Veel tandarts¬ondernemers herkennen het moment waarop de vraag opkomt: wie neemt straks mijn praktijk over? Dat is niet zo vreemd. De mondzorgsector verandert snel, en dat maakt het vinden van een opvolger soms ingewikkeld. Tegelijk wil je dat jouw praktijk, waar je jarenlang energie, aandacht en liefde in hebt gestoken, in goede handen komt.

In mijn werk als sectorspecialist Mondzorg bij ABN AMRO zie ik dagelijks wat er achter de schermen speelt. Ik spreek jonge tandartsen over hun ideeën, hun plannen en hoe zij hun loopbaan willen vormgeven. Tegelijkertijd zit ik regelmatig om de tafel met praktijkeigenaren die zoeken naar iemand die past bij hun manier van werken en de praktijk met dezelfde zorg willen voortzetten. Het is mooi om te merken dat die twee werelden vaak dichter bij elkaar liggen dan ze denken.

Een van de leukste onderdelen van mijn werk is dat ik starters en stoppers met elkaar kan verbinden. “Soms voelt het bijna alsof je aan het koppelen bent. Een soort Tinder voor tandartsen, maar dan zonder het swipen. Bij ons begint het gewoon met een kop koffie en een eerlijk gesprek. Als er een klik is, ontstaat er vanzelf ruimte om verder te praten.”

De markt verandert sneller dan je denkt

Wie de mondzorg een beetje volgt, ziet dat de sector volop beweegt. Uit het ABN AMRO brancherapport Mondzorg in Beeld blijkt dat de komende jaren veel tandartsen met pensioen gaan. Daardoor wordt het steeds belangrijker om tijdig na te denken over opvolging. Daarnaast zien we dat jonge tandartsen anders werken dan eerdere generaties. Ze kiezen vaker voor deeltijd, samenwerking of een grotere praktijk waar meerdere disciplines samenkomen.

Ook het aantal ketens is de afgelopen jaren gestegen. Toch zien we sinds 2023 een opvallende verschuiving: ketens nemen minder vaak individuele praktijken over dan voorheen. De overnamedrang lijkt iets af te koelen, en het is interessant om te zien hoe dit zich in 2026 verder ontwikkelt. Wat daarbij opvalt, is dat ketens tegenwoordig vooral elkaar overnemen.

Zo nam TopMondzorg — de organisatie achter Dental Clinics — in november 2025 het netwerk van Fresh over, waardoor het aantal Dental Clinics praktijken groeide van 128 naar 169. En begin 2025 deed het Zweedse Oral Care weer een stap door de Tandartsengroep (Dutch Dental Group) over te nemen.

Deze beweging laat zien dat de markt steeds meer richting grotere groepen en schaalvergroting beweegt. Veel ketens hanteren een zogeheten buy and build strategie: in korte tijd worden veel praktijken gekocht, samengevoegd of gemoderniseerd, om vervolgens het geheel weer door te verkopen aan een nieuwe investeerder. Daarbij wordt vaak winst gemaakt doordat een nieuwe eigenaar bereid is een hogere prijs te betalen. De horizon van zulke investeerders is meestal beperkt; na vijf tot zeven jaar vindt vaak een volgende verkoop plaats.

Dat leidt tot een belangrijke vraag: waar eindigt dit? Als prijzen blijven stijgen, kan het moment komen waarop er simpelweg geen kopers meer te vinden zijn. Je ziet soms al aankomen wanneer een keten weer in de verkoop komt, door te kijken hoe lang investeerders aan boord zijn. Nordic Capital zit al sinds 2018 in TopMondzorg, Gilde Healthcare sinds 2021 in Tandarts Today. Dat zijn signalen dat er mogelijk een nieuwe ronde aankomt.

Voor praktijkeigenaren betekent dit dat de markt vol kansen zit, maar ook dat keuzes steeds bewuster gemaakt moeten worden.

Welke route past bij jouw praktijk?

Een praktijk overdragen doe je niet van de ene op de andere dag. Het is een proces dat tijd vraagt, waarin emotie en zakelijke afwegingen samenkomen. Veel tandartsen merken dat het emotionele stuk hen soms meer verrast dan de cijfers. Daarom helpt het om op tijd te beginnen, zodat je rustig kunt onderzoeken welke route het beste bij je past.

Verkoop aan een keten

Voor sommige praktijken is verkoop aan een keten een logische stap. Vooral praktijken met drie behandelkamers of meer en een gezonde omzet zijn interessant. Het voordeel is dat ketens snel kunnen schakelen en zekerheid kunnen bieden. Wel blijf je meestal nog een aantal jaren meewerken, en afhankelijk van de afspraken ontvang je een deel van de verkoopprijs pas wanneer de praktijk goed blijft draaien. Voor veel tandartsen voelt dat prima, anderen hechten juist veel waarde aan hun autonomie.

Overdracht aan een starter of duo

Voor veel praktijkeigenaren voelt overdracht aan een jonge collega als de mooiste route. Je draagt jouw manier van werken over aan iemand die daar respectvol mee omgaat. Er zijn nog steeds starters die graag een eigen praktijk willen, soms alleen, vaak in duo vorm. Zij zoeken vooral naar een moderne, toekomstbestendige werkplek met een goed team.

Samenwerken of samenvoegen

Voor kleinere praktijken kan samenwerking met collega’s in de buurt een slimme tussenstap zijn. Door krachten te bundelen ontstaat een grotere, aantrekkelijkere praktijk die beter past bij de wensen van starters én ketens. Zo blijft de mondzorg lokaal behouden en wordt de kans op een succesvolle overdracht groter.

Waarom een exitplan rust geeft

Veel praktijkeigenaren zijn vooral bezig met de dagelijkse praktijk. Logisch: het werk gaat altijd door. Maar juist daardoor kan een overnamegesprek onverwacht komen. Door ruim van tevoren na te denken over je wensen, je grenzen en je timing, houd je de regie. Een exitplan geeft overzicht en voorkomt dat je beslissingen maakt onder tijdsdruk.

Het helpt je te bepalen:

• wanneer je wilt afbouwen,
• hoe jouw ideale opvolger eruitziet,
• welke voorwaarden voor jou belangrijk zijn,
• en hoe je je team meeneemt in het proces.

In de praktijk zien we dat de waarde en aantrekkelijkheid van een praktijk stijgen wanneer zaken goed op orde zijn: van cijfers tot protocollen en van personeelsdossiers tot apparatuur. Een goed voorbereid exitplan geeft rust én overzicht.

Dental Match: een laagdrempelige manier om elkaar te vinden

De praktijk leert dat stoppers en starters elkaar vaak moeilijk weten te vinden. Met Dental Match helpen wij daarbij op een persoonlijke en laagdrempelige manier. We kijken niet alleen naar omzet en stoelen, maar vooral naar wie bij wie past. Een goede match begint namelijk niet bij cijfers, maar bij mensen.
Daarom brengen we tandartsen met elkaar in gesprek zonder verplichtingen. Vaak blijkt al in het eerste gesprek of er potentie is. Pas daarna volgen de details.

Tijdens Dental Expo kun je ons ontmoeten

Dit jaar zijn we aanwezig op Dental Expo, stand E15. We verzorgen daar meerdere korte minitalks, waaronder twee sessies die praktijkeigenaren en starters helpen grip te krijgen op hun volgende stap:

• Stoppen: Wie neemt jouw praktijk over? Regie, rendement en rust
• Zeker overnemen: zie de potentie én voorkom verrassingen

Daarnaast openen we op donderdag en vrijdag van 17:00 tot 18:00 uur het Dental Match Café. Dat is dé plek waar starters en stoppers elkaar in een ontspannen sfeer kunnen ontmoeten. Wie weet ontstaat daar wel een mooie eerste match.

Tot slot

Een praktijk overdragen lijkt soms een grote stap, maar met een goede voorbereiding en de juiste gesprekken hoeft het helemaal niet ingewikkeld te zijn. De markt verandert, maar biedt meer mogelijkheden dan in eerste instantie lijkt. En wie weet: misschien begint jouw volgende stap gewoon met een kop koffie tijdens Dental Expo.

Door: Thera Evers, sectorspecialist Mondzorg – ABN AMRO

Het besluit om je tandartspraktijk te verkopen is een belangrijk moment in je professionele loopbaan. Zo’n traject vraagt om zorgvuldige afwegingen: zowel emotioneel als financieel. Als private banker voor de mondzorg bij Van Lanschot Kempen heb ik veel ervaring met tandartsen die hun praktijk verkopen. In dit artikel bespreek ik de belangrijkste trends, valkuilen en aandachtspunten die bij een verkooptraject naar voren komen.

Ontwikkelingen die de verkoop beïnvloeden

De mondzorgsector is in beweging. Door de handhaving van de zzp-regelgeving overwegen meer zzp-tandartsen een eigen praktijk te starten. Toch lijkt het aanbod van praktijken het komende decennium groter te worden dan de vraag. Veel praktijkhoudende tandartsen bereiken in de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd. Er worden nog altijd te weinig tandartsen opgeleid om dit op te vangen.

Voor kleine praktijken met één tot drie stoelen en een beperkt patiëntenbestand wordt het steeds lastiger om een opvolger te vinden. Door strengere regelgeving en beperkte mogelijkheid tot taakdelegatie zijn deze praktijken vaak minder toekomstbestendig.

Daarnaast bestaat onzekerheid over de toekomstige omzet. Het NZa-kostenonderzoek heeft ertoe geleid dat de tarieven vanaf 2026 dalen met 1,12%. Dit lijkt beperkt, maar in de praktijk heeft het een forse negatieve impact op de praktijkwinst. De kosten voor inkoop, personeel en huisvesting stijgen minimaal met de inflatie. Dit heeft gevolgen voor je eigen inkomsten en voor de mogelijke waarde van je praktijk.

Ketenpartijen lijken ook terughoudender te worden in hun overnamebeleid. Dit kan gevolgen hebben voor prijzen en voorwaarden. Het is daarom belangrijk om op tijd goed inzicht te krijgen in de waarde en verkoopmogelijkheden van je praktijk.

Waardebepaling: meer dan cijfers

Het vaststellen van de prijs is een samenspel van diverse factoren:

• Ligging
  Is je praktijk gelegen in een groeigemeente en heeft deze goede zichtbaarheid en bereikbaarheid? Dan heeft dat duidelijk een positieve invloed.
• Type en omvang
  Een eerstelijnspraktijk brengt meestal meer op dan een (deels) tweedelijns praktijk. Ook het aantal actieve patiënten, behandelkamers en het uitbreidingspotentieel zijn doorslaggevend.
• Kerncijfers
  Belangrijk is inzicht in gemiddelde omzet per patiënt en praktijkkosten. Afwijkingen van het landelijke gemiddelde vallen op bij kopers. Een bijzonder hoge omzet per patiënt kan bijvoorbeeld leiden tot twijfel of deze opbrengst na jouw vertrek te behouden is.
• Soort koper
  Verkoop je aan een keten of aan een collega-tandarts? Een keten biedt vaak een hoger bedrag, maar betaalt in termijnen. Het praktijkpand nemen ze meestal niet over. Vaak vragen ze dat je nog jaren als waarnemer blijft werken. Een collega-tandarts kiest juist voor een directe overdracht. Het pand nemen ze meestal graag over en het volledige bedrag krijg je vaak in één keer.

Praktijkpand: houden of verkopen?

Ben je eigenaar van het praktijkpand? Dan sta je voor een strategische keuze:

• Verkoop
  Je ontvangt een som geld en hebt geen gedoe meer. Wel moet je belasting betalen over de gerealiseerde verkoopwinst. Zit er op het pand nog een hypotheek? Houd dan rekening met eventuele vervroegde aflossingskosten.
• Verhuur
  Lijkt interessant door de huurinkomsten. Verhuur levert door fiscale wijzigingen en mogelijke onderhouds- en duurzaamheidsverplichtingen minder op dan gehoopt. Houd verder bij privébezit rekening met een (fictieve) afrekening wegens overheveling naar box 3.

Goede voorbereiding is het halve werk

Een degelijke voorbereiding voorkomt teleurstellingen op het moment van verkoop. Neem de tijd om de praktijkcijfers te verbeteren, investeer zo nodig in je praktijk, zorg voor een goed en stabiel team en pak lopende issues proactief aan. Ook is het aan te raden om samen met je fiscalist of accountant te toetsen of je ondernemingsstructuur optimaal is ten tijde van de praktijkverkoop.

Let bovendien op de fiscale mogelijkheden rondom de verkoop. Als IB-ondernemer kun je bij verkoop je pensioenvermogen aanvullen met een eenmalige lijfrentepremie waarmee je de belastingdruk in dat jaar kan beperken. Bij een BV-structuur kun je mogelijk gebruikmaken van de deelnemingsvrijstelling en daarmee de verkoopsom onbelast in je holding ontvangen.

Stappenplan voor verkoop

1. Schakel een specialist in
   Een ervaren praktijkadviseur met kennis van de mondzorgmarkt maakt het verschil bij waardering, onderhandelingen en contractvorming.
2. Dossier op orde
   Zorg voor actuele jaarcijfers, personeelsdossiers, productieoverzichten en contracten.
3. Wensenlijst
   Bedenk wat jij belangrijk vindt na de overdracht. Aanblijven als tandarts, behoud van autonomie, je eigen praktijkidentiteit behouden, zorg voor patiënten en medewerkers. Ga in gesprek met ervaringsdeskundigen om je eigen wensen helder te krijgen.
4. Verkoopmemorandum & waardering opstellen
   Stel samen met je adviseur een verkoopmemorandum op en maak een waardering van je praktijk om vooraf de financiële uitgangspunten helder te hebben.
   
5. Praktijk te koop zetten
   Afhankelijk van de beoogde koper maak je gebruik van het netwerk van de adviseur en/of zet je de praktijk publiek te koop.
6. Selectie en onderhandelingen
   Kies de partij waarmee je verder gaat onderhandelen. Er wordt een intentieverklaring opgesteld waarin geheimhouding en exclusiviteit geborgd zijn. LET OP: Besteed de onderhandelingsgesprekken vooral uit aan je adviseur en doe dit niet zelf. Je zit mogelijk tegenover een partij die hier zeer bedreven in is en veel meer ervaring heeft.
7. Afwikkeling en overdracht
   Rond het papierwerk zorgvuldig af. Bij een due-diligenceonderzoek door de koper kan dit veel energie en tijd kosten. Daarna volgt de financiële afhandeling. Als je geheel stopt, sluit je af met een warme persoonlijke overdracht.

De financiële impact van praktijkoverdracht

De stap om je praktijk van de hand te doen betekent altijd dat je minder inkomen krijgt.

Blijf je werken gedurende een aantal dagen in de week? Houd er dan rekening mee dat je inkomen minimaal halveert. Dit komt doordat je alleen een vergoeding ontvangt over je eigen omzet. Je ontvangt dan geen winst meer van de praktijkmedewerkers.

Wanneer je helemaal stopt met werken, valt je inkomen fors terug. Je ontvangt vanaf je 67ste een AOW-uitkering van ongeveer EUR 14.000 bruto per jaar als je samenwoont. Als je alleenstaand bent, is dit ongeveer EUR 20.000 bruto per jaar. Dit bedrag wordt soms aangevuld met een beperkte pensioenuitkering van het pensioenfonds voor tandartsen en een zelf opgebouwde pensioen of lijfrente uitkering.

Met een beetje geluk levert de verkoop van je praktijk en het pand een mooie winst op. Weet wel dat de koper van je praktijk geen rekening houdt met je pensioengat. De koper betaalt alleen de marktwaarde voor je praktijk.
Vraag jezelf dus tijdig af of jouw gewenste levensstijl na de verkoop haalbaar blijft. Laat je hierover goed adviseren. Begin tijdig met het maken van een duidelijk financieel plan en met periodieke vermogensopbouw voor je pensioen.

Door:
Pieter Steenhuizen, Senior Private banker bij Van Lanschot Kempen.

Bij Van Lanschot Kempen begrijpen we dat het besluit om je tandartspraktijk over te dragen en alle beslissingen die hierbij komen kijken complex zijn. Onze private bankers, met gespecialiseerde kennis van de mondzorg, helpen je graag op een manier die past bij jouw persoonlijke situatie.