Een nieuwe medewerker: zo benut je je investering volledig

Twee type afspraken; maar slechts één uitgesproken

Elke arbeidsrelatie heeft twee kanten. De formele kant staat in het contract. Maar er is een tweede afspraak – een die je vaak niet hebt opgeschreven, vaak niet hebt uitgesproken, en toch allebei bent aangegaan: wat iemand verwacht aan sfeer, ruimte en waardering. Wat jij verwacht aan inzet, loyaliteit en meedenken. Precies die afspraken worden vaak niet, of veel te laat, uitgesproken. En dus vult iedereen ze zelf in.

Denk maar aan de jonge assistente die er vanuit gaat dat ze uitgebreid ingewerkt wordt, en jij de overtuiging had dat ze binnen twee weken volledig zelfstandig diensten draait. De baliemedewerker denkt dat ze flexibel kan omspringen met het wisselen van diensten in het rooster, terwijl jij dacht dat het wel duidelijk was dat je niet zomaar kan ruilen. Niemand breekt de regels, want er is gewoon vaak niet goed of duidelijk over gepraat. En stilte, in een arbeidsrelatie, wordt altijd ingevuld. Alleen zelden op dezelfde manier.

Dus wil je meer grip op de vraag of de werving, selectie en investering in een nieuwe medewerker zin heeft? Zorg er dan voor dat ook die informele afspraken goed uitgesproken worden.

Een paar uur extra met elkaar afstemmen in de eerste weken van een nieuwe arbeidsrelatie, scheelt je maanden of zelfs jaren aan personeelstress.

Warm ontvangen, en toch vertrokken

Een voorbeeld: een nieuwe medewerker, Sara, begon bij een praktijk die ik goed ken. Ze begon enthousiast en werd warm ontvangen op dag één. Een bloemetje op haar bureau, en het team stond voor haar klaar. Maar daarna gingen al haar collega’s meteen over tot ‘business as usual’. De praktijk was immers druk, het had een hele tijd geduurd voordat Sara’s vacature was ingevuld en de collega’s waren blij dat er eindelijk iemand was om taken die waren blijven liggen op te pakken. Maar: geen inwerkplan, geen moment waarop iemand vroeg hoe het ging. Sara voelde na een paar weken dat ze er maar een beetje bij hing. Ze wist nog steeds niet of ze af en toe een check-in met haar manager kon krijgen, ze wist nog niet hoe ze haar vrije dagen en vakanties kon aanvragen en ook niet hoe lang ze nou echt pauze mocht nemen. Ze wist ook niet wat er van haar werd verwacht en had het gevoel dat niemand het haar ging vertellen. Na een maand vertrok ze, ook al zei de praktijkmanager tegen Sara dat ze het prima deed. Ze vertrok naar een praktijk waar ze in het eerste gesprek al had gehoord hoe het inwerktraject eruit zou zien, en dat het ja, soms stressvol was in de praktijk, maar dat ze goed naar haar om zouden kijken. Ook na de eerste weken. Dat collegiale vooruitzicht was voor Sara meer waard dan een bloemetje op haar eerste werkdag.

De medewerker die veel vraagt, vraagt eigenlijk om duidelijkheid

Niet iedereen vertrekt als ze het gevoel hebben dat ze niet genoeg duidelijkheid van hun nieuwe praktijkmanager krijgen. Sommige medewerkers blijven, maar gaan steeds meer eisen stellen. Over roosters, taken, wat wel en niet van hen gevraagd mag worden. Dat voelt als lastig gedrag. Maar eisende medewerkers zijn vaak medewerkers die nooit hebben gekregen waar ze behoefte aan hadden: helderheid. Ze weten niet waar de grenzen liggen, dus gaan ze die zelf verkennen. Als je alsnog het gesprek aangaat over ‘wat verwacht jij, wat verwacht ik, wat spreken we af’, dan verdwijnt de spanning vaak verrassend snel. En krijg je alsnog een respectvolle relatie waarin de medewerker niet meer de grenzen opzoekt, of de kantjes er vanaf loopt.

Eerlijk beginnen kost weinig en levert veel op

Je hoeft echt geen uitgebreide HR-kennis te hebben om dit goed te doen. Het is zo simpel als ‘gewoon beginnen’: begin met eerlijkheid vooropstellen in je werving.

Want als je eerlijkheid geeft, krijg je dat ook terug, tijdens de hele arbeidsrelatie. Wees niet alleen eerlijk over de functie, maar ook over hoe de praktijk werkt. Wat voor team heb je? Hoe communiceren jullie? Wat mag iemand van jou verwachten? Hoe is de werkdruk echt? Aan welke verbeterpunten werk je met het team? Spreek verwachtingen uit vóór iemand begint. Hoe ziet een drukke dag eruit? Wat is er flexibel en wat niet? En plan na twee weken een kort gesprek: klopt het met wat je verwacht had? Die vraag kost je maximaal twintig minuten. Opnieuw werven kost je maanden.

De arbeidsmarkt is krap en mensen hebben keuze. Maar mensen die weten waar ze aan toe zijn en merken dat er in hen wordt geïnvesteerd, lopen minder snel weg.

Door: Gracita Linger, HR-strateeg voor tandheelkundige praktijken en CEO van Jill, De Virtuele Personeelsadviseur, info@devirtuelepersoneelsadviseur.nl