IGJ signaleert aandachtspunten bij infectiepreventie in de mondzorg

15 januari 2026

Tijdens recente inspectiebezoeken aan mondzorgpraktijken heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) diverse aandachtspunten vastgesteld op het gebied van infectiepreventie, zo schrijft de KNMT. Deze aandachtspunten bieden praktijken een goed moment om het eigen beleid en de dagelijkse werkwijze kritisch tegen het licht te houden. Dit zijn de aandachtspunten:

1. Handhygiëne

Handhygiëne blijft een essentieel aandachtspunt. Handen dienen volgens protocol te worden gewassen en gedesinfecteerd. Het dragen van sieraden, horloges, (kunst)nagels of nagellak aan handen en onderarmen is daarbij niet toegestaan. De IGJ constateerde dat wasbakken niet altijd waren voorzien van handsfree kranen en dat reguliere, niet-handsfree zeeppompjes werden gebruikt. Het advies is om uitsluitend handsfree dispensers te gebruiken en vloeibare zeep of handdesinfectans volledig te vervangen in plaats van bij te vullen.

2. Reiniging en desinfectie van oppervlakken en apparatuur

De inspectie merkte op dat reiniging en desinfectie niet altijd volgens de juiste volgorde plaatsvinden. Bij zichtbare vervuiling, zoals bloedresten, moet een oppervlak eerst grondig worden gereinigd voordat desinfectie plaatsvindt. Daarnaast bleek dat afzuigslangen niet consequent na iedere behandeling werden doorgespoeld, terwijl dit wel noodzakelijk is om besmettingsrisico’s te beperken.

3. Gebruik en verwerking van instrumentarium

Ook bij de verwerking van instrumentarium zijn verbeteringen mogelijk. Hand- en hoekstukken en ultrasone handstukken moeten na elke patiëntbehandeling worden vervangen om kruisbesmetting te voorkomen. Hol instrumentarium dient te worden gereinigd en gedesinfecteerd met geschikte adapters in de thermodesinfector of met speciaal daarvoor bestemde apparatuur. Endodontische vijlen worden bij voorkeur persoonsgebonden gebruikt. Indien deze worden bewaard, dienen zij na sterilisatie te worden verpakt in een zakje met vermelding van patiëntnaam en datum.

4. Monitoring van thermo- en sterilisatieprocessen

In verschillende praktijken was onvoldoende vastgelegd hoe het thermodesinfectie- en sterilisatieproces wordt gecontroleerd en gemonitord. Het is belangrijk om hiervoor een duidelijk protocol op te stellen waarin staat beschreven hoe en wanneer controles plaatsvinden en hoe de resultaten worden vastgelegd.

5. Opslag en houdbaarheid van steriel instrumentarium

Tot slot vraagt de opslag van steriel instrumentarium aandacht. De IGJ trof regelmatig beschadigde of vochtige verpakkingen aan, evenals verpakkingen zonder datumvermelding. In dergelijke gevallen kan steriliteit niet worden gegarandeerd. Regelmatige controle van de verpakkingen is noodzakelijk. Na sterilisatie dient elk pakket te worden voorzien van een sticker met datum, waarbij de afspraken hierover zijn vastgelegd in een protocol.

Herziening richtlijn infectiepreventie in voorbereiding

De KNMT start dit jaar met de herziening van de richtlijn ‘Infectiepreventie in mondzorgpraktijken’ uit 2016. Ervaringen uit de dagelijkse praktijk spelen hierbij een belangrijke rol. Praktijken die knelpunten ervaren of onderdelen lastig toepasbaar vinden, worden binnenkort uitgenodigd om deze feedback te delen, zodat deze kan worden meegenomen in de herziening van de richtlijn.

Bron:
KNMT