Het TandenTheater: waar preventie, behandeling en beleving samenkomen

Binnen de kindermondzorg is veel aandacht voor preventie. Maar wat als een kind ondanks alle preventieve inspanningen toch een tandheelkundige behandeling nodig heeft? Hoe zorg je er dan voor dat een behandeling niet uitmondt in een negatieve ervaring, maar juist bijdraagt aan vertrouwen en een positieve houding ten opzichte van mondzorg?

Preventie, behandeling en beleving samenbrengen

Vanuit die vraag ontstond in 2024 het TandenTheater. Het initiatief van tandarts Matthijs Genders en mondhygiënist/kindertandverzorgster Judy Pricken-Otermans verbindt preventieve en curatieve kindermondzorg met een creatieve, kindgerichte aanpak. Door preventie, behandeling en beleving met elkaar te verbinden, wil het TandenTheater kinderen niet alleen helpen een goede mondgezondheid te bereiken, maar ook een positieve mondzorgervaring bieden die een leven lang kan doorwerken.

Het TandenTheater is ontstaan vanuit een behoefte die de initiatiefnemers in hun dagelijkse praktijk zagen. Binnen de mondzorg bestaan veel waardevolle initiatieven op het gebied van preventie, zoals poetsinstructies, voorlichting en gedragsverandering. Deze programma’s richten zich vooral op het voorkomen van mondproblemen. Wanneer een kind echter een behandeling nodig heeft, ontbreekt vaak een aanpak die aansluit bij de belevingswereld van het kind en helpt om angst, spanning en weerstand te verminderen. Juist die verbinding tussen preventie en behandeling vormde de aanleiding voor de ontwikkeling van het TandenTheater.

In regio waar gezondheidsachterstanden relatief vaak voorkomen

De praktijk is gevestigd in Parkstad (Zuid-Limburg), een regio waar gezondheidsachterstanden relatief vaak voorkomen. Gezinnen hebben hier vaker te maken met sociaaleconomische uitdagingen en drempels om (mond)zorg te zoeken. Angst, eerdere negatieve ervaringen of andere omstandigheden kunnen ertoe leiden dat een tandartsbezoek wordt uitgesteld, met alle gevolgen van dien voor de mondgezondheid van kinderen.

Juist in deze regio ervaren de initiatiefnemers hoe belangrijk het is om vertrouwen op te bouwen en mondzorg laagdrempelig en toegankelijk te maken. Het TandenTheater wil daarom niet alleen kinderen begeleiden, maar ook ouders ondersteunen en laten ervaren dat een tandartsbezoek een positieve ervaring kan zijn.

Versterken

Binnen het TandenTheater vormen preventie en behandeling geen afzonderlijke onderdelen, maar versterken zij elkaar. Preventie vormt de basis. Kinderen leren op een speelse manier over mondgezondheid, gezonde voeding, mondhygiëne en het belang van regelmatige controles. Wanneer behandeling noodzakelijk is, wordt dezelfde positieve benadering voortgezet.

Door gebruik te maken van verbeelding, afleiding, humor en communicatie die aansluit bij de leeftijd en ontwikkeling van het kind, ontstaat een omgeving waarin kinderen zich veilig en gehoord voelen. Dat vergroot het vertrouwen, vermindert spanning en bevordert de samenwerking tijdens de behandeling. Niet alleen de mondgezondheid staat centraal, maar ook de manier waarop een kind de zorg ervaart.

Behandelkamers omgetoverd tot pop-up theater

De behandelkamer speelt daarin een belangrijke rol. Twee dagen per week worden twee behandelkamers omgetoverd tot een pop-up theater, waar kinderen worden uitgenodigd om op ontdekking te gaan. De behandeling wordt benaderd vanuit de belevingswereld van het kind, waarbij creativiteit, interactie en spel worden ingezet om spanning te verminderen en samenwerking te bevorderen.

Iedere behandeling is maatwerk. De zorgverlener sluit aan bij de behoeften, leeftijd en ontwikkeling van het kind, terwijl ouders actief worden betrokken bij het behandelproces. Zo ontstaat een gezamenlijke aanpak waarin het kind centraal staat.

Foyer, zaal, podium en voorstelling

De theaterbeleving loopt als een rode draad door de praktijk. Zo wordt de wachtkamer de foyer, de behandelkamer de zaal en neemt een kind plaats op het podium in plaats van in de tandartsstoel. Een vervolgafspraak wordt aangekondigd als de volgende voorstelling.

Door de vertrouwde tandheelkundige omgeving een andere betekenis te geven, wordt spanning omgezet in nieuwsgierigheid en plezier. De herkenbare theaterbeleving helpt kinderen om met meer vertrouwen naar de praktijk te komen.

Ook de vaste theaterpersonages Oscar de leeuw en Gérard de roze panter spelen hierin een belangrijke rol. Deze ‘beestachtige collega’s’ begeleiden kinderen tijdens hun bezoek aan het TandenTheater en maken mondzorg op een toegankelijke en speelse manier bespreekbaar. Hun avonturen stoppen niet bij de praktijk. Ook via de sociale mediakanalen blijven Oscar en Gérard zichtbaar, waardoor kinderen ook tussen de afspraken door betrokken blijven bij mondgezondheid en de personages herkennen wanneer zij terugkomen.

Meer vertrouwen

De reacties van ouders en kinderen laten zien dat deze aanpak goed aansluit bij hun behoeften. Ouders vertellen dat hun kinderen met meer vertrouwen naar de tandarts gaan, minder angst ervaren en thuis positiever praten over mondzorg. Kinderen voelen zich gezien en serieus genomen, waardoor zij beter meewerken tijdens behandelingen en gemotiveerder raken om zelf goed voor hun gebit te zorgen.

Voor sommige gezinnen betekent het TandenTheater zelfs dat een tandartsbezoek weer mogelijk wordt nadat mondzorg langere tijd was uitgesteld. Daarmee draagt de aanpak niet alleen bij aan een prettige behandelervaring, maar ook aan het verlagen van drempels naar de mondzorg.

Presentatie tijdens ISDH in Milaan

Deze vernieuwende werkwijze kreeg ook internationaal aandacht. Tijdens het International Symposium on Dental Hygiene (ISDH) in Milaan (9-11 juli 2026) presenteerden Matthijs Genders en Judy Pricken-Otermans hoe theatertechnieken, gedragsbeïnvloeding en kindgerichte communicatie kunnen bijdragen aan zowel preventieve als curatieve mondzorg.

Aan de hand van praktijkvoorbeelden lieten zij zien hoe een positieve benadering kan helpen om drempels naar de mondzorg te verlagen en gezondheidsverschillen te verkleinen. Daarbij werd duidelijk dat aandacht voor vertrouwen en beleving niet alleen de behandelbaarheid vergroot, maar ook kan bijdragen aan duurzaam gezond mondgedrag.

De presentatie werd enthousiast ontvangen door mondhygiënisten en andere mondzorgprofessionals uit verschillende landen. Vooral de combinatie van preventie, behandeling, communicatie en beleving werd door veel collega’s gezien als een vernieuwende aanvulling op de bestaande kindermondzorg. De gesprekken die volgden bevestigden dat er internationaal behoefte bestaat aan innovatieve manieren om kinderen met meer vertrouwen en plezier naar de tandarts te begeleiden.

Erkenning

Ook in Nederland bleef het initiatief niet onopgemerkt. Het TandenTheater ontving in 2025 zowel de NVM-Colgate Passieprijs als de Publieksprijs. Deze onderscheidingen vormen een mooie erkenning voor een werkwijze waarin vakinhoudelijke kwaliteit, preventie, creativiteit en persoonlijke aandacht samenkomen.

Het TandenTheater laat zien dat goede kindermondzorg verder gaat dan het behandelen van een gebit. Door preventie, behandeling en beleving met elkaar te verbinden, ontstaat een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen, ouders zich gehoord voelen en mondzorg weer iets wordt om met vertrouwen tegemoet te zien. Daarmee draagt het TandenTheater niet alleen bij aan een goede mondgezondheid, maar ook aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het creëren van positieve ervaringen met mondzorg die een leven lang kunnen doorwerken.

Door:
Judy Pricken-Otermans, Mondhygiënist / kindertandverzorgster, www.tandentheater.nl