijken te zijn. Zo was er de Kermit, de eerste draadloze telefoon, die eerst  enkel naast een telefooncel gebruikt kon worden. “Dat vond ik zo ontzettend dom, maar kijk nu eens!”, zei Tolmeijer. Je weet nooit of het echt wat wordt bij dergelijke innovaties dus een ondernemer die wil innoveren zal veel risico’s moeten nemen. De mobiele telefoon wordt nu zelfs tussen de koeien door de locals in Afrika gebruikt. “Ze zijn met dat mobieltje nog handiger dan ik.”

Het leren van de anatomie van de mens kan tegenwoordig met behulp van grote beeldschermen waarin je alles precies op zijn plaats in het lichaam kunt zien en ondervinden. Dit zegt veel meer dan een boek met ‘platte plaatjes’ waarbij je het jezelf in 3D moet voorstellen.

Geen vullingen meer zelf maken
Mondscanners, digitale afdrukken en 3D printen zijn innovaties die we nu nog heel bijzonder vinden, maar straks heeft iedereen ze en is het niet meer weg te denken. In de toekomst ziet de mondscanner met de software precies hoe de relaties tussen boven- en onderkaak zou moeten zijn. Zo rollen de perfecte nanotechnologische vullingen uit de 3D printer om na een slijtageslag zo de relatie te perfectioneren.

Diagnoses stellen
De ontwikkelingen van Quantified Self zullen enorm zijn. Wanneer de patiënt voor het periodieke mondonderzoek bij je komt, kan hij je al vertellen hoeveel zoet-zuur-momenten hij heeft gehad, dat zijn bloeddruk prima is en hoe het met zijn suikerwaarde is gesteld. Dit staat namelijk allemaal in zijn eigen device. What’s next? Een diagnose stellen is straks veel makkelijker en sneller met het gebruik van Watson van IBM, een super computer.

Wat blijft er nog over voor de tandheelkundig behandelaar?
Enkel de indicatiestelling blijft nog over waarbij de patiënt begeleiding krijgt van zijn tandheelkundig behandelaar.

“Hoeveel tijd ben ik hier normaal gesproken mee bezig in verhouding met echt dingen doen en diagnosticeren? Niet veel…in de toekomst worden we hier relatief gezien drukker mee.”

Videoverslag Praktijk Anno Nu

Mr. Alexander Tolmeijer studeerde Tandheelkunde en Rechten. Naast praktiserend tandarts is hij ondernemer en oprichter van Dentiva en Medisch Ondernemen. Daarnaast is hij bestuurder van CED , de Europese vereniging van tandartsen.

Verslag door Lieneke Steverink-Jorna, mondhygiënist, voor dental INFO van de lezing van Alexander Tolmeijer tijdens het congres Praktijkanno.nl

Tijdens de ADA jaarlijkse conferentie in de Verenigde Staten heeft de Amerikaanse tandarts Dr. John Flucke de praktische toepassingen van Cone Beam Computed Tomography (CBCT) binnen de tandheelkunde besproken. Dr. Flucke betoogt dat CBCT een nuttige techniek is en richt zich in zijn presentatie met name op tandartsen die CBCT nog niet hebben geïmplementeerd in hun praktijk.

Niet ingewikkeld
Dr. Flucke geeft toe dat hij ook eerst terughoudend was om te investeren in de technologie toen het net op de markt kwam: “Mijn eerste gedachte was: 3D-beeldvorming is te ingewikkeld voor mij.” Hij zag niet de toegevoegde waarde om deze techniek aan te schaffen. Maar al snel ontdekt hij dat het gebruik van CBCT helemaal niet zo ingewikkeld is: “Je hoeft geen radioloog of specialist te zijn om de technologie toe te passen.”

Alles in beeld
Wat hem heeft overtuigd om een CBCT aan te schaffen was de noodzaak om alles in beeld te brengen waar een 2D scanner niet toe in staat is. “Als je alle informatie hebt, kan het een hele andere situatie zijn dan je in eerste instantie dacht.” Volgens Dr. Flucke kan de techniek dan ook verrassingen voorkomen.

Werking
Vervolgens ging hij in op de werking van de technologie: “De scanner draait om het hoofd van de patiënt en maakt met röntgenstraling een reeks opnamen. Met behulp van software wordt een gedetailleerde driedimensionale afbeelding samengesteld. Hoe hoger het aantal voxels (3D-pixels), hoe gedetailleerder het beeld.”Bij de meeste systemen kan je dit zelf instellen. Echter neemt de stralingsdosis dan ook toe. Hoewel deze volgens Dr. Flucke ‘heel laag’ is.

2D
Ondanks de voordelen van 3D-scans, benadrukt Dr. Flucke dat het maken van 2D-beelden nog zeker nuttig is in de tandheelkunde: “Er is momenteel geen einddatum voor het gebruik van 2D. Maar voor het stellen van een diagnose, waarom zou je dan niet gebruik maken van een techniek om zoveel mogelijk gegevens te verkrijgen?”

Bron:
Dr Bicuspid.com

Onderzoekers wilden weten of cone beam-computertomografie (CBCT) betrouwbaar is in het detecteren van verticale wortelfracturen in endodontisch behandelde tanden en kiezen. Volgens hen is er momenteel nog onvoldoende bewijs om de betrouwbaarheid van CBCT aan te tonen.

Verticale wortelfracturen en CBCT
Verticale wortelfracturen zijn breuken die alleen in de wortel zelf voorkomen. Ze zijn moeilijk te diagnosticeren en hebben een slechte prognose. Cone Beam Computed Tomography (CBCT) is een röntgentechniek die 15 jaar geleden werd geïntroduceerd binnen de orthodontie. Een CBCT-scanner kan door rond het hoofd van de patiënt te draaien, een gedetailleerde driedimensionale afbeelding van het hoofd maken. CBCT wordt dan ook gebruikt voor het opsporen van wortelfracturen.

Eerder onderzoek
In een eerder onderzoek zijn 21 tanden bekeken van 20 patiënten, waarna werd gesuggereerd dat door de hoge specificiteit zowel CBCT als digitale radiografie betrouwbaar is in het vaststellen dat er geen fracturen zijn. De auteurs van het huidig onderzoek merken echter op dat de specificiteit van CBCT ook kan aangeven dat het mogelijk dus niet in staat is om fracturen te detecteren en misschien daarom een negatief resultaat geeft. Tevens is er in 2013 een meta-analyse uitgevoerd door een andere onderzoeksgroep om de sensitiviteit en specificiteit van CBCT te bepalen. Zij concluderen dat de CBCT een hoge diagnostische nauwkeurigheid heeft betreft het detecteren van fracturen.

Huidig onderzoek
De Canadese onderzoekers hebben een systematisch review uitgevoerd van vier onderzoeken. De gerapporteerde waarde bereik van deze onderzoeken was 40% -90% voor VRF prevalentie, 84% tot 100% voor gevoeligheid en 64% tot 100% voor de specificiteit.

Conclusie
Vanwege de grote onnauwkeurigheid in de waarde bereiken van de vier onderzoeken, is er momenteel onvoldoende bewijs om te suggereren dat CBCT een betrouwbare test is voor het opsporen van verticale wortelfracturen. De resultaten van de huidige studie moeten wel voorzichtig worden geïnterpreteerd, volgens de auteurs. Volgens is hen zijn de grondige klinische onderzoeken voorafgaand een CBCT, en het herkennen van de symptomen van een wortelfractuur vooralsnog de belangrijkste methodes om een wortelfractuur te diagnosticeren.

Bron:
Journal of Endodontics

Steeds vaker maken tandheelkundige professionals gebruik van tablets voor verschillende klinische toepassingen, zoals het bekijken van elektronische medische dossiers. Nieuw onderzoek gepubliceerd in Imaging Science in Dentistry heeft aangetoond dat op tablets ook röntgenfoto’s bekeken kunnen worden omdat de anatomische kenmerken hier duidelijk waarneembaar zijn.

Tablet versus computer
Voor het onderzoek zijn deelnemers gevraagd om 16 anatomische oriëntatiepunten te identificeren van panoramische röntgenfoto’s, en 12 oriëntatiepunten van laterale röntgenopnamen op zowel een tablet als een LCD-monitor. De deelnemers hebben hiervoor naar 1000 digitale röntgenfoto’s gekeken op beide apparaten. Elke foto gaven zij een score van 0-3 op basis van zichtbaarheid op beide apparaten en geschiktheid voor diagnostisch gebruik.

Resultaten
De onderzoekers vonden geen significant verschil tussen de duidelijkheid van de röntgenfoto’s op de tablet en op een LCD-monitor. De resultaten suggereren daarmee dat een tablet geschikt is voor het bekijken van röntgenfoto’s. Tevens zou een tablet zelfs geschikter zijn voor het bekijken van onderbelichte beelden door een statistisch significante correlatie tussen de mate van blootstelling en helderheid van bepaalde anatomische oriëntatiepunten.

Vervolg
Tablets lijken veelbelovend, ook omdat ze aanzienlijk goedkoper en minder omslachtig zijn dan werkstations. Het onderzoeksteam wil het gebruik van de tablets in een klinische setting verder verkennen zoals bij het opstellen van een behandelingsplan en het maken van afspraken.

Bron:
Imaging Science in Dentistry NCBI